Ανακωχή ΕΕ – ΗΠΑ υπό τον φόβο της Κίνας

Η Ευρωπαϊκή Ενωση και οι ΗΠΑ οδεύουν προς επίλυση της διαμάχης που κράτησε 17 ολόκληρα χρόνια με αλληλοκατηγορίες για επιδοτήσεις στις εταιρείες κατασκευής αεροσκαφών Airbus και Boeing, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters και των «Financial Times». Με τον τρόπο αυτόν σκοπεύουν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους και να επικεντρώσουν τις δυνάμεις τους στην αντιμετώπιση του ανταγωνισμού που προέρχεται από τη μεγάλη οικονομική δύναμη της Κίνας.

Πρόκειται για εξέλιξη που απομακρύνει τον κίνδυνο να συνεχιστεί ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ των δύο πλευρών, ο οποίος κλιμακώθηκε επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα φαίνεται ότι η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν επιδιώκει να αποκτήσει ξανά καλύτερες σχέσεις με τους Ευρωπαίους φέροντας στο τραπέζι σειρά συζητήσεων για τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Μετά τις αμερικανικές εκλογές έχουν αυξηθεί οι προσδοκίες για οριστική κατάργηση της απειλής επιπρόσθετων δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο, μηχανολογικό εξοπλισμό, τρόφιμα, ποτά και είδη ένδυσης που είχαν γίνει αντικείμενο σκληρής κόντρας μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον. Πλέον οι ΗΠΑ και η Ευρώπη φέρεται ότι προχωρούν σε αναστολή για πέντε χρόνια της επιβολής δασμών σχετικά με επιδοτήσεις στην κατασκευή αεροσκαφών. Μια τέτοια παύση θα ωφελούσε σημαντικά την αμερικανική Boeing και την ευρωπαϊκή Airbus και θα έδινε ανάσα και σε άλλες εταιρείες του χώρου, όπως είναι αυτές που κατασκευάζουν εξαρτήματα.

Το θέμα συζητήθηκε σε κατά πρόσωπο συνάντηση από την ειδική εκπρόσωπο για θέματα εμπορίου των ΗΠΑ Κάθριν Τάι και τον ομόλογό της στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Βάλντις Ντομπρόβσκις. Οι δύο πλευρές υποσχέθηκαν να βρουν λύση μέχρι τις 11 Ιουλίου όταν και θα πρέπει κανονικά να επιβληθούν νέοι δασμοί με βάση τις προηγούμενες συμφωνίες.

Η διαμάχη για τις Airbus και Boeing είναι μια από τις πιο μακροχρόνιες στην ιστορία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη γνωρίζουν ότι πρέπει να βρεθεί οριστική λύση στην υπόθεση, καθώς οι οικονομικές προκλήσεις είναι μεγάλες. Επίσης οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν πλέον ότι οφείλουν να συνεργαστούν εάν θέλουν να αντιμετωπίσουν από κοινού το μοντέλο κρατικού καπιταλισμού της Κίνας. Η υπόθεση της επιβολής δασμών από ΗΠΑ και Ευρώπη και αντίστροφα για το θέμα των εταιρειών κατασκευής αεροσκαφών ήλθε ξανά στο προσκήνιο το 2019 όταν η κάθε πλευρά κέρδισε μικρές νίκες στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου όπου και έχει παραπεμφθεί το θέμα. Η διαμάχη ξεκίνησε το 2004 όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν από το σύμφωνο που αφορούσε τις ρυθμίσεις για τις επιδοτήσεις αεροσκαφών που είχε συναφθεί το 1992 και παρέπεμψαν την Ευρωπαϊκή Ενωση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Τότε οι ΗΠΑ είχαν ισχυριστεί ότι η Airbus κατάφερε να αντιμετωπίσει στα ίσια την Boeing παίρνοντάς της μεγάλο μερίδιο αγοράς χάρη, εν μέρει, σε κρατικές επιχορηγήσεις. Η ΕΕ κινήθηκε με τη σειρά της νομικά κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για παράτυπη στήριξη της Boeing σε θέματα έρευνας και εξέλιξης, αλλά και για την παροχή επιδοτήσεων μέσων φορολογικών κινήτρων.