«Εμάς δεν μας επηρεάζει το 15%»

Πόσο ανησυχεί η Κύπρος από την πρόσφατη απόφαση των υπουργών Οικονομικών του G7 για υιοθέτηση ελάχιστου εταιρικού φόρου ύψους 15%; Τι διαφοροποιεί η απόφαση αυτή σε σχέση με τα ισχύοντα εκεί για τη φορολογία και τον ευνοϊκό φορολογικό συντελεστή, για τον οποίο το νησί βρίσκεται συχνά στο προσκήνιο αντιμετωπίζοντας κατηγορίες ότι λειτουργεί ως φορολογικός παράδεισος; Είναι η Κύπρος διατεθειμένη να υποχωρήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο θέμα της φορολογικής εναρμόνισης;

Τι αλλάζει;  Αυτά, μαζί με πολλά άλλα ερωτήματα επανέρχονται μετά τη συμφωνία των επτά ισχυρότερων οικονομιών του πλανήτη για φορολόγηση μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών με βάση τη χώρα στην οποία πραγματοποιούν τα μεγαλύτερα κέρδη τους αντί εκείνης όπου βρίσκονται οι έδρες τους, χωρών με συνήθως πολύ ευνοϊκότερο φορολογικό συντελεστή, όπως λ.χ. η ευρωπαϊκή έδρα της Google στην Ιρλανδία ή της Amazon στο Λουξεμβούργο.

Η εξέλιξη, εκ πρώτης όψεως, επηρεάζει και την Κύπρο, η οποία διατηρώντας τον φορολογικό της συντελεστή στο 12,5% φιλοξενεί τις έδρες χιλιάδων υπεράκτιων και όχι μόνο εταιρειών. Προσελκύοντας σταθερά και τις επικρίσεις για αθέμιτο ανταγωνισμό από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες εδώ και χρόνια πιέζουν για έναν ενιαίο φορολογικό συντελεστή στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Κάτι που η Κύπρος δεν αποδέχεται.

Ψύχραιμη αντίδραση.  Εάν κρίνει κανείς από τις αντιδράσεις στο νησί, η ανακοίνωση της συμφωνίας του G7 μάλλον δεν ξάφνιασε ούτε και δείχνει να ανησυχεί τόσο πολύ είτε την κυβέρνηση είτε τον επιχειρηματικό κόσμο, ο οποίος αντέδρασε ψύχραιμα διά της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων. Αυτό εξηγείται, πρώτον, από το ότι η απόφαση αφορά κυρίως μεγάλες πολυεθνικές και τεχνολογικούς κολοσσούς αλλά η Κύπρος δεν φιλοξενεί τέτοιες εταιρείες, συνεπώς δεν επηρεάζεται άμεσα, και δεύτερον, από το ότι η απόφαση του G7 δεν εκλαμβάνεται στη Λευκωσία ως το τέλος του δρόμου, καθώς αφενός μεν εκδηλώνονται έντονες αντιδράσεις στις ΗΠΑ και αλλού, αφετέρου δε εκτιμάται ότι θα περάσουν χρόνια πριν από την οριστική της εφαρμογή και θα απαιτηθούν πρόσθετες διαβουλεύσεις και αποφάσεις, ενδεχομένως του G20 αλλά και σε άλλα επίπεδα.

Παρά ταύτα, ουδείς δείχνει να παραγνωρίζει το γεγονός ότι η συμφωνία είναι ένα ιστορικό βήμα το οποίο, έμμεσα ή άμεσα, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, αλλάζει την όλη φιλοσοφία στο ζήτημα της φορολογίας και ειδικότερα αυτής της πρακτικής στην οποία χώρες με ευνοϊκότερο φορολογικό συντελεστή μπόρεσαν να στηριχτούν εδώ και χρόνια – στην Κύπρο συνηθίζεται να περιγράφεται με τον όρο ο Τομέας των Υπηρεσιών -, αποκομίζοντας τεράστια οικονομικά οφέλη έστω και «εις βάρος» άλλων.

Είναι ο ανταγωνισμός. Το τελευταίο είναι μια κατηγορία την οποία η Κύπρος απορρίπτει διαχρονικά στο πλαίσιο της χρονίζουσας συζήτησης για έναν ενιαίο ευρωπαϊκό συντελεστή φορολογίας, μιλώντας για αυτονόητες πρακτικές ανταγωνισμού και υποδεικνύοντας, μεταξύ άλλων, ότι ακόμη και στις ΗΠΑ οι διάφορες πολιτείες έχουν διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές και επί της ουσίας ανταγωνίζονται η μία την άλλη.

«Οχι» σε ενιαία φορολογία. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Κωνσταντίνος Πετρίδης εκτίμησε ότι η απόφαση δεν επηρεάζει άμεσα το νησί, ωστόσο διευκρίνισε ότι στο πλαίσιο της γενικότερης συζήτησης και των εξελίξεων που πυροδοτεί η Κύπρος προτίθεται να επιδείξει εποικοδομητική στάση στην Ευρωπαϊκή Ενωση διασφαλίζοντας πάντα και τα εθνικά της συμφέροντα, όπως εκείνη τα αντιλαμβάνεται. Ο υπουργός ανέφερε πως η Κύπρος αδίκως κατηγορείται ότι είναι φορολογικός παράδεισος και σημείωσε ότι ο φορολογικός συντελεστής είναι μεν στο 12,5% αλλά με τις χρεώσεις και τα τέλη που επιβάλλονται φτάνει αναλόγως της περίπτωσης πολλές φορές «στο 15%, το 20% και κάποτε το 22%». Ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου εξήγησε πως, αν και η Κύπρος παραμένει αντίθετη στην καθιέρωση ενιαίου φορολογικού συντελεστή (επικαλούμενη τα διαφορετικά μοντέλα, τα μεγέθη αλλά και τις δυνατότητες των εθνικών οικονομιών της ΕΕ), δεν νιώθει να απειλείται από την απόφαση του G7 ούτε και από τη συζήτηση για αλλαγές στο θέμα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το βλέπουμε, πρόσθεσε, και σαν μια ευκαιρία για εκσυγχρονισμό του φορολογικού συστήματος στην Κύπρο, κάτι το οποίο η κυβέρνηση Αναστασιάδη μελετά εδώ και καιρό, πάντα στη λογική ότι δεν θα πλήττεται η ανταγωνιστικότητα. Στο πλαίσιο αυτό η Λευκωσία δεν είναι αρνητική ούτε στην αύξηση του εταιρικού φόρου.

Πλήγμα το Brexit. Σημαντικότατη λεπτομέρεια είναι βέβαια και το γεγονός ότι για τα θέματα φορολογίας απαιτείται ομοφωνία εντός της ΕΕ, κάτι που αυτομάτως σημαίνει πως όποια χώρα θεωρεί ότι μια αλλαγή πλήττει τα συμφέροντά της μπορεί να τη σταματήσει. Δεδομένου βέβαια ότι διαθέτει εκείνη τη στιγμή τις συμμαχίες οι οποίες θα της δώσουν το αναγκαίο εκτόπισμα για να σταθεί απέναντι σε αποφάσεις της πλειοψηφίας των κρατών – μελών, προτάσσοντας επί της ουσίας βέτο. Στο παρελθόν και πριν από το Brexit τα πράγματα για τη Λευκωσία αλλά και για άλλες… παρόμοιες εθνικές πρωτεύουσες, όπως το Δουβλίνο και το Λουξεμβούργο, ήταν σαφώς ευκολότερα, λόγω της στήριξης την οποία λάμβαναν από το Ηνωμένο Βασίλειο, στο οποίο, ας σημειωθεί, οι μισές από τις εταιρείες που έχουν στη χώρα την έδρα τους δεν καταβάλλουν φόρους εκεί. Μετά το Brexit τα πράγματα έχουν αλλάξει, αλλά η Λευκωσία διατηρεί την αισιοδοξία μαζί με τις ενστάσεις της. Εστω και «εποικοδομητικά».