Στις αρχές της χρονιάς, η Ινδία δημοσιοποίησε ένα σχέδιο εθνικής στρατηγικής για την Αρκτική. Ακόμα και για μια χώρα που είναι πιο κοντά στον ισημερινό από τον Νότιο Πόλο, η Αρκτική έχει μεγάλη σημασία. Στην πιο παγωμένη περιοχή του πλανήτη, που κάποτε αποτελούσε μοντέλο για τη μεταψυχροπολεμική συνεργασία, η αντιπαλότητα οξύνεται μεταξύ Κίνας, Ρωσίας και ΗΠΑ, κάτι που προκαλεί ανησυχία. Εκτός από την Ινδία, νέες ή αναθεωρημένες στρατηγικές για την περιοχή έχουν παρουσιαστεί τα τελευταία τρία χρόνια από τον Καναδά, την Κίνα, την Ευρωπαϊκή Ενωση, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Νορβηγία, την Πολωνία, τη Ρωσία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Στην Ουάσιγκτον, γράφει ο  Τόνι Μπάρμπερ στους «Financial Times», η Αεροπορία, το Λιμενικό, το υπουργείο Αμυνας, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας, οι πεζοναύτες και το Ναυτικό έχουν ετοιμάσει στρατηγικές για την περιοχή – όλες τονίζουν τις διαστάσεις της εθνικής ασφάλειας όσον αφορά την πολιτική για την Αρκτική. Για παράδειγμα, η Αεροπορία των ΗΠΑ τη χαρακτήρισε πέρυσι ζώνη «τεράστιας γεωστρατηγικής σημασίας».  Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ έκανε λόγο τον Μάρτιο για την «αυξημένη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας» και την «ενισχυμένη κινεζική παρουσία» που «αλλάζουν το τοπίο της ασφάλειας».

Κάπως έτσι, η εντεινόμενη αντιπαράθεση αντικατοπτρίζει περισσότερα από την κλιματική αλλαγή και τις αρνητικές συνέπειες για το μέλλον του πλανήτη από την αύξηση των θερμοκρασιών στην Αρκτική. Ουσιαστικά, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα αντιμετωπίζουν η μία την άλλη με καχυποψία στην περιοχή λόγω της αυξανόμενης έντασης σε άλλα σημεία στης Ανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Ασίας, όπως και σε τομείς σαν το εμπόριο, τις κυβερνοεπιθέσεις και το Διάστημα.

Ομως η κλιματική αλλαγή στην Αρκτική παραμένει ένα επείγον θέμα για όλους. Στη στρατηγική της Ινδίας αναφέρεται η σχέση ανάμεσα στο λιώσιμο των πάγων της Αρκτικής και τους μουσώνες. Προειδοποιεί επίσης ότι η αύξηση των θερμοκρασιών στην περιοχή απελευθερώνει παθογόνα που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον πάγο και άρα μπορεί να αποτελέσουν πηγή μελλοντικών πανδημιών. Από οικονομική άποψη, η κλιματική αλλαγή σημαίνει το άνοιγμα, πιο γρήγορων και χωρίς πάγους, θαλάσσιων διαδρόμων μεταξύ Ευρώπης και Ασίας καθώς και πρόσβαση σε νέες πλουτοπαραγωγικές πηγές – που ίσως ακούγονται βέβαια πιο θελκτικές στη θεωρία παρά στην πράξη.

Οι χαμηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως, μαζί με τους δηλωμένους στόχους κυβερνήσεων και επιχειρήσεων να κινηθούν προς ένα μέλλον με πολύ λιγότερους ρύπους και έτσι να αποδειχθεί ότι θα είναι κερδοφόρα μεγάλα σχέδια για την εκμετάλλευση του πλούτου της Αρκτικής.

Η μεγαλύτερη εξαίρεση είναι ένα σχέδιο υγροποιημένου φυσικού αερίου στη χερσόνησο Γιαμάλ στο οποίο έχει επενδύσει η Κίνα. Η πιο σημαντική θαλάσσια οδός είναι η βόρεια, που εκτείνεται από τις βόρειες ακτές της Ρωσίας και όλο και περισσότερο δεν έχει εμπόδια από πάγο. Για την Κίνα, αυτό σημαίνει ότι θα χρειάζεται 10-12 λιγότερες ημέρες για να στέλνει τα προϊόντα της στην Ευρώπη, μέσω αυτής της θαλάσσιας οδού σε σύγκριση με τον παραδοσιακό τρόπο μέσω των στενών της Μάλακα και στο κανάλι του Σουέζ. Στην πραγματικότητα η Κίνα σκοπεύει να αναπτύξει έναν «αρκτικό δρόμο του μεταξιού» με μεγάλες επενδύσεις. Για παράδειγμα, σε κάποια σημεία η βόρεια θαλάσσια οδός είναι πολύ ρηχή για μεγάλα σκάφη κοντέινερ. Επίσης η Κίνα πρέπει να πληρώνει τη Ρωσία για οδηγούς καθώς και για παγοθραυστικές υπηρεσίες. Ομως κάποιοι ειδικοί στη Μόσχα προειδοποιούν πως δεν πρέπει να επιτραπεί στο Πεκίνο να επεκτείνει την επιρροή του στην Αρκτική, όπως ήδη έχει συμβεί στη ρωσική Απω Ανατολή.

Σχόλια
Γράψτε το σχόλιό σας
50 /50
2000 /2000
Όροι Χρήσης. Το site προστατεύεται από reCAPTCHA, ισχύουν Πολιτική Απορρήτου & Όροι Χρήσης της Google.