Σκέψεις για τον ΣΥΡΙΖΑ

Σε ένα κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον που το αντι-ΣΥΡΙΖΑ ρεύμα δεν έχει εκπνεύσει, μερικές ώρες πριν από την αποψινή Προγραμματική Συνδιάσκεψη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, υπάρχει χώρος για ορισμένες σκέψεις:

Δεν υπάρχει αντιπολίτευση, ακούμε συχνά. Τι είδους αντιπολίτευση αλήθεια λείπει; Μια άγριου τύπου που να καλούσε σε γενικευμένη πειθαρχία αυτές τις ημέρες και μήνες ή μια συμπληρωματική αντιπολίτευση στην κυβερνητική πολιτική; Μια θεσμική μέσω και μόνον της Βουλής ή έναν συνδυασμό ανυπακοής της κοινωνίας των πολιτών με ολίγο από κοινοβουλευτικό έλεγχο; Σε αυτό το θέμα έχει σημασία κάθε φορά ποιος μιλάει για ελλιπή αντιπολίτευση και τι μοντέλο για τη χώρα έχει στον νου του.

Συνεχίζω πάνω σε αυτό το σκεπτικό. Τι είδους αντιπολίτευση κάνει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ και σε ποιον; Αυτό το δεύτερο έχει σημασία γιατί τείνει να γίνει χόμπι η αντιπολίτευση στην αντιπολίτευση. Θα λέγαμε πως κάνει μια αμήχανη αντιπολίτευση στο καθημερινό μα έχει σημειώσει ήδη μια επιτυχία. Εχει παρουσιάσει προγραμματικές εκδηλώσεις σε πεδία (π.χ. Κλίμα, Υγεία, Εργασία). Σε αυτές έβαλε κοινωνούς ή συμμετέχοντες φορείς και πρόσωπα που δεν έχουν σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ. Παρουσίασε επίσης σε άξονες τις δικές του θέσεις. Εδώ σηκώνει κριτική αν είναι ουτοπικές, σοσιαλδημοκρατικές, ακραίες, συστημικές. Δεν γίνεται όμως να τις αγνοήσεις, εκτός κι αν στο συμπέρασμα «δεν υπάρχει αντιπολίτευση», θες να φτάσεις έτσι κι αλλιώς.

Για να εξετάσει κάποιος τι αντιπολίτευση κάνει μια πολιτική δύναμη οφείλει να αναλύσει αν κάνει δομική, ήπια, κλασική. Ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα έχει μερικές ιδιαιτερότητες. Κυβέρνησε. Κυβέρνησε δε με ένα πρόγραμμα που δεν ήθελε. Δεν μπορεί όμως να υποδύεται πως δεν ξέρει τι σημαίνει διαχείριση του κράτους. Υπό αυτή την έννοια, μόνον γραφικές θα ήταν οι εξαλλοσύνες ή ο ρόλος του «δεν ξέρω, δεν είδα». Από την άλλη, το γεγονός πως κυβέρνησε ή συγκυβέρνησε (θυμίζω πως είχε εταίρους τους ΑΝΕΛ, το Πράττω, τους Οικολόγους Πράσινους) δεν του απαγορεύει να έχει ως πρόταγμα ένα άλλο μοντέλο κράτους ή οργάνωσης. Και ο πήχης τώρα θα είναι ψηλότερα αφού δεν θα υπάρχει η πρόφαση της άμεσης δημοσιονομικής κηδεμονίας.

Γενικά, μια ιδιαιτερότητα είναι πως ο ΣΥΡΙΖΑ δοκιμάστηκε σε τρεις φάσεις, μετά τη δημιουργία του ως αποτέλεσμα του Χώρου Διαλόγου και της μετεξέλιξης χώρων όπως ο παλιός ΣΥΝ. Ως ριζοσπαστική αντιπολίτευση. Ως ριζοσπαστική κυβέρνηση μικρής θητείας. Ως διαχειριστής. Σήμερα καλείται να προτείνει ένα νέο κράμα ρεαλισμού, ριζοσπαστισμού, οράματος συλλογικού και όχι διχαστικού ενόψει των προκλήσεων (π.χ. ενός κλιματικού μνημονίου). Προσθέστε εδώ την ιδιαιτερότητα πως τα κόμματα εξουσίας που χάνουν, συνήθως πάνε σε συνέδρια και αλλαγές ηγεσιών. Εδώ αντίθετα επιχειρείται η αλλαγή κόμματος.

Υπό αυτή την έννοια, δεν αρκεί ο ΣΥΡΙΖΑ να καλύψει το κενό (;) της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας. Και αυτή εξάλλου διεθνώς έχει αλλάξει. Εχει διαχυθεί σε άλλους χώρους, έχει αποδυναμωθεί. «Ο Αλέξης Τσίπρας και μόνο με την παρουσία του κατέδειξε ότι η εποχή όπου ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία θεωρούσε την Ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία και ευρύτερα την Κεντροαριστερά εχθρική δύναμη έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί», έγραψε και σωστά ο Νίκος Μπίστης (στο TVXS.gr) για τις πρόσφατες συναντήσεις του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ στις διεργασίες του PES και των ηγετών του. Δεν προχωράς ακυρώνοντας τη Σοσιαλδημοκρατία – που έχει ευθύνες για τη λιτότητα -, αλλά και δεν προχωράς και μη λαμβάνοντάς την υπόψη σου αλλά και μη επινοώντας τον νέο εαυτό σου.