Η ταυτότητα και η αξία των έργων

Το «Γυναικείο κεφάλι» φιλοτεχνήθηκε από τον Πάμπλο Πικάσο το 1939 κι αποτελεί δωρεά του καλλιτέχνη στον ελληνικό λαό, τιμητική προσφορά για τη γενναία αντίστασή του κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής. Ο πίνακας διαστάσεων 56×40 εκ. απεικονίζει την Ντόρα Μάαρ, τη μούσα του Πικάσο κατά την περίοδο 1936-1943. Στην πίσω όψη του ο πίνακας γράφει «Για τον ελληνικό λαό, φόρος τιμής από τον Πικάσο, Παρίσι, Μάιος 1946» και λίγο πιο κάτω φέρει την υπογραφή του καλλιτέχνη και την ημερομηνία δημιουργίας του: 14-10-39.

Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί έναν από τους 46 πίνακες ζωγραφικής, σχέδια, χαρακτικά, γλυπτά και 110 χειρόγραφα σημαντικών γάλλων δημιουργών και διανοουμένων του 20ού αιώνα που συγκεντρώθηκαν πριν από 66 και πλέον χρόνια από τον ένθερμο φιλέλληνα Ροζέ Μιλιέξ και τη σύντροφό του Τατιάνα Γκρίτση – Μιλιέξ, σε μια προσπάθεια να βοηθήσουν την ελληνική Αντίσταση, και τα οποία χαρακτήριζε ο γάλλος λόγιος, φιλέλληνας και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών ως «το συλλογικό ερωτικό γράμμα της Γαλλίας προς τον ελληνικό λαό».

Το δεύτερο έργο είναι μια ελαιογραφία διαστάσεων 35×44 εκ. του Ολλανδού Πιετ Μόντριαν, που φιλοτεχνήθηκε το 1905 και απεικονίζει ανεμόμυλο κατά μήκος ποταμού.

Τα έργα που εκλάπησαν από την Εθνική Πινακοθήκη έχουν χαρακτηριστεί ανεκτίμητης αξίας και ειδικότερα εκείνο του Πικάσο λόγω της αφιέρωσης προς τον ελληνικό λαό. Χαρακτηριστικό είναι άλλωστε ότι, όπως μας ανέφεραν στα «ΝΕΑ» αξιωματικοί της Ασφάλειας που είχαν χειριστεί από την πρώτη στιγμή την υπόθεση, ούτε στη δικογραφία δεν υπήρχαν εκτιμήσεις.

Αν τα συγκεκριμένα έργα ωστόσο έβγαιναν σήμερα σε δημοπρασία, ο μεν Πικάσο θα πωλούνταν μεταξύ 1 και 2 εκατ. ευρώ βάσει της ποιότητας του έργου – δεν θεωρείται από τα κορυφαία του – και των διαστάσεών του, ενώ επειδή την τρέχουσα περίοδο οι τιμές τού εν λόγω ζωγράφου έχουν ανοδική τάση θα μπορούσε να φτάσει και τα 5 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες που έδωσε στα «ΝΕΑ» έμπειρος γνώστης του χώρου των δημοπρασιών. Η αφιέρωση προς την Ελλάδα ενδεχομένως να έριχνε την τιμή του έργου, σύμφωνα με την ίδια πηγή, καθώς η χώρα μας δεν είναι ιδιαιτέρως δημοφιλής στην ευρωπαϊκή αγορά μετά την οικονομική κρίση. Το έργο του Μόντριαν εκτιμάται περί τα 50.000 ευρώ που υπό συνθήκες θα μπορούσε να φτάσει και τις 100.000 ευρώ