Το Μουντιάλ της Βέρνης

Εξήντα επτά χρόνια κλείνουν από το εναρκτήριο λάκτισμα του συναρπαστικότερου Παγκοσμίου Κυπέλλου όλων των εποχών στη μαγική Βέρνη της Ελβετίας, το πρώτο μετά τη συμφορά του πολέμου στη Γηραιά Ηπειρο. Δεκαέξι Ιουνίου 1954 το εναρκτήριο λάκτισμα υλοποίησε μια απόφαση που πάρθηκε 8 χρόνια πριν, 26 Ιουλίου του 1946. Οι λόγοι που η διοργάνωση ανετέθη στην Ελβετία ήταν, πρώτον, ότι διατήρησε ουδέτερη στάση στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ουσιαστικά ήταν η ισχυρότερη οικονομικά χώρα της Ευρώπης, και δεύτερον, η FIFA συμπλήρωνε τα 50 χρόνια της και ήταν ευκαιρία να σβήσει τα κεράκια των γενεθλίων της στην έδρα της, τη Λωζάννη.

Τέσσερις διαφορετικές σχολές ποδοσφαίρου στήθηκαν στη σέντρα. Η παραδοσιακή φλεγματική εγγλέζικη με το κλασικό MW, η εκρηκτική λατινοαμερικάνικη φαντεζί αλλά και δολοφονική, η ορθολογιστική κεντροευρωπαϊκή με την Αυστρία, την Ελβετία, τη Σερβία, και τέλος, μια ομάδα φαινόμενο που δρομολόγησε για πρώτη φορά μια στρατηγική που αφάνισε τους Αγγλους μέσα στον ναό τους το Γουέμπλεϊ με 5-2, κονιορτοποιώντας το παραδοσιακό MW: η μαγική Ουγγαρία, όπου με μια διάταξη 4-4-2 η οποία μεταμορφωνόταν σε 4-2-4 άλλαξε τη φιλοσοφία του αθλήματος. Εδώ να επισημάνω κάτι που το κατάπιε η λήθη. Ηταν και η Ελλάδα που προσπάθησε να συμμετάσχει στην μεγάλη γιορτή, με εκλέκτορα τον Βαγγέλη τον Χέλμη και προπονητή τον Γιάννη. Νικήσαμε δύο φορές τους Ισραηλινούς και χάσαμε μέσα και έξω 1-0 από την πιο πλήρη Σερβία όλων των εποχών.

Στα προκριµατικά συμμετείχαν 35 χώρες, εκ των οποίων πήραν το εισιτήριο της πρόκρισης για τα τελικά οι 16. Σε αυτή τη διοργάνωση συμμετείχε η Δυτική Γερμανία, σε αντίθεση με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, η οποία, όπως και η ΕΣΣΔ, δεν δήλωσε συμμετοχή λόγω του Ψυχρού Πολέμου. Η Αργεντινή δεν συμμετείχε στην προκριματική φάση και εικάζεται ότι πήρε αυτή την απόφαση επειδή πολλά αστέρια του ποδοσφαίρου της χώρας είχαν αρνηθεί να παίξουν στην Εθνική. Οι βρετανικές ομάδες συμμετείχαν για 2η φορά σε προκριματική φάση, με τις Αγγλία και Σκωτία να προκρίνονται στα τελικά. Η Ελβετία σαν διοργανώτρια και η Ουρουγουάη σαν κάτοχος του τροπαίου προκρίθηκαν χωρίς αγώνες.

Από τις 16 οµάδες των τελικών αυτή που ξεχώριζε ήταν η Ουγγαρία. Η θρυλική Αράντσιπατ διέθετε ποδοσφαιριστές παγκόσμιας κλάσης, όπως οι Φέρεντς Πούσκας, Γιόζεφ Μπόζικ, Ζόλταν Τσίμπορ, Νάντορ Χιντεγκούτι και Σάντορ Κότσις, σε μια διάταξη 4-4-2, η οποία διαμορφωνόταν στη διάρκεια του παιχνιδιού σε 4-2-4. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ουγγαρία ήταν αήττητη από τον Μάιο του 1950, διαλύοντας δύο φορές την Αγγλία σε φιλικά παιχνίδια, ενώ είχε κερδίσει το χρυσό μετάλλιο στην Ολυμπιάδα του Ελσίνκι το 1952.

Οι δεκαέξι οµάδες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομίλους των τεσσάρων ομάδων. Οι διοργανωτές επινόησαν και ένα περίεργο σύστημα διεξαγωγής των αγώνων, σύμφωνα με το οποίο οι πρώτες δύο ομάδες κάθε ομίλου δεν θα έπαιζαν μεταξύ τους.

Από τον πρώτο όµιλο Βραζιλία και Γιουγκοσλαβία προκρίθηκαν στα προημιτελικά ενώ έμεινε εκτός η Γαλλία. Η Ουγγαρία στο β’ γκρουπ έκανε επίδειξη ισχύος, συντρίβοντας τη Δ. Γερμανία με 8-3, ματς στο οποίο ο γερμανός αμυντικός Βέρνερ Λίμπριχ χτύπησε (σκόπιμα, σύμφωνα με αρκετούς) στον αστράγαλο τον Φέρεντς Πούσκας, ο οποίος και δεν αγωνίστηκε στα προημιτελικά και τα ημιτελικά.

Στον τρίτο όµιλο η παγκόσμια πρωταθλήτρια του 1950 Ουρουγουάη και η Αυστρία κέρδισαν εύκολα τις δύο πρώτες θέσεις και πέρασαν στους οκτώ, ενώ Τσεχοσλοβακία και Σκωτία δεν κατάφεραν να σκοράρουν! Ο τέταρτος όμιλος ήταν και ο πιο ισορροπημένος, με την Αγγλία να τερματίζει πρώτη. Στη δεύτερη θέση ισοβάθμησαν Ιταλία και Ελβετία και χρειάστηκε αγώνας μπαράζ στον οποίο οι Ελβετοί επιβλήθηκαν με 4-1 και πέρασαν στην επόμενη φάση.

Η κλήρωση των προηµιτελικών έφερε αντιμέτωπες τις Αυστρία – Ελβετία, Ουρουγουάη – Αγγλία, Ουγγαρία – Βραζιλία και Δυτική Γερμανία – Γιουγκοσλαβία. Οι Αυστριακοί επικράτησαν σε ένα απίστευτης εξέλιξης παιχνίδι των Ελβετών με 7 -5, ενώ προκρίθηκαν και οι Ούγγροι οι οποίοι επικράτησαν 4-2 των Βραζιλιάνωνν. Με το ίδιο σκορ η κάτοχος του τροπαίου Ουρουγουάη  επικράτησε της Αγγλίας. Η Δυτική Γερμανία επικράτησε 2-0 των ανώτερων Γιουγκοσλάβων, οι οποίοι σε άλλη μια διοργάνωση δεν μπόρεσαν να καρπωθούν από το ταλέντο των Μπράνκο Στάνκοβιτς, Ζλάτκο Τσαϊκόφσκι, Βουγιαντίν Μπόσκοφ, Mπόρα Μιλουτίνοβιτς, Στέφαν Μπόμπεκ και Βλαντιμίρ Μπεάρα.

Το σπουδαιότερο παιχνίδι ήταν αυτό ανάμεσα στην Ουγγαρία και τη Βραζιλία. Η «μάχη της Βέρνης» όπως έμεινε στην ιστορία εξαιτίας των επεισοδίων που έγιναν τόσο κατά τη διάρκεια του αγώνα όσο και στα αποδυτήρια μετά τη λήξη, όπου οι παίκτες των δύο ομάδων συνεπλάκησαν κατ’ επανάληψη. Μάλιστα, τα μαρκαρίσματα ήταν τόσο σκληρά που ο διαιτητής Αρθουρ Ελις απέβαλε τους Bραζιλιάνoυς Νίλτον Σάντος και Ουμπέρτο καθώς και τον Ούγγρο Γιόζεφ Μπόζικ. Νικήτρια αναδείχτηκε η Ουγγαρία με 4-2.

Στον έναν ηµιτελικό η Ουγγαρία κληρώθηκε με την Ουρουγουάη. Η κανονική διάρκεια έληξε 2-2 και στην παράταση οι Μαγυάροι σημείωσαν δύο γκολ με τον Κότσις παίρνοντας για δεύτερη φορά το εισιτήριο για τελικό της διοργάνωσης. Στον άλλο ημιτελικό η Δυτική Γερμανία έκανε τη μεγάλη έκπληξη, καθώς διέλυσε με 6-1 την Αυστρία, η οποία πρόβαλε ως το ακλόνητο φαβορί για να κοντράρει στον τελικό την υπερηχητική Ουγγαρία. Σημείο κλειδί της αναμέτρησης υπήρξε η αντικατάσταση του βασικού γκολκίπερ Κουρτ Σμιντ με τον Βάλτερ Τσέσμαν ο οποίος ήταν υπεύθυνος για τα 4 από τα έξι γκολ, προσφέροντας στους Δυτικογερμανούς το εισιτήριο για τον τελικό της 4ης lουλίου.