«Η Αμερική επέστρεψε και θέλει να αγκαλιάσει την Ευρώπη»

Η Κοστάνζε Στελζενμούλερ, κάτοχος της Εδρας Fritz Stern στο Κέντρο ΗΠΑ και Ευρώπης στο Brookings, είχε την ευκαιρία την περασμένη Παρασκευή να «ανακρίνει» τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ σε μια συζήτηση εφ’ όλης της ύλης, θέτοντάς του μάλιστα εξαιρετικά διεισδυτικές ερωτήσεις συναδέλφων της, ειδικών από το Brookings και το Γερμανικό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. Με αφορμή τη συζήτηση αυτή, που οργανώθηκε ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στις 14 Ιουνίου, στη συνέντευξή της με «ΤΑ ΝΕΑ» η γερμανίδα ειδικός στις διατλαντικές σχέσεις, την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, των ΗΠΑ, αλλά και της Γερμανίας μιλά για τα κρίσιμα ζητήματα της διατλαντικής ασφάλειας, την Τουρκία, τις ανησυχίες των Ευρωπαίων, την επιστροφή των ΗΠΑ, τα συμπεράσματα της Συνόδου.

Η πρώτη ερώτηση που της θέτουμε αφορά τις προκλήσεις που θα συζητήσουν οι ηγέτες στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ – ΗΠΑ μία μέρα αργότερα. «Νομίζω ότι τα ζητήματα που καλείται να διαχειριστεί η διατλαντική συμμαχία είναι πολύ μεγάλα και περίπλοκα για να αντιμετωπιστούν σε μία εβδομάδα συναντήσεων. Η σημασία αυτών των Συνόδων Κορυφής, νομίζω, έγκειται στον συμβολισμό τους και στο μήνυμα. Η Αμερική επέστρεψε και θέλει να αγκαλιάσει την Ευρώπη» τονίζει η Στελζενμούλερ. «Ωστόσο, δεν μπορεί να τελειώσει εκεί. Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν δικαιολογημένα για μια επιστροφή του τραμπισμού και κατανοούν τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτή η κυβέρνηση (των ΗΠΑ) εγχώρια, επειδή έχουμε παρόμοια εσωτερικά προβλήματα». Σε ποια θέματα εκτιμά ότι ΕΕ και ΗΠΑ ευθυγραμμίζονται και έχουν ενιαίο μέτωπο; «Ελπίζω ότι θα υπάρξει κάποιο είδος αναγνώρισης του πόσο χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον σε ένα σημαντικά σκοτεινό περιβάλλον παγκόσμιας ασφάλειας και ότι είμαστε ενωμένοι από το γεγονός ότι είμαστε δημοκρατίες που προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και τον πολιτικό πλουραλισμό».

Καθώς κατέχει σε βάθος και ασχολείται επί σειρά ετών από διάφορες θέσεις με θέματα ΝΑΤΟ, άμυνας και ασφάλειας τη ρωτάμε ποια θέματα θεωρεί ότι θα συμπεριληφθούν στα συμπεράσματα που θα υπογράψουν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ; «Για να είμαι ειλικρινής, νομίζω ότι τα συμπεράσματα των Συνόδων Κορυφής είναι αρκετά εφήμερα έγγραφα. Αλλά θα περίμενα να δω να μιλάνε για προκλήσεις και απειλές από την Κίνα και τη Ρωσία. Την καταδίκη της αεροπειρατείας από τη Λευκορωσία αεροσκάφους πολιτικής αεροπορίας τον Μάιο. Μία ισχυρή δέσμευση για τη δημοκρατία ως μιας “κόλλας” που συγκρατεί τη Συμμαχία μαζί. Υπόσχεση για την αποκατάσταση του ΝΑΤΟ ως βασικού τόπου διατλαντικής διπλωματίας. Αναφορά στην αυξανόμενη σημασία των οικονομικών πτυχών της διατλαντικής σχέσης και ανακοίνωση ότι το ΝΑΤΟ θα ξεκινήσει τη σύνταξη μιας νέας Στρατηγικής Αντίληψης».

Διαφωνίες. Πού θα υπάρξουν διαφωνίες; «Περιμένω Αμερικανοί και Ευρωπαίοι να διαφωνήσουν σχετικά με τη φύση της πρόκλησης της Κίνας και τις απαραίτητες απαντήσεις. Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν ότι οι ΗΠΑ θα στρατιωτικοποιήσουν τον ανταγωνισμό τους με την Κίνα και θα τους ζητήσουν να κάνουν οικονομικές θυσίες. Πιστεύω ότι θα διαφωνήσουν επίσης όσον αφορά τον επείγοντα χαρακτήρα της πρόκλησης της Ρωσίας. Για τους Αμερικανούς, η Ρωσία αποτελεί δευτερεύουσα πρόκληση σε σύγκριση με την Κίνα, ενώ για τους Ευρωπαίους είναι τόσο σοβαρή όσο και εγγύς. Ολα αυτά είναι βαθιά πολιτικά ζητήματα».

Κλείνουμε τη συνέντευξη με τη συνάντηση του έλληνα Πρωθυπουργού με τον τούρκο πρόεδρο. Πόση σημασία έχει για τις ΗΠΑ; «Υποψιάζομαι ότι έχουν πολλά ζητήματα στη λίστα τους. Αλλά επειδή η διοίκηση Μπάιντεν στελεχώνεται από εξαιρετικούς επαγγελματίες, είμαι πρόθυμη να στοιχηματίσω ότι η συνάντηση αυτή βρίσκεται κάπου στη λίστα». Θα μπορούσε το ΝΑΤΟ να αναλάβει έναν πιο σημαντικό ρόλο για να συμβάλει στην αντιμετώπιση των διαφορών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας; «Δεν νομίζω ότι το ΝΑΤΟ θα έκανε τη δουλειά του ως πολιτική συμμαχία εάν δεν μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση διαφορών μεταξύ συμμάχων» καταλήγει.