Παίζοντας με το μυαλό

ύο ευκατάστατοι φοιτητές, στο Σικάγο της δεκαετίας του ’20 απήγαγαν και σκότωσαν έναν μαθητή με μοναδικό στόχο να αποδείξουν ότι διαθέτουν πνευματική ανωτερότητα. Και παράλληλα να αποδείξουν ότι μπορούν να διαπράξουν το τέλειο έγκλημα.

Γραμμένο πριν από περίπου έναν αιώνα, το έργο του βρετανού θεατρικού συγγραφέα και μυθιστοριογράφου Πάτρικ Χάμιλτον (Patrick Hamilton, 1904 – 1962) «Θηλιά» («Rope», 1929), εμπνέεται από αυτό το πραγματικό περιστατικό. Και το στόρι του δεν μοιάζει να έχει χάσει τίποτα από τη δύναμή του, μέσα στα χρόνια. Παραμένει ένα ενδιαφέρον και πρωτότυπο ψυχολογικό θρίλερ, με λεπτές αποχρώσεις για την ατομική και κοινωνική συμπεριφορά του ανθρώπου. Γι’ αυτό και μετά την πρώτη μεγάλη θεατρική του επιτυχία, συνέχισε να παίζεται στη σκηνή ή να διασκευάζεται για την οθόνη, μεγάλη και μικρή. Κορυφαία η κινηματογραφική μεταφορά του από τον Αλφρεντ Χίτσκοκ (το 1948, με μικρές σεναριακές αλλαγές και τον Τζέιμς Στιούαρτ στη διανομή).

Η αυλαία ανοίγει και οι δύο φίλοι ομολογούν ότι δολοφόνησαν έναν γνωστό τους με μοναδικό κίνητρο την ηδονή της εμπειρίας και του κινδύνου. Χωρίς κανέναν λόγο διέπραξαν το αδίκημα, αποφασίζοντας μάλιστα να κρύψουν το πτώμα μέσα στο σπίτι τους – το τοποθετούν μέσα σε ένα μπαούλο και καλούν λίγους φίλους αλλά και τη μητέρα του θύματος για να δειπνήσουν πάνω στο μπαούλο. Στα σχέδιά τους είναι, το ίδιο βράδυ, μετά το δείπνο να φύγουν από την πόλη και να πάρουν μαζί και το μπαούλο ώστε να απαλλαγούν από αυτό και να «ξεχάσουν» το γεγονός.

Η πεποίθησή τους ότι υπάρχει τέλειο έγκλημα είναι αυτή που καθορίζει τις επιλογές τους. «Χωρίς πάθος, χωρίς κίνητρο, χωρίς λάθη και χωρίς ίχνη – διέπραξαν φόνο αναίμακτο κι αθόρυβο», όπως δηλώνει εξαρχής εις εκ των δύο. Ωστόσο και παρά τη φαινομενική τους ψυχραιμία τα πράγματα δεν αποδεικνύονται τόσο εύκολα. Η συμπεριφορά τους κινεί υποψίες. Μήπως γιατί τέλειο έγκλημα δεν υπάρχει;

ΜΑΡΙΟΝΕΤΕΣ. Στο θερινό θέατρο Αθηνά, ο Αλέξανδρος Κοέν ανεβάζει τη «Θηλιά» και τοποθετεί την παράσταση σε ένα άχρονο παρόν. Στη σκηνή δεσπόζει το μπαούλο με τους εσωτερικούς φωτισμούς, με την υπόλοιπη διαρρύθμιση να υπακούει σε μια γεωμετρία που εξυπηρετεί τη σκηνοθεσία. Μέσα σε αυτό το σκεπτικό κινούνται και οι ήρωες, αυτοβούλως, φαινομενικά. Αλλά όχι: Ο σκηνοθέτης βλέπει σε αυτούς μαριονέτες που κινούνται μηχανικά και σχεδόν συντονισμένα, κάτι που αποδίδει με μικρά «ιντερμέδια» μουσικών και κυρίως χορογραφικών κινήσεων. Σαν να ρίχνει μια κλεφτή ματιά στη γελοιότητα και τον παραλογισμό της ανθρώπινης ύπαρξης και βούλησης, στο ανεξήγητο της πρόθεσης. Και σταδιακά το πετυχαίνει, καθώς οι ηθοποιοί ένας – ένας αλλά και σαν ομάδα, μέσα από τα παιχνίδια του μυαλού εντάσσονται σε αυτή τη σκηνική ενορχήστρωση.

Το βασικό ντουέτο των «ενόχων» απαρτίζεται από τον έμπειρο και ακριβή στις αντιδράσεις του, Αργύρη Αγγέλου, και τον νεότερο Γιάννη Σίντο, ο οποίος προσπαθεί να διαχειριστεί τη σκηνική του απειρία, και μαζί την αντίστοιχη του ήρωά του. Εξαιρετική στις λεπτομέρειες η Γωγώ Μπρέμπου: Νεύματα, σιωπές, κινήσεις, συνθέτουν την προσωπικότητα της ηρωίδας της που βρίσκεται απέναντι σε μια εξαιρετικά δύσκολη συνθήκη. Καθοριστική η παρουσία και η ερμηνεία του Παντελή Καναράκη: Διαθέτει το απαιτούμενο φλέγμα και την υποκριτική οξύτητα για να διαχειριστεί με μαεστρία τον ρόλο του αλλά και να οργανώσει, τελικά, το παιχνίδι επί σκηνής, οδηγώντας στη λύση.