Μία εξίσωση με πολλές λύσεις

Ανοιξαν επιτέλους τα θέατρα, από χθες άρχισε και το Φεστιβάλ Αθηνών με όλους τους χώρους του σε λειτουργία, μόνο εκείνο το 50% της κάλυψης των θέσεων μας χωρίζει πλέον από την ολική επαναφορά στην κανονικότητα του θεάτρου.

Δεν θα σταθώ στην ανακοίνωση παραστάσεων που παραπέμπουν σε αναψυκτήριο ή σε αρπαχτές, γιατί περί αυτού πρόκειται όταν μιλάμε για δυόμισι ηθοποιούς και ενάμισι νταούλι επί σκηνής. Τι να κάνουν και οι παραγωγοί ύστερα από τόσους μήνες απραγίας; Πώς να βγεις με μεγάλο θίασο και 50% πληρότητα χωρίς επιχορήγηση; Θα επρόκειτο περί οικονομικής αυτοκτονίας – αν και το θέατρο στην Ελλάδα έχει πάει μπροστά χάρη σε κάποιους «ιδανικούς αυτόχειρες». (Υπάρχουν βέβαια και οι οικονομικές «ενέσεις» από το υπουργείο στο πλαίσιο του προγράμματος «Ολη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» από τις οποίες βλέπω ότι έσπευσαν να επωφεληθούν κυρίως οι πρωτοστατούντες στο «Μενδώνη παραιτήσου»).

Δεν θα σταθώ επίσης σε κάποια μεγαλεπήβολα θεατρικά πρότζεκτ που στελεχώνονται από καθόλου μεγαλεπήβολους συντελεστές διότι στον χώρο της Τέχνης είναι δικαίωμα του κάθε δημιουργού να υπερεκτιμά εαυτόν ή να αεροβατεί. Δεν κάνει κακό σε κανένα παρά μόνο στον εαυτό του αφού, τελικά, το κοινό και μόνο το κοινό θα τον βάλει στη θέση που του αξίζει.

Τέλος πάντων, αυτή η επιστροφή στη θεατρική κανονικότητα σίγουρα θα είναι μία εξίσωση με πολλές λύσεις κι ο καθένας την παλεύει όπως ξέρει και μπορεί. Και πάντα με την ελπίδα όλων μας να μην πρόκειται για ένα «μπες – βγες» όπως πέρυσι και τα θέατρα να μην ξανακλείσουν ποτέ.

Επιστροφή από τη ζώνη του λυκόφωτος

Ωστόσο, η θεατρική κοινότητα επιστρέφει στις επάλξεις ύστερα από την κρίση που προκάλεσε το κίνημα του metoo. «Καθαροί πια» όπως είναι και ο τίτλος του έργου της Σάρα Κέιν; Οχι βέβαια. Θα ήταν τουλάχιστον αφελές να πιστεύουμε ότι όλα τα κακά και τα έκτροπα σε αυτόν τον χώρο τα προκαλούσαν τρεισήμισι άνθρωποι και τώρα που μπήκαν στην άκρη (ή στη φυλακή) όλα καλά κι όλα ωραία.

Αυτό που βλέπω είναι ότι ηθοποιοί και σκηνοθέτες επιστρέφουν με περισσότερες τοξίνες από ποτέ. Με τους κουβάδες χύθηκε το διαδικτυακό δηλητήριο τους προηγούμενους μήνες. Επί δικαίους και αδίκους. Κυρίως μάλιστα επί δικαίους. Δεν φανταζόμουν ότι κάποιοι καλλιτέχνες έκρυβαν πίσω από «αγγελικά πρόσωπα» τόσο μίσος. Θυμάμαι πώς σταύρωσαν και κρέμασαν στα μπουγαδόσχοινα των σόσιαλ μίντια συναδέλφους τους, όπως η Σμαράγδα Καρύδη, επειδή συνιστούσαν ψυχραιμία εν μέσω του τυφώνα. Εμαθα πως ηθοποιοί της διεκπεραίωσης ζητούσαν μεγάλα θέατρα με μοναδικό διαπραγματευτικό ατού ότι πρωτοστάτησαν σε ύβρεις εναντίον συναδέλφων τους (και όχι μόνο εναντίον αυτών για τους οποίους υπήρχαν καταγγελίες). Διαπίστωσα το «δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται» σε όλο του το παρακμιακό μεγαλείο. Και πάντα, όσο πιο σημαντική η «δρυς», τόσο πιο ανεπαρκείς οι «άνδρες που ξυλεύονταν». Αλίμονο αν δεν επικρατούσε σε αυτόν τον τόσο ανταγωνιστικό χώρο η στρεβλή άποψη πως όταν ο ασήμαντος «πυροβολεί» τον σημαντικό, εκταμιεύει σημαντικότητα. Μπούρδες.

Και η τοξίνη συνεχίζεται: Με τα καντάρια την έριξαν πάνω στον Χρήστο Λούλη επειδή διατύπωσε, έστω και με ατυχή τρόπο, την άποψή του για τα μικρά θέατρα και είπε ότι το ΣΕΗ εξυπηρετεί την αντιπολίτευση. Μα σχεδόν ζητούσε την παραίτηση της κυβέρνησης μία «πύρινη» ανακοίνωση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, εκείνη με την οποία στοχοποιούσαν τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη. Εξανέστησαν οι θεματοφύλακες του πολιτισμού για κάποια ακρόαση στο Εθνικό Θέατρο για ηθοποιούς μέσης ηλικίας οι οποίοι θα έπρεπε να παίζουν κάποιο όργανο. Αλίμονο, δεν θα υποδείξει η κλαδική του Facebook στον κάθε σκηνοθέτη πώς θα κάνει τη δουλειά του;

(Πάντως να καταθέσω, ως προσωπική εμπειρία, ότι έχω δει υψηλού επιπέδου παραστάσεις σε μικρά θέατρα. Αλλά και με έχει, κυριολεκτικά, ξενυχιάσει ένας ηθοποιός που με πάτησε κατά λάθος ενώ έπαιζε – καθόμουν, βλέπετε, στην πρώτη σειρά που σημαίνει πάνω στη σκηνή).