Η ώρα της κάλπης για την Κύπρο

Πρόκειται, σίγουρα, για την πιο ενδιαφέρουσα εκλογική αναμέτρηση στην Κύπρο, εδώ και καιρό. Και το μόνο βέβαιο είναι πως από τις αυριανές βουλευτικές εκλογές θα προκύψει μια πολυκομματική Βουλή με τις απαραίτητες συμμαχίες, δεδομένης της αποδυνάμωσης των δύο μεγάλων κομμάτων, ειδικά δε του κυβερνώντος ΔΗΣΥ, να απαιτούν τη σύμπραξη περισσότερων δυνάμεων αλλά και καλύτερη διακομματική συνεννόηση. Και όσο ωραίο ακούγεται αυτό άλλο τόσο δύσκολο είναι με βάση την κυπριακή πολιτική πραγματικότητα.

Μιλώντας δε για συμμαχίες, το αποτέλεσμα θα έχει το δικό του βάρος και ενόψει της μελλοντικής διαμόρφωσης των στρατοπέδων στην πορεία για τις προεδρικές εκλογές του 2023, με τη σημερινή βασική αντιπολίτευση να επιδιώκει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα που θα της εξασφαλίσει την απαραίτητη δυναμική για να συνεχίσει.

Στην Κύπρο το σύστημα είναι προεδρικό. Αυτό σημαίνει πως η εκτελεστική εξουσία είναι αυτή που διοικεί το κράτος με τον εκάστοτε πρόεδρο να έχει αποκτήσει, μετά την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων το 1963, πρόσθετες εξουσίες. Ωστόσο η Βουλή, ως νομοθετική εξουσία έχει σημαντικές αρμοδιότητες και ένας πρόεδρος ο οποίος δεν απολαμβάνει – ή δεν απολαμβάνει πια – τη στήριξη της Βουλής, πέρα από το πρόδηλο, την αμφιβολία δηλαδή της λαϊκής νομιμοποίησης μέσα από μια πρόσφατη εκλογική διαδικασία, αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες: από την έγκριση του προϋπολογισμού μέχρι την επικύρωση των σημαντικών νομοσχεδίων από τη Βουλή. Η οποία έγκριση, σε αυτή την περίπτωση, προϋποθέτει πολύ μεγαλύτερες υποχωρήσεις αλλά και παρασκηνιακές παραχωρήσεις προς τα κόμματα προκειμένου να δώσουν τη στήριξή τους.

Αυτή, όπως φαίνεται, θα είναι η νέα πραγματικότητα για την κυβέρνηση Αναστασιάδη και για τον τόπο, χωρίς φυσικά κανείς να παραγνωρίζει ένα γνώριμο παράγοντα στα κυπριακά και όχι μόνο πράγματα: τις απρόσμενες… φιλίες και συμπράξεις οι οποίες προκύπτουν και μέσα από τις οποίες κόμματα της αντιπολίτευσης όπως λ.χ. το Κ.Σ. ΕΔΕΚ το οποίο ελπίζει στην προεδρία της νέας Βουλής αλλά και άλλοι, αντιπολιτεύονται ήδη την κυβέρνηση σε πρωτόγνωρα χαμηλούς τόνους. Το τίμημα το οποίο καλείται να καταβάλει, ωστόσο, η όποια κυβέρνηση βρεθεί σε αυτή τη θέση είναι μεγάλο και αυτό επίσης ισχύει για τον Νίκο Αναστασιάδη την επομένη των εκλογών. Το ερώτημα δεν είναι εάν. Είναι πόσο.

Ενας απολογισμός για τις ημέρες του Νίκου Αναστασιάδη

Εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, ο Νίκος Αναστασιάδης δεν θα είναι υποψήφιος στις προεδρικές 2023. Η απλή λογική άλλωστε – ακόμα κι αν διευκρινιστεί το θέμα της αναδρομικότητας του νόμου που περιορίζει τις θητείες σε δύο, τις οποίες εξάντλησε – αυτή, λοιπόν, η απλή λογική λέει πως με τη δημοτικότητά του στο ναδίρ και με τις απώλειες που καταγράφει ο ΔΗΣΥ να είναι αποκαρδιωτικές βρίσκεται σε μια παρόμοια θέση με εκείνη στην οποία βρέθηκε ο Δημήτρης Χριστόφιας μετά την πρώτη του θητεία. Αξίζει να δει κανείς το εξής για να καταλάβει τη φθορά: στις βουλευτικές του 2011 ο ΔΗΣΥ ήταν πρώτο κόμμα με 34,28%. Το 2013 εξελέγη στην Προεδρία ο Νίκος Αναστασιάδης. Στις βουλευτικές του 2016 ο ΔΗΣΥ έπεσε στο 30,69% και τώρα το ποσοστό του εκτιμάται ότι θα κυμανθεί στο 24%-26%. Σε πραγματικές ψήφους το 2011 έλαβε 138.682 και το 2016 107.325. Στις δε ευρωκλογές του 2019 έπεσε στις 81.539.

Αυτού του είδους οι συγκρίσεις είναι βέβαια επισφαλείς σε βάθος εκτίμησης, ωστόσο η μείωση των ψηφοφόρων οι οποίοι επιλέγουν τον ΔΗΣΥ αντανακλά σίγουρα τη φθορά των ημερών Αναστασιάδη, με παραδοσιακούς οπαδούς του κόμματος να επιλέγουν είτε ψήφο διαμαρτυρίας σε άλλα κόμματα, ανάμεσά τους και την Ακροδεξιά, είτε απλώς την αποχή. Και αυτό ουδείς δύναται να το παραγνωρίσει, πολύ περισσότερο δε ο κύπριος Πρόεδρος.

Σε επίπεδο εσωτερικής διακυβέρνησης, η αποτίμηση για τις ημέρες Αναστασιάδη δεν είναι εξ ολοκλήρου αρνητική. Υπήρξαν υπουργοί οι οποίοι παρήγαγαν έργο, έγιναν τομές σε πολλά πράγματα και ακόμη περισσότερα διασώθηκαν χάρη στη βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία συνήθως παρουσιάζεται ως… επίτευγμα της κυβέρνησης. Ωστόσο, αυτό που έμεινε στον κόσμο περισσότερο ήταν όχι μόνο η απουσία οράματος, αλλά η αδιαφορία ενός Προέδρου ο οποίος, ειδικά στις μέρες που κάλπαζε το πρόγραμμα των πολιτογραφήσεων – από το οποίο επωφελήθηκε τα μέγιστα το οικογενειακό του περιβάλλον, υπουργοί του και διάφοροι άλλοι -, εκείνες τις μέρες έδειχνε να βάζει σταθερά πάνω από όλα τη φλέβα χρυσού την οποία είχε και σε προσωπικό επίπεδο χτυπήσει με τα διαβατήρια και η οποία στο τέλος οδήγησε σε αιμορραγία την εικόνα της Κύπρου διεθνώς. Και ακόμα και όταν συνέβη αυτό, συνέχισε απτόητος. Σκάνδαλα, σωρεία αποτυχημένων διορισμών «άριστων των αρίστων» όπως τους αποκαλούσε ο Πρόεδρος, με τον βοηθό γενικό εισαγγελέα που διόρισε να καταλήγει στη φυλακή και διάφορους άλλους να παραιτούνται έχοντας ενίοτε προβλήματα με τον νόμο (ο πιο πρόσφατος ήταν ο επίτροπος Εθελοντισμού, ο οποίος βρέθηκε τις προάλλες να έχει πλαστογραφήσει το απολυτήριο του λυκείου και με πανεπιστημιακό δίπλωμα-μαϊμού, αφού εισέπραξε περί τις 800.000 σε μισθούς), ευνοιοκρατία, βόλεμα του περίγυρου του ιδίου και των θυγατέρων του και πολλά άλλα αμαύρωσαν πέρα για πέρα την εικόνα του Νίκου Αναστασιάδη κυρίως ως προς τη διάθεσή του να κάνει τη σωστή επιλογή ανάμεσα στο εάν θα υπηρετούσε τον τόπο πρώτα ή το προσωπικό του συμφέρον. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ξεκάθαρα πως ο κόσμος πιστεύει ότι επέλεξε το δεύτερο. Και με δεδομένη μάλλον την απουσία του στην κάλπη το 2023, μετατρέπει τις βουλευτικές εκλογές σε βήμα για να εκφράσει την απαρέσκειά του έναντι του ιδίου και της κυβέρνησης του ΔΗΣΥ. Είναι τρόπον τινά ένα δημοψήφισμα για τη διακυβέρνηση μέσω των βουλευτικών εκλογών.