«Ο πατέρας μου σκηνοθέτησε τον θάνατό του αλλά δεν ήταν κατάσκοπος»

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, τότε που η ιστορία του πατέρα της ήταν ακόμα φρέσκια, η νεαρή Τζούλια Στόουνχαουζ πήγαινε στα πάρτι έτοιμη για την αναπόφευκτη ερώτηση. «Ξεκινούσε με τις συστάσεις», λέει στους βρετανικούς «Times». «Αυτός είναι ο Χάρι, αυτός είναι ο Τσάρλι, αυτός είναι ο Μαξ, αυτή είναι η Τζούλια Στόουνχαουζ. Σαν να ήμουν ο μοναδικός άνθρωπος εκεί που είχε επώνυμο». Ακολουθούσε πάντα η ίδια ερώτηση: «Καμία συγγένεια με τον Τζον Στόουνχαουζ;»

Το όνομα του πατέρα της, ενός βουλευτή και πρώην υπουργού των Εργατικών που σκηνοθέτησε το 1974 τον θάνατό του, ήταν τότε συνώνυμο με τη λέξη σκάνδαλο. Η Τζούλια ανήκει σε αυτό το ιδιαίτερο είδος άγγλων επιζησάντων στα παιδιά ατιμωμένων πολιτικών και ευγενών. Ο πατέρας της έχει όμως πεθάνει από το 1988, η ίδια είναι πια 70 χρόνων. Σύσσωμος ο βρετανικός Τύπος, λοιπόν, αναρωτιέται αυτές τις ημέρες: τι τα θέλει και σκαλίζει το παρελθόν, γιατί έγραψε ένα βιβλίο για εκείνον, πώς μπορεί να θεωρεί ότι έχει ελπίδα να καθαρίσει το όνομά του;

«Η Ημέρα του Τσακαλιού». Ο Τζον Στόουνχαουζ ήταν ένας πολιτικός που έδειχνε να τα έχει όλα. Ψηλός, ευπαρουσίαστος, ευφυής, χαρισματικός και ιδιαίτερα φιλόδοξος. Πρώην πιλότος της RAF, γιος ενός Εργατικού δημάρχου του Σαουθάμπτον, η άνοδός του στο κόμμα ήταν ταχεία. Διατέλεσε υφυπουργός Αεροπλοΐας, υφυπουργός Τεχνολογίας, κατόπιν υπουργός Ταχυδρομείων και Τηλεπικοινωνιών, στην πρώτη κυβέρνηση του Χάρολντ Ουίλσον (1964-1970), πολλοί μάλιστα τον έβλεπαν πρωθυπουργό μια μέρα. Εκρυβε όμως πολλά μυστικά. Μία παράλληλη σχέση με την κατά 21 χρόνια νεότερη γραμματέα του, τη Σίλα Μπάκλεϊ. Μια εξάρτηση από υπνωτικά χάπια. Και πολλή δημιουργική λογιστική στις επιχειρήσεις διεθνούς εμπορίου που έστησε μετά το 1970 – γιατί πήγαιναν κατά διαβόλου.

Λένε πως εκείνο που τον ενέπνευσε να σκηνοθετήσει τον θάνατό του ήταν το γνωστό θρίλερ του Φρέντερικ Φόρσαϊθ «Η ημέρα του Τσακαλιού». Σε κάθε περίπτωση, στις 20 Νοεμβρίου του 1974 ο Στόουνχαουζ πήγε για απογευματινό μπάνιο σε μια παραλία στο Μαϊάμι και εξαφανίστηκε, αφήνοντας την οικογένειά του να νομίζει πως είχε πνιγεί. Είχε κλέψει τις ταυτότητες δύο εκλογέων του που είχαν αποδημήσει, του Τζόζεφ Μάρκαμ και του Κλάιβ Μάιλντουν, και χάρη σε αυτές ταξίδεψε μυστικά στην Αυστραλία, σύντομα όμως ήγειρε υποψίες καταθέτοντας μεγάλα ποσά μετρητών σε διαφορετικούς λογαριασμούς.

Λίγο μετά την εξαφάνισή του, ο Στόουνχαουζ επικοινώνησε και ενημέρωσε τη Σίλα Μπάκλεϊ – αλλά όχι και τη σύζυγό του. Ταξίδεψε μάλιστα στην Κοπεγχάγη για να τη βρει, σύντομα όμως επέστρεψε στην Αυστραλία, όπου η αστυνομία τον έθεσε υπό παρακολούθηση, υποψιαζόμενη πως ήταν… ο λόρδος Λάκαν – ο οποίος εξαφανίστηκε από προσώπου γης το βράδυ που δολοφονήθηκε η νταντά των παιδιών του, στις 7 Νοεμβρίου του 1974.

Για να μη μακρηγορούμε, ο Στόουνχαουζ συνελήφθη την παραμονή των Χριστουγέννων. Εξι μήνες αργότερα εκδόθηκε στη Βρετανία και τον Αύγουστο του 1976 καταδικάστηκε σε επτά χρόνια φυλάκιση για απάτη. Απελευθερώθηκε τελικά πρόωρα, έπειτα από τρία χρόνια. Η σύζυγός του, η Μπάρμπαρα, τον είχε ήδη χωρίσει. Παντρεύτηκε την ερωμένη του, τη Σίλα Μπάκλεϊ, το 1981. Το ζευγάρι απέκτησε έναν γιο έναν χρόνο αργότερα και έζησαν ήσυχα στο σπίτι τους στο Χάμσαϊρ μέχρι τον θάνατο του Στόουνχαουζ, από καρδιακή προσβολή, στα 62 του, το 1988. Περισσότερα από 20 χρόνια αργότερα αποκαλύφθηκε πως η κυβέρνηση της Μάργκαρετ Θάτσερ είχε βρεθεί αντιμέτωπη με στοιχεία που έδειχναν ότι είχε λειτουργήσει, τη δεκαετία του 1960, ως πληρωμένος κατάσκοπος του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Τσεχοσλοβακία, η υπόθεση όμως αποσιωπήθηκε και ουδέποτε του απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Ο Στόουνχαουζ κατηγορήθηκε επιπλέον πως είχε κλέψει κάπου 600.000 λίρες από μια μπανγκλαντεσιανή φιλανθρωπική οργάνωση με την οποία είχε αναμειχθεί.

Η «άλλη γυναίκα». Πρωτίστως αυτές τις δύο τελευταίες κατηγορίες θέλησε να διαψεύσει η κόρη του, παρά τις επιφυλάξεις του αδελφού και της μητέρας της, στο βιβλίο της «Τζον Στόουνχαουζ, ο πατέρας μου: η πραγματική ιστορία του φυγάδα βουλευτή». Τις θεωρεί κατασκευασμένες, ανοησίες, οι τσέχοι πράκτορες που τον κατονόμασαν ως κατάσκοπο μετά την αυτομόλησή τους στη Δύση, λέει, ήταν απολύτως αναξιόπιστοι, όσο για την κλοπή από τη φιλανθρωπική οργάνωση, «τις κατηγορίες τις σκαρφίστηκαν ανώνυμοι Μπαγκλαντεσιανοί». Ακόμα και έτσι, βέβαια, μένουν τα υπόλοιπα, ο σκηνοθετημένος θάνατος, η εξαπάτηση… Για την Τζούλια, που εργαζόταν για τριάντα χρόνια ως αφανής συγγραφέας (ghostwriter), για όλα φταίει ο εθισμός του πατέρα της στα υπνωτικά χάπια, που επηρέασε την πνευματική του υγεία – και η Σίλα Μπάκλεϊ, η «άλλη γυναίκα», που «τον κυνήγησε και δεν θα τον άφηνε να φύγει, ό,τι και αν έκανε». Δύσκολα μπορεί κανείς να κατηγορήσει μια κόρη επειδή παραμένει πιστή στον πατέρα της. Τι νόημα έχουν όμως όλα αυτά; Το βιβλίο της, λέει στους «Times», το έγραψε ώστε να μπορούν οι μελλοντικοί ερευνητές να το βρουν στη Βρετανική Βιβλιοθήκη και να συγκρίνουν τη δική της εκδοχή με τα «σκουπίδια» που μπορεί να διαβάσουν αλλού.