Η ατζέντα του Τζο Μπάιντεν υπέρ της αγοράς

Για τους υπέρμαχους της ελεύθερης αγοράς η κυβέρνηση είναι πάντα ο κακός. Οπως είχε αναφέρει ο πρόεδρος Ρόναλντ Ρέιγκαν στην πρώτη ομιλία του, «Σε αυτήν την παρούσα κρίση, η κυβέρνηση δεν είναι η λύση στο πρόβλημά μας. Το πρόβλημα είναι η κυβέρνηση» είχε πει. Από τη δεκαετία του 1980, οι αγορές εξιδανικεύονται ως ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί η βέλτιστη κατανομή των πόρων. Μια υγιής οικονομία καθοδηγείται από το πνεύμα της επιχειρηματικότητας και όχι της πολιτικής, επειδή ο μηχανισμός τιμών μεταφέρει αξιόπιστα πληροφορίες σχετικά με την αξία των αγαθών και των υπηρεσιών. Οι αγοραστές υποβάλλουν προσφορές, οι πωλητές πωλούν στον πλειοδότη και όλα τα μέρη είναι καλά ενημερωμένοι, ορθολογικοί φορείς λήψης αποφάσεων. Πάντα επιτυγχάνεται μια τιμή ισορροπίας, εξασφαλίζοντας ένα αποτελεσματικό αποτέλεσμα. Είναι ένας τέλειος κόσμος υποτίθεται.

Ο πραγματικός κόσμος, ωστόσο, δεν είναι τέλειος. Οι συμμετέχοντες στην αγορά αντιμετωπίζουν κόστος συναλλαγών και πληροφοριών. Οι αρνητικές εξωτερικότητες και οι αποτυχίες της αγοράς είναι αναπόφευκτες. Ακόμη και οι ένθερμοι υποστηρικτές του laissez-faire συμφωνούν ότι μερικές φορές απαιτείται κάποια κυβερνητική παρέμβαση, αν και το κράτος δεν πρέπει να κάνει κάτι που θα στρεβλώσει τα δεδομένα της αγοράς. Δεδομένου ότι οι επικαλυπτόμενες οικονομικές, υγειονομικές και κλιματικές κρίσεις είναι θεμελιωδώς διαφορετικές από την «τρέχουσα κρίση» που είχε στο μυαλό του ο Ρέιγκαν, θα πρέπει να εξετάσουμε αν το πρόβλημα είναι τώρα η αγορά. Το εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου Τζο Μπάιντεν, στις 9 Ιουλίου 2021, σχετικά με την «Προώθηση του ανταγωνισμού στην αμερικανική οικονομία», αναφέρεται στο θέμα.

Το μεγάλο έπαθλο για στρέβλωση της αγοράς πηγαίνει στους εργοδότες. Σε γενικές γραμμές, οι μεγάλες εταιρείες έχουν χρησιμοποιήσει κάθε κόλπο για να κυριαρχήσουν στους εργαζόμενους παρά να τους ωφελήσουν. Μετά από δεκαετίες υπονόμευσης των συνδικάτων και της εξωτερικής ανάθεσης εργασιών για την καταστολή των μισθών, οι εργοδότες καταφεύγουν όλο και περισσότερο σε ρήτρες μη ανταγωνισμού για να δεσμεύσουν εργαζόμενους σε όλα τα επίπεδα με την εταιρεία. Τέτοιες ρυθμίσεις ισχύουν τώρα για το 28-48% του συνόλου των εργαζομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες – όλοι από εργαζόμενους σε εστιατόρια έως υπαλλήλους υψηλότερου επιπέδου που έχουν καινοτομήσει και συνεισφέρουν ουσιαστική αξία στον εργοδότη τους (ενώ αρνούνται κάθε αξίωση για πνευματική ιδιοκτησία που βοήθησαν στη δημιουργία). Οσοι προσπαθούν να φύγουν απειλούνται με δικαστικές διαδικασίες και τα αμερικανικά δικαστήρια έχουν πάρει εδώ και καιρό την πλευρά των εργοδοτών, οι οποίοι παραμένουν ελεύθεροι να απολύουν τους εργαζομένους κατά βούληση… Τώρα που η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει βάλει το βλέμμα της σε αυτές τις νεοφεουδαρχικές πρακτικές, οι υπέρμαχοι των αγορών επευφημούν.

Η Καταρίνα Πιστόρ είναι καθηγήτρια Νομικής στη Νομική Σχολή του Κολούμπια – Columbia Law School