Οι «δεν τους το ’χα»

Στην αρχή, νόμιζα ότι είναι κάτι τύποι περίεργοι, μάλλον απομονωμένοι, ίσως και περιθωριακοί, όχι οπωσδήποτε αντιπαθητικοί, αλλά αυτό που λέμε «σαλταρισμένοι». Που ακούνε Γρηγόρη Πετράκο – και δεν εννοώ ως τραγουδιστή – έχουν ακατάληπτο λόγο, πιθανότατα και ακατάληπτη εμφάνιση. Ανθρωποι με απωθημένα, εγκλωβισμένοι στις εμμονές τους που υπηρετούν πιστά τη γραφικότητα σαν να ήταν ιδεολογία. Ή, έστω, ακραία αλτέρνατιβ, υπερβολικά ζεν, οι «των σαμάνων και των κρυστάλλων» όπως τους λέω. Μιλάω για τους αντιεμβολιαστές που πίστευα ότι είναι, τέλος πάντων, αναγνωρίσιμοι. Και θεωρούσα ότι «αναγνώριζα» έναν – δύο τέτοιους στον ευρύτερο κύκλο μου. Καλά παιδιά μωρέ αλλά από αυτά που, μιλώντας μαζί τους, γρήγορα σου βγάζουν αυτό το «μπλέξαμε πάλι σήμερα».

Και μετά, ήρθαν οι εκπλήξεις, δηλαδή η πραγματικότητα. Η φίλη που μιλούσα στο τηλέφωνο είναι μια όμορφη, ώριμη γυναίκα, επιτυχημένη επαγγελματίας, κοσμοπολίτισσα, με κουλτούρα, με ωραία ζωή. Κάποιες φορές το παραξηλώνει με την υγιεινή διατροφή και τις εναλλακτικές αγωγές ευεξίας αλλά αυτά θεωρούνται, πλέον, οι σύγχρονες «αρετές». Εν τη ρύμη του λόγου τη ρώτησα αν έχει κάνει και τη δεύτερη δόση του εμβολίου για να μου απαντήσει, με την ανεμελιά της απόλυτης αυτοπεποίθησης, «Α, εγώ έχω κάνει το ομοιοπαθητικό εμβόλιο». Ομολογώ ότι δεν μπόρεσα να το διαχειριστώ. …Και μετά, ένας άλλος φίλος μου είπε κάτι για πιθανά συμπτώματα και ένας άλλος για φαρμακευτικές εταιρείες που δεν εμπιστεύεται και ένας τρίτος άλλαξε κουβέντα. Ανθρωποι που, για να το πω απλά, «δεν τους το ‘χα».

Τι κάνει αυτούς που «δεν τους το ‘χα» να μην εμβολιάζονται; Θα ήμουν αφελής αν πίστευα ότι υπάρχει απάντηση σε τέτοια ερώτηση. Φτάνει όμως πια με αυτήν την απλουστευτική ταμπέλα του «ψεκασμένου». Καλλιεργεί μια εχθροπάθεια που μόνο κακό κάνει στις παρούσες συνθήκες. Φανατίζει ακόμη περισσότερο ανθρώπους που προσπαθούν να ιδεολογικοποιήσουν φόβους, ανασφάλειες, εμμονές, παραλογισμούς, φανατισμούς, σκοπιμότητες. Και που δεν είναι μόνο όσοι δεν εμβολιάζονται – αυτοί, τουλάχιστον, το δηλώνουν. Ακόμη και οι συζητήσεις περί του αν πρέπει να είναι υποχρεωτικός ο εμβολιασμός, οι σοφιστείες περί θεμάτων λυμένων, υποτίθεται, από τη δίκη της Νυρεμβέργης που συσκοτίζουν τη διαφορά μεταξύ υποχρέωσης και εξαναγκασμού, καλλιεργούν το δικαίωμα στην άρνηση προστασίας της δημόσιας υγείας. Μήπως η αποτροπή αυτής της νοοτροπίας θα πρέπει να είναι ένα από τα μεγάλα στοιχήματα της εποχής μας;

Το πρώτο εμβόλιο στην Ιστορία της Ιατρικής αναφέρεται σε μελέτη του βρετανού παθολόγου Edward Jenner που δημοσιεύθηκε εννέα χρόνια μετά τη Γαλλική Επανάσταση. Κατά κάποιον τρόπο, ο εμβολιασμός είναι «παιδί» του Διαφωτισμού. Και χάρη σε αυτές τις αρχές ξεπεράστηκαν οι προλήψεις, οι προκαταλήψεις, οι ανορθολογισμοί που τον δαιμονοποιούσαν τα πρώτα χρόνια. Αναρωτιέμαι λοιπόν μήπως το κύμα του αντιεμβολιασμού φουντώνει όταν οι αξίες του δυτικού πολιτισμού θεωρούνται από κάποιους κάτι μεταξύ κρατικής αυθαιρεσίας και καπιταλιστικής επιβολής. Εμ, δεν μας βρήκε μόνο η πανδημία αλλά και ο εμβολιασμός σε αλλόκοτη εποχή.

(Παρεμπιπτόντως, οι ύποπτοι «μπλέξαμε πάλι σήμερα» εμβολιάστηκαν όλοι.)