Μυστηριώδης θάνατος λευκορώσου ακτιβιστή

«Το καθεστώς του Λουκασένκο βρίσκεται σε πόλεμο, και o ίδιος βρίσκεται σε πόλεμο. Βρίσκεται σε πόλεμο με οποιονδήποτε μπορεί να προτάξει την οποιαδήποτε αντίσταση»: το σχόλιο αυτό έκανε χθες στο πρακτορείο Reuters ο «24χρονος Ιχόρ», ένας φίλος του 26χρονου Βιτάλι Σίσοφ, του επικεφαλής της οργάνωσης «Λευκορωσικό σπίτι στην Ουκρανία», που βρέθηκε κρεμασμένος σε ένα πάρκο κοντά στο σπίτι του στο Κίεβο λίγες ώρες αφότου εξαφανίστηκε ενώ βγήκε να κάνει τζόγκινγκ. Ο Σίσοφ, ο οποίος βοηθούσε Λευκορώσους που είχαν διαφύγει από την πατρίδα τους, όπως και ο ίδιος, μετά τις μεγάλες αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις του περασμένου καλοκαιριού, είχε παραπονεθεί πρόσφατα πως τον παρακολουθούσαν «άγνωστοι» ενώ έκανε τζόγκινγκ, και η οργάνωσή του είχε προειδοποιηθεί πως τα μέλη της μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο απαγωγής ή δολοφονίας. Οι υποψίες δεν μπορεί παρά να βαρύνουν τον λευκορώσο δικτάτορα, τον ίδιο που απήγαγε στις 23 Μαΐου τον αντιπολιτευόμενο δημοσιογράφο Ρόμαν Προτάσεβιτς, έπειτα από μία θρασύτατη κρατική αεροπειρατεία σε αεροσκάφος της Ryanair που εκτελούσε την πτήση Αθήνα – Βίλνιους, τον ίδιο που επιχείρησε την Κυριακή να επαναπατρίσει παρά τη θέλησή της από το Τόκιο μία 24χρονη αθλήτρια που τόλμησε να ασκήσει δημόσια κριτική στους προπονητές της λευκορωσικής ομάδας.

Ερευνα ΔΟΕ. Η Κριστίνα Τιμανόβσκαγια στάθηκε τυχερή. Ειδοποίησε το Reuters, ζήτησε τη βοήθεια της ιαπωνικής αστυνομίας και, τελικά, κατέφυγε στην πρεσβεία της Πολωνίας, που της χορήγησε ήδη ανθρωπιστική βίζα. Σύμφωνα με το Λευκορωσικό Ιδρυμα Αθλητικής Αλληλεγγύης, αναμένεται να ταξιδέψει σήμερα στην Πολωνία και σύντομα θα επανενωθεί με τον σύζυγό της, τον Αρσένι Ζντάνεβιτς, ο οποίος κατάφερε να διαφύγει από τη Λευκορωσία φτάνοντας στο Κίεβο λίγο πριν γίνει γνωστή η εξαφάνιση του Βιτάλι Σίσοφ, το πρωί της Δευτέρας. Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή ξεκίνησε έρευνα για την υπόθεση Τιμανόβσκαγια, εκπρόσωπός της επεσήμανε πως μίλησε δύο φορές μαζί της τη Δευτέρα και πρέπει να «μάθει όλα τα δεδομένα προτού προχωρήσει σε περαιτέρω ενέργειες». Θα συνυπολογίσει ασφαλώς τη δήλωση της αθλήτριας πως οι αξιωματούχοι της χώρας της τής «κατέστησαν σαφές» πως θα εκδιωκόταν από την εθνική ομάδα και θα αντιμετώπιζε αδιευκρίνιστες επιπλέον κυρώσεις μόλις επέστρεφε στη Λευκορωσία· όπως και τη δήλωση του ίδιου του Αλεξάντρ Λουκασένκο ότι οι αθλητές που δεν θα πάρουν μετάλλια μπορούν να μην επιστρέψουν στη Λευκορωσία και πως «καμιά φορά δεν κερδίζουμε στον αθλητισμό (επειδή οι αθλητές) δεν είναι πεινασμένοι».

«Κυνήγι» αντιπολιτευόμενων. Μετά την κρατική αεροπειρατεία και την απαγωγή του Προτάσεβιτς, σχολίασε χθες στο Facebook ο συνεργάτης των «ΝΕΩΝ», και άριστος γνώστης της περιοχής, Κώστας Ονισένκο, «έγινε κατανοητό ότι ο Λουκασένκο, κατά το παράδειγμα άλλων απολυταρχικών καθεστώτων – όπως της Ρωσίας και της Τουρκίας – θα ξεκινήσει «κυνήγι» αντιπολιτευομένων που κατέφυγαν σε άλλες χώρες. Πηγές από τις υπηρεσίες ασφαλείας της Ουκρανίας θεωρούν ότι στη χώρα υπάρχει ένα μεγάλο δίκτυο της λευκορωσικής KGB, η οποία μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στην ασφάλεια της χώρας». «Στην Πολωνία, τη Λιθουανία και άλλες χώρες, οι λευκορωσικές υπηρεσίες ασφαλείας δεν μπορούν πραγματικά να δράσουν ελεύθερα, στην Ουκρανία όμως, είναι ξεκάθαρα εδώ» προσυπέγραψε, μιλώντας στην «Guardian» ένας ακόμα αυτοεξόριστος Λευκορώσος.

Ο 26χρονος Βιτάλι Σίσοφ είναι ένας από τους πολλούς Λευκορώσους που εγκατέλειψαν πέρυσι την πατρίδα τους, μετά τη βίαιη καταστολή των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων. Ως επικεφαλής, στο Κίεβο, της οργάνωσης «Λευκορωσικό σπίτι στην Ουκρανία» (BDU), προσέφερε βοήθεια σε άλλους συμπατριώτες του που είχαν ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο, ώστε να βρουν στέγη, δουλειά και νομικές συμβουλές. Παράλληλα, οργάνωνε διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος Λουκασένκο, συμπεριλαμβανομένης μιας, την περασμένη εβδομάδα, με αφορμή την 31η επέτειο της ανεξαρτητοποίησης της Λευκορωσίας από τη Σοβιετική Ενωση. «Μας είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένως τόσο τοπικές πηγές όσο και άνθρωποί μας στη Λευκορωσία για κάθε είδους απειλές» σημείωσε η BDU. «Ο Βιτάλι αντιμετώπιζε τις προειδοποιήσεις αυτές στωικά και με χιούμορ».

Η ίδια οργάνωση επεσήμανε πως ο 26χρονος ακτιβιστής έφυγε από το σπίτι του στις 9 το πρωί της Δευτέρας, προκειμένου να κάνει μία ώρα τζόγκινγκ. Δεν επέστρεψε όμως και η σύντροφός του σήμανε συναγερμό. Η σορός του βρέθηκε ξημερώματα Τρίτης, και σύμφωνα με πληροφορίες στο σώμα του υπήρχαν κακώσεις. Η ουκρανική αστυνομία ανακοίνωσε πως θα ερευνήσει όλα τα πιθανά ενδεχόμενα, συμπεριλαμβανομένης πιθανής «δολοφονίας μεταμφιεσμένης σε αυτοκτονία». «Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι εκείνοι που εγκαταλείπουν τη Λευκορωσία εξακολουθούν να μην είναι ασφαλείς» σχολίασε μέσω Τwitter, δηλώνοντας «συγκλονισμένη», η ηγέτιδα της λευκορωσικής αντιπολίτευσης Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια.

Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια: «Μπορεί να εξαφανιστώ ανά πάσα στιγμή»

Από το Λονδίνο όπου συναντήθηκε χθες με τον βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον, η αυτοεξόριστη στη Λιθουανία ηγέτιδα της λευκορωσικής αντιπολίτευσης Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια άφησε σαφέστατα ανοιχτό το ενδεχόμενο να οφείλεται σε έγκλημα ο θάνατος του Βιτάλι Σίσοφ, σημείωσε ωστόσο πως «προτιμά να περιμένει τα αποτελέσματα της έρευνας». «Μπορεί να εξαφανιστώ ανά πάσα στιγμή» πρόσθεσε με νόημα. «Το καταλαβαίνω αυτό, αλλά πρέπει να συνεχίσω να κάνω ό,τι κάνω. Δεν μπορώ να σταματήσω, διότι νιώθω ευθύνη για το μέλλον της χώρας μου, όπως και όλοι αυτοί οι Λευκορώσοι που πολεμούν την κυβέρνηση. Γνωρίζω όμως πως ακόμα και αν εξαφανιστώ μια μέρα, αυτό το κίνημα θα συνεχιστεί χωρίς εμένα».

«Είμαστε στο πλευρό σας, στηρίζουμε αυτό που κάνετε» δήλωσε στην Τιχανόφσκαγια ο Τζόνσον κατά τη συνάντησή τους στην Ντάουνινγκ Στριτ, προσθέτοντας πως η Βρετανία είναι «στρατευμένη στη στήριξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνίας των πολιτών στη Λευκορωσία». Μετά τη συνάντησή τους, η Τιχανόφσκαγια, που συναντήθηκε την περασμένη εβδομάδα και με τον αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, στον Λευκό Οίκο, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της να πείσει ΗΠΑ και Ευρώπη να κάνουν ακόμα σκληρότερη τη στάση τους έναντι του καθεστώτος Λουκασένκο, δήλωσε «βέβαιη» πως θα υπάρξει ακόμα περισσότερη βοήθεια από τη βρετανική κυβέρνηση προς τον λευκορωσικό λαό.