Απέναντι στο κακό

Ανήκω σ’ αυτούς που μέχρι την τελευταία στιγμή απέκλειαν να το είχε κάνει ο σύζυγος. Οχι βέβαια επειδή πίστευα αυτά που υποστηρίζονταν από τα πιο επίσημα χείλη, ότι δηλαδή τόσο βίαια εγκλήματα μόνο αδίστακτοι ξένοι μπορούν να τα διαπράξουν ή ότι η έξαρση της εγκληματικότητας οφείλεται στον ποινικό κώδικα που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά επειδή εξακολουθώ, κόντρα σε όλες τις ενδείξεις, να διακατέχομαι από μια αφελή πίστη στο ανθρώπινο είδος. Ναι, θεωρούσα αδιανόητο να συμπεριφερθεί με τέτοια βαρβαρότητα στη γυναίκα, στο μωρό και στο σκυλί ένας «δικός τους» άνθρωπος. Ανοησίες. Τέτοια πράγματα έχουν συμβεί επανειλημμένα στο παρελθόν και θα συνεχίσουν να συμβαίνουν στο μέλλον. Η Χάνα Αρεντ έχει μιλήσει εδώ και δεκαετίες για την κοινοτοπία του κακού.

Απέναντι στο κακό δεν κρίνονται όμως μόνο οι άμεσα εμπλεκόμενοι. Κρίνονται και οι παρατηρητές, αυτοί που το σχετικοποιούν, το δικαιολογούν και εν τέλει το νομιμοποιούν. Η επιβολή της ναζιστικής κτηνωδίας θα ήταν πιο δύσκολη χωρίς την ενεργητική ή παθητική συνενοχή χιλιάδων, εκατομμυρίων τέτοιων παρατηρητών. Και εκεί τουλάχιστον μπορεί κανείς να επικαλεστεί, αν και όχι πολύ πειστικά, τον παράγοντα του φόβου. Στην περίπτωση του δεύτερου θανάτου της Καρολάιν, μέσω της διαρροής αποσπασμάτων του προσωπικού της ημερολογίου, τι δικαιολογία θα μπορούσε να ανασυρθεί;

Κάποιος δικηγόρος είπε ότι δυστυχώς η νομοθεσία δεν προβλέπει την προστασία προσωπικών δεδομένων τεθνεώτων όταν ερευνώνται εγκληματικές πράξεις. Προφανώς εννοούσε ότι αυτά τα προσωπικά δεδομένα αποτελούν μέρος της δικογραφίας, όχι ότι μπορεί να προσφέρονται ως βορά, και μάλιστα με επιλεκτικό τρόπο, στο αδηφάγο κοινό. Αύριο θα δοθούν στη δημοσιότητα, στο όνομα του δικαιώματος στην ενημέρωση, και πιπεράτες φωτογραφίες;

Ο δράστης αυτού του στυγερού εγκλήματος έχει ονοματεπώνυμο και θα τιμωρηθεί. Η κοινωνία, όμως, δεν είναι αμέτοχη. Η έξαρση της ενδοοικογενειακής βίας και ο πολλαπλασιασμός των γυναικοκτονιών σημειώνονται σε ένα κλίμα γενικής αδιαφορίας ή καχυποψίας. Μόνο σε κάποιες κραυγαλέες περιπτώσεις κάνουμε ότι ευαισθητοποιούμαστε και το υπόλοιπο διάστημα σηκώνουμε τους ώμους. Κλείνουμε τα μάτια. ‘Η, ακόμη χειρότερα, κλείνουμε το ένα μάτι με νόημα.

Σε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενό του για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε αυτό το φαινόμενο στη Βρετανία, ο Θύμιος Τζάλλας αναφέρει ότι ο αριθμός των ανδρών που επικαλούνται ως επιχείρημα για την κακοποίηση των γυναικών τους το ατύχημα στη διάρκεια βίαιου, συναινετικού σεξ έχει δεκαπλασιαστεί την τελευταία εικοσαετία. Για να συμβεί αυτό, σημαίνει ότι το συγκεκριμένο επιχείρημα χρησιμοποιείται στα σοβαρά, διατυπώνεται στα δικαστήρια, αναπαράγεται στα μέσα ενημέρωσης – και μερικές φορές γίνεται πιστευτό.

Οπως γίνονται πιστευτά σήμερα διάφορα ελαφρυντικά λόγω των «απειλών» που εμφανίζεται να εκτόξευε η 20χρονη Καρολάιν ή της «ενόχλησης» που προκαλούσε στον άντρα της η κατάθλιψή της. Δεν έχει άδικο ο συνδικαλιστής της αστυνομίας, ένας καλύτερος χειρισμός χρειαζόταν μετά το έγκλημα και ο πιλότος θα την έβγαζε καθαρή.