Είκοσι κρίσιμες ημέρες για τον τουρισμό

Πριν αναφερθώ στον ελληνικό τουρισμό το 2021 θα ήθελα να θυμίσω κάποια πράγματα που αφορούν γενικά τον τουρισμό στη χώρα μας, τη φύση του ως οικονομική δραστηριότητα και το μέγεθός του. Το κάνω αυτό γιατί φοβάμαι ότι πολλά από τα πράγματα αυτά ως κοινωνία τα αγνοούμε, ή έχουμε μια στρεβλή εικόνα τους.

Ο τουρισμός μας λοιπόν δεν είναι ούτε βιομηχανία, ούτε, πολύ περισσότερο, ναυτιλία. Η γνωστή και χιλιοειπωμένη αναφορά σε αυτόν σαν τη «βαριά βιομηχανία της Ελλάδας» είναι και άστοχη και επικίνδυνα παραπλανητική. Γιατί ο τουρισμός είναι πολύ απλά η δραστηριότητα των πολλών και των μικρών. Ο κορμός του είναι δεκάδες χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενοι, διασκορπισμένοι σε κάθε γωνιά της Επικράτειας και ιδιαίτερα σε περιοχές, όπου η ζωή δεν είναι καθόλου εύκολη και κάθε άλλη οικονομική δραστηριότητα είναι προβληματική, αν όχι ανέφικτη. Ολοι αυτοί μαζί όμως πετυχαίνουν το θαύμα των 18 δισ. ευρώ τουριστικού συναλλάγματος, όπως αυτό που εισέρρευσε στη χώρα μας το 2019 και στήριξε αποφασιστικά το σύνολο της ελληνικής Οικονομίας.

Αυτός, ο από τη φύση του ευάλωτος και ευαίσθητος τομέας της Οικονομίας μας, χτυπήθηκε, όπως βέβαια και όλοι οι άλλοι, βαριά και απροειδοποίητα το 2020 από την πανδημία του κορωνοϊού. Είναι νομίζω κατανοητό στον καθένα, ότι τα μεγέθη και η φύση όλων αυτών των επιχειρήσεων που προανέφερα τις καθιστούσε εύκολα θύματα και έρμαια της πανδημίας, με ό,τι αυτό δυστυχώς σήμαινε για εκατοντάδες χιλιάδες μικροεπιχειρηματίες και εργαζομένους στον χώρο.

Ευτυχώς η Πολιτεία κινήθηκε γρήγορα και πρόσφερε ένα στοιχειώδες έστω, αλλά τελικά αποτελεσματικό δίχτυ προστασίας, που επέτρεψε στις περισσότερες από τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους τους να επιβιώσουν, σημαντικά βέβαια  εξουθενωμένες και πολύ πιο ευάλωτες.

Ετσι ξεκίνησε το 2021 με ελπίδα αρχικά, ότι τα μεγέθη της πανδημίας θα υποχωρήσουν, οι εμβολιασμοί θα αρχίσουν να προσφέρουν ένα σταδιακά αυξανόμενο δίχτυ προστασίας και τελικά οι επισκέπτες μας θα εμφανίζονταν και πάλι στη χώρα. Κάποιοι έσπευσαν μάλιστα να προβλέψουν ότι τα μεγέθη του 2021 θα φτάσουν στο 50% των αντίστοιχων του 2019.

Δυστυχώς τα πράγματα δεν φαίνονται να εξελίσσονται έτσι. Μια σειρά από απρόβλεπτες μεταλλάξεις του ιού, σε συνδυασμό με την αδυναμία συνεννόησης μεταξύ ευρωπαϊκών και μη ευρωπαϊκών κυβερνήσεων (όπου πολλοί βλέπουν βέβαια και παιχνίδια πολιτικών εκβιασμών) έχουν διαμορφώσει ένα γενικό κλίμα αβεβαιότητας. Οσο αυτό το κλίμα παρατείνεται, τόσο θα μειώνεται και ο αριθμός αυτών που τελικά θα αποφασίσουν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό. Οι επόμενες 20 ημέρες θα είναι εξαιρετικά κρίσιμες.

Μέσα σε αυτή τη συγκυρία η ελληνική κυβέρνηση πιστεύω ότι πρέπει να κάνει τα εξής (τουλάχιστον) πράγματα:

α. Να συνεχίσει (όπως σωστά άρχισε) το αυστηρό φιλτράρισμα των εισερχομένων στη χώρα, ώστε στον μέγιστο δυνατό βαθμό να ελέγξει τυχόν κρούσματα της νέας μετάλλαξης.

β. Να συνεχίσει την προσπάθεια για να αυξήσει τον αριθμό των εμβολιασμένων. Ειδικότερα στον χώρο του τουρισμού να δώσει τα ισχυρότερα δυνατά οικονομικά ή κάθε άλλου είδους κίνητρα και σε περίπτωση αποτυχίας αυτών να προχωρήσει άμεσα στον υποχρεωτικό εμβολιασμό όλων όσοι ασχολούνται σε τουριστικές επιχειρήσεις.

γ. Να συνεχίσει να ενισχύει οικονομικά ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης όσες επιχειρήσεις και όσους εργαζομένους το έχουν ανάγκη.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, και ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στη φετινή σεζόν, πράγμα που όπως προελέχθη είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί, αναμένω από το 2022 και για τα επόμενα χρόνια θεαματική ανάκαμψη του ελληνικού τουρισμού, που θα καλύψει γρήγορα τα οδυνηρά τραύματα της εποχής που ζήσαμε και ζούμε.

Ο Σταύρος Ανδρεάδης είναι πρόεδρος του Ομίλου Sani/Ikos, επίτιμος πρόεδρος ΣΕΤΕ