Βηρυτός: Πληγές {LF}και ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά

Οταν ο χώρος εργασίας του έγινε κομμάτια, ο λιμενεργάτης Γιουσούφ Σεχαντί περίμενε νέο τηλέφωνο από συναδέλφους που πάσχιζαν να βοηθήσουν τους πυροσβέστες να σβήσουν μια πυρκαγιά στο λιμάνι της Βηρυτού. Η φωτιά ήταν άσχημη και χειροτέρευε, του είπαν στην τελευταία τους επικοινωνία, πριν μία γιγάντια έκρηξη σκοτώσει τους ίδιους, και 210 ακόμα ανθρώπους, στις 4 Αυγούστου του 2020, πριν από έναν χρόνο. Η καταστροφική έκρηξη μετέτρεψε σε συντρίμμια τον χώρο όπου είχε εργασθεί ο Σεχαντί επί μία δεκαετία. Και κατάλαβε αμέσως την αιτία της. «Εξι χρόνια νωρίτερα, είχα μεταφέρει το νιτρικό αμμώνιο από την αποβάθρα στο υπόστεγο», λέει για τα μαζικά αποθέματα στρατιωτικής χρήσης λιπάσματος που είχε βοηθήσει να μεταφερθούν από ένα φορτηγό πλοίο σε μια κοντινή αποθήκη το 2014.

Εξι χρόνια αργότερα, το νιτρικό αμμώνιο έπιασε φωτιά και έκανε σκόνη το μεγαλύτερο λιμάνι του Λιβάνου. «Τα τηλέφωνά τους ήταν νεκρά», λέει ο Σεχαντί για τους οκτώ συναδέλφους του, οι τέσσερις από τους οποίους ήταν επίσης λιμενεργάτες που είχαν βοηθήσει στην εκφόρτωση του αμμωνίου από το ρωσικό φορτηγό πλοίο «Rhosus».

Σύντομα έμαθε την τύχη τους και εκείνη της πατρίδας του μέσα από τις αρμαγεδδωνικές εικόνες που σόκαραν ολόκληρο τον κόσμο. Ακόμα και σε μία πόλη εξοικειωμένη με τον πόνο και την απώλεια, οι σκηνές της ισοπεδωμένης προκυμαίας της Βηρυτού άνοιξαν νέους δρόμους στη φρίκη, τόσο εκείνη την ώρα όσο και τον θλιβερό χρόνο που έχει μεσολαβήσει.

Εναν χρόνο αργότερα, η πρωτεύουσα του Λιβάνου παραμένει σκιά πόλης. Και παρότι οι περισσότερες υλικές ζημιές έχουν αποκατασταθεί, το τραύμα στην ψυχή της Βηρυτού κακοφορμίζει, με τις επιπτώσεις του να εντείνονται από την οργή ενός λαού που στερείται τη δικαιοσύνη.

Οι προσπάθειες δικαστικών ερευνών που έγιναν τον τελευταίο χρόνο έχουν οδηγήσει στην κράτηση αρκετών δεκάδων γραφειοκρατών, οι ηγέτες όμως της χώρας έχουν αρνηθεί να δώσουν καταθέσεις ή να ψηφίσουν υπέρ της άρσης της ασυλίας που τους προστατεύει από διώξεις. «Το λιβανικό κράτος δεν μπορεί και δεν πρόκειται να ερευνήσει τον εαυτό του», λέει ο Σάντι Χαντίντ, από την πόλη Μπρουμάνα, 30 λεπτά από τη Βηρυτό. «Κανείς εδώ δεν έχει αρμοδιότητα να κρίνει τον άλλο».

Τα ερωτήματα όσον αφορά τον τελικό δικαιούχο του νιτρικού αμμωνίου, την ποσότητα που πυροδοτήθηκε, το πώς ακριβώς έπιασε φωτιά και το κατά πόσο είχε αφαιρεθεί μέρος του αποθέματος, παραμένουν αναπάντητα. «Ολοι γνωρίζουν πως δεν θέλουν να διαλευκάνουν την υπόθεση», λέει ο Χαντίντ. «Θα μπλεκόταν όλη η πολιτική τάξη, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο». Εκθεση του Παρατηρητηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα καταγγέλλει τις λιβανικές Αρχές «τουλάχιστον για εγκληματική αμέλεια». Μέχρι τώρα όμως, οι εκκλήσεις για τη διεξαγωγή μιας αξιόπιστης, διεθνούς έρευνας έχουν πέσει σε κενό.