Γιατί η Αμμόχωστος;

Γιατί είναι μια πόλη μοναδική, το πάντρεμα ανάμεσα σε Ευρώπη και Ανατολή, η απόδειξη της συνέχειας της ύπαρξής μας… η Αμμόχωστος είναι το αποτέλεσμα της αναγκαστικής διαχρονικής μετατόπισης ψυχών και σωμάτων… η ίδια πόλη που μετακινείται στους αιώνες, Εγκωμη, Σαλαμίνα, Αρσινόη, Κωνσταντία, Αμμόχωστο, Βαρώσι…

Κυρίως όμως γιατί είναι μια πόλη που εγκυμονούσε μια υπόσχεση για ένα «πιθανό» αλλά και εφικτό όνειρο για ένα νέο ξεκίνημα! Θα μπορούσε να ξαναγίνει μια πόλη πρότυπο αν η συνειδητοποιημένη πολιτεία είχε καταλάβει και προνοήσει έγκαιρα! Θα μπορούσε ν’ ανοικοδομηθεί σε συνεργασία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, με μια προοπτική διαφορετική… θα μπορούσε να ήταν η πόλη του μέλλοντος, η απόδειξη συνύπαρξης, συνεργασίας, συναντίληψης ενός χώρου που ενώνει τη Δύση με την Ανατολή, ένα πείραμα που θα έδειχνε ότι στην Ανατολική Μεσόγειο η ειρήνη είναι και εφικτή και δυνατή.

Σήμερα είναι αργά, ένα μέρος της ήδη έχει περάσει από τον τουρκικό στρατό κατοχής στη δικαιοδοσία του ψευδοκράτους, παρά τα ψηφίσματα των Η.Ε. και του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η τουρκική αδιαλλαξία αλλά και διπλωματία έδειξε για ακόμη μια φορά πόσο άφωνη και άπρακτη είναι η μικρή μου πατρίδα, πόσο αδιάφορη δυστυχώς για την απώλεια της δικής μας Ιερουσαλήμ. Οι Βαρωσιώτες ανέμεναν καρτερικά – όπως εξάλλου όλοι οι Κύπριοι – εδώ και 47 χρόνια να βρεθεί μια λύση, να τελειώσει αυτό το κακό, το βάσανο, η ανασφάλεια, η αναμονή. Κοιμήθηκαν στο νανούρισμα των ψηφισμάτων, που υπόσχονταν επιστροφή στα Η.Ε. και στους νόμιμους κατοίκους, έβλεπαν ότι η πόλη τους δεν είχε εποικισθεί, κοιμήθηκαν ίσως βολεμένοι και εκείνοι στην πρόσκαιρη ευδαιμονία!

Στις 20 Ιουλίου ξύπνησαν, ανατρίχιασαν, έσπευσαν όλοι να αποχαιρετήσουν την πόλη τους. Ο σουλτάνος τους κάλεσε να επιστρέψουν στην πατρώα γη τους κάτω από τουρκοκυπριακή διοίκηση, αφού περάσουν από την επίσημη και αποδεκτή από την ΕΕ Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας της Τουρκίας που εδρεύει στα κατεχόμενα… Οι δικές μας επιλογές για να μην εποικισθεί η πόλη και για να προστατέψουμε την ιδιοκτησία μας είναι τρεις. Ζητάμε αποκατάσταση, ανταλλαγή ή αποζημίωση. Οσοι δεν θέλουν να κατοχυρώσουν νομικά τις περιουσίες τους μπορούν να «καρτερούν» τη λύση του Κυπριακού σε βάθος και πλάτος χρόνου, τον νέο μακροχρόνιο που μας έρχεται, τις νέες αμυντικές δαπάνες… νέες περιπέτειες που στα αφτιά των Κυπρίων ηχούν πένθιμα εμβατήρια.

Αυτές είναι οι επιλογές και τα διλήμματα των Βαρωσιωτών. Εκεί τους οδήγησε σίγουρα η Τουρκία, αλλά και οι αμφιταλαντεύσεις του κυπριακού κράτους ως προς τη λύση του Κυπριακού, η άρνηση συνεργασίας με τους τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας – 50% δεν ψήφισαν τον Τατάρ – αλλά και η απώλεια αξιοπιστίας στα μήκη και τα πλάτη της γης.

Οι Βαρωσιώτες δεν θέλουν να επιστρέψουν στην πόλη τους υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση. Η μόνη οδός όμως για να παραμείνει ο ελληνισμός στην «ελληνικοτάτη» των κυπριακών πόλεων είναι σίγουρα η επιστροφή τους, ακολουθώντας τα αχνάρια των ηρωικών Καρπασιτών που παρέμειναν στη γη τους και των Μαρωνιτών που επέστρεψαν στα χωριά τους.

Η Αννα Μαραγκού είναι αρχαιολόγος, ιστορικός Τέχνης