Η Μύκονος της «μέσης Ελλάδας»

Μια εικόνα χίλιες λέξεις ήταν το 2011 στη Μύκονο, το πρώτο «γεμάτο» καλοκαίρι της οικονομικής κρίσης. Οι χρεωκοπημένοι τότε έλληνες επιχειρηματίες νοίκιαζαν τις βίλες τους και έστελναν δικούς τους ανθρώπους να «ψαρέψουν» πελάτες, με αποτέλεσμα να έρθουν στα χέρια με τους ανθρώπους των ενοικιαζόμενων δωματίων που ξαφνικά απέκτησαν ανταγωνιστές.

Μια εικόνα χίλες λέξεις και 10 χρόνια μετά το 2021. Τουρίστες που ξοδεύουν τεράστια ποσά για την ενοικίαση μιας ξαπλώστρας ή ένα πιάτο καλό φαγητό, περίμεναν με τις ώρες μέσα στο «λιοπύρι» για να κάνουν τεστ για τον Covid.

Οποιο πρόβλημα μικρό ή μεγάλο είχε η χώρα, το πανέμορφο νησί των Κυκλάδων το βίωνε έντονα. Σαν τις νύχτες της σε μια κανονική χρονιά. Η Μύκονος διαχρονικά ήταν ο καθρέφτης της «μέσης Ελλάδας». Μια «upper» Ελλάδα, έντονα διεθνοποιημένη και εξωστρεφής από τη μια, που ενσωμάτωνε τα κουσούρια της βαθιάς Ελλάδας από την άλλη. Την καλή φιλοξενία με την έλλειψη οργάνωσης. Το επιχειρηματικό δαιμόνιο με τον ελληνικό εξυπνακισμό. Τη σοβαρή επιχειρηματικότητα, με την… ελαφριά. Τους καλά προετοιμασμένους και προσαρμοσμένους στον Covid επιχειρηματίες και αυτούς που επέλεξαν να μη διαφοροποιήσουν έστω και κατ’ ελάχιστο το επιχειρηματικό τους μοντέλο στα δεδομένα της πανδημίας. Που δεν σκέφτηκαν ότι αν θέλουν να κρατήσουν Covid free το νησί τους το πρώτο που έπρεπε να κάνουν είναι τουλάχιστον όλο το προσωπικό στις επιχειρήσεις τους να είναι εμβολιασμένο. Οικονομία «του ό,τι αρπάξουμε». Ολα στον υπερθετικό βαθμό. Σαν τις αντιδράσεις των κατοίκων του στις ανακοινώσεις της κυβέρνησης.

Το πιο «ωραίο» επιχείρημα που ακούγεται αυτές τις μέρες από τους ανθρώπους στο νησί είναι ότι για όλα φταίνε τα «παράνομα» πάρτι. Λες και στην υπόλοιπη λειτουργία των επιχειρήσεων του νησιού και την οικονομία που παράγουν είναι όλα… κρυστάλλινα. Το παράδοξο δε είναι ότι όλοι διαμαρτύρονται για τον ρόλο του κράτους, για μια οικονομία που κινείται σε μεγάλο ποσοστό σε ένα «γκρίζο» καθεστώς. Ουδείς μπορεί να πει με ασφάλεια ποια είναι η συνεισφορά της οικονομίας του νησιού στην ελληνική οικονομία. Ποιο είναι το επίσημο αποτύπωμα. Ολοι λένε ότι βγαίνουν τεράστια ποσά. Οι ντόπιοι αναφέρουν ότι κάθε χρόνο γίνεται ένας τζίρος κοντά στο 1 δισ. ευρώ. Αγνωστο αν είναι σωστό ως μέγεθος και βέβαια ποιο ποσοστό είναι στην επίσημα καταγεγραμμένη και φορολογημένη οικονομία και ποιο είναι προϊόν παραοικονομίας. Μια μελέτη της PWC έδειξε ότι η Μύκονος διαθέτει εκτός των ξενοδοχείων, 2.738 προς ενοικίαση κατοικίες, με μέση ημερήσια τιμή ενοικίασης τα 277 ευρώ και μέσα μηνιαία έσοδα 3.150 ευρώ για κάθε μια από αυτές τις κατοικίες. Ακόμα και αυτά τα στοιχεία που πιθανότατα υπολείπονται των πραγματικών, είναι ασαφές εάν είναι μέρος της επίσημης φορολογημένης οικονομίας.

Δικαίως κάποιοι λένε ότι η Μύκονος ζει σαν να αποτελεί δημοπρατούμενο θησαυρό, λησμονώντας, ίσως, ότι η αξία ενός τόπου δεν ορίζεται μόνον από τα έσοδά του. Ορίζεται και από τα έσοδα. Αλλά χαρακτηρίζεται και από τον σεβασμό που αναπαράγει προς τους κατοίκους και τους επιχειρηματίες του και κυρίως τον πολιτισμό που μεταδίδει στους επισκέπτες του.