Το θέατρο της Δευτέρας

Η κωμωδία είναι ένα δύσκολο αφηγηματικό είδος. Απαιτούνται πολλές προϋποθέσεις για να εκφραστεί η κωμική διάσταση των πραγμάτων, που εκτός της αφήγησης θα μπορούσαν να συγκροτούν μια καθόλα δραματική πραγματικότητα. Μία από τις προϋποθέσεις αυτές είναι ο πρωταγωνιστής που λειτουργεί ως φορέας του κωμικού στοιχείου: καρατερίστας με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, λόγω των οποίων πέφτει σε γκάφες. Η ελληνική λαϊκή κινηματογραφική κωμωδία έχει πολλά τέτοια κωμικά πρόσωπα: τον Λογοθετίδη, τον Αυλωνίτη, τον Σταυρίδη, τον Γκιωνάκη, τον Ρίζο, τον Χατζηχρήστο.

Η πολιτική έχει πολλές αντιστοιχίες με το θέαμα: αναδεικνύει πρωταγωνιστικά πρόσωπα που δοκιμάζονται σε περιπετειώδεις πραγματικότητες. Κάποτε, στις πραγματικότητες αυτές αναδύεται και η κωμωδία. Το αστείο. Κρυμμένο ακόμα και στις πιο ζοφερές καταστάσεις, αναδύεται απελευθερωτικά για να σαρκάσει χαρακτήρες που δεν μπορούν να διανοηθούν την κωμική διάσταση της δράσης τους πίσω από τη σοβαροφάνεια.

Κάπως έτσι έπεσε θύμα του εαυτού του και της εικόνας του, που άτεγκτα σηκώνει το δάχτυλο για να επικρίνει τους αντιπάλους του, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας. Τον τελευταίο καιρό, αντιπολιτεύεται μεταξύ άλλων και σε έναν τομέα στον οποίο η Αριστερά δεν είχε ιδιαίτερες επιδόσεις: στην αρχαιολογία. Η αρχαιότητα για πολλούς από τους διανοουμένους του χώρου ήταν συστατικό της παραδοσιακής εθνικοφροσύνης, η Αριστερά επικαλούμενη τον μοντερνισμό ήταν απέναντι σε αυτές τις προσπάθειες ταύτισης ενός αρχαίου κλέους με τη σύγχρονη ζωή. Ο Τσίπρας, κόντρα, είναι ο πρώτος αριστερός ηγέτης που σκέφτηκε δημοσίως την κλασική αρχαιότητα με όρους εθνικοφροσύνης: έτσι παρουσιάστηκε στην αρχή της κρίσης σε γερμανό δημοσιογράφο του περιοδικού «Στερν». Ηταν Οκτώβριος του 2012, η εποχή που ο Τσίπρας φώναζε «Γκόου μπακ κυρία Μέρκελ», κι ο δημοσιογράφος πήγε στο γραφείο του στην Κουμουνδούρου να τον ρωτήσει για τη σχέση Ελλάδας και Γερμανίας. Εκείνος, αφού έδειξε την Ακρόπολη που φαίνεται από τα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ, είπε: «Ξέρετε; Αυτό είναι το πλεονέκτημά μου απέναντι στην κυρία Μέρκελ. Εγώ από το γραφείο μου έχω θέα σε 2.500 χρόνια ιστορίας της Δημοκρατίας κι εκείνη μόνο στο Ράιχσταγκ».

Οταν πιστεύεις ότι από τη Μέρκελ σε διαφοροποιεί το παρελθόν σου, γιατί να μην αισθανθείς ικανός για επιθεωρητής των διαστρώσεων του καθηγητή Μανόλη Κορρέ στην Ακρόπολη; Πήγε όντως ως προετοιμασμένος επιθεωρητής να συνθλίψει την κακή κυβέρνηση που δεν υπολογίζει την ιστορική μας κληρονομιά, αλλά για κακή του τύχη τον περίμενε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. Που όχι μόνο του διέλυσε το σόου, αλλά προσέθεσε στο ρεπερτόριο της υπαρκτής δραματουργίας ένα μοναδικό μονόπρακτο κωμωδίας – φρέσκο υλικό για δραματουργούς που δεν έχουν ρεπερτόριο για τη σκηνή τους. Κανονικό κωμικό «Θέατρο της Δευτέρας». Με αποσπάσματα ανθολογίας, όπως:

«Τσίπρας: Μιας και σας βρίσκω εδώ, θα ήθελα να σας πω για τα γλυπτά στον σταθμό Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη…». Μενδώνη: «Δεν υπάρχουν γλυπτά στον σταθμό Βενιζέλου…».

***

Ως κωμικό πρόσωπο, ο Χατζηχρήστος συνήθως καυχιέται για προσόντα που δεν τα έχει – και το κωμικό γκαγκ προκύπτει από ένα κόντρα πρόσωπο που διαψεύδει την καυχησιολογία του και του δίνει ένα μάθημα αυτογνωσίας.

Ο Τσίπρας, με το που είδε τη Λίνα Μενδώνη στην Ακρόπολη, πολύ σίγουρος, επιτέθηκε: «Διαφωνούμε σε πολλά μαζί σας και όχι μόνον ιδεολογικά» της είπε. «Ασφαλώς, κ. Πρόεδρε, διαφωνούμε σε πολλά» ήταν το μάθημα της υπουργού. «Ομως μέσα από τη διαφωνία και τον διάλογο προάγεται η Δημοκρατία». Τι μαθαίνει κανείς!