«Εκανε θυσίες για την Ευρώπη»

Για χάρη του μεταπήδησε από τον συνδικαλισμό στην πολιτική. Για χάρη του προσχώρησε στο γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα το 1974. Και ας ένιωθε ιδεολογικά πιο κοντά στον Σοσιαλδημοκράτη Μισέλ Ροκάρ, τον πατέρα της «δεύτερης Αριστεράς», παρά στον Φρανσουά Μιτεράν. «Θεωρούσα πως, στην κατάσταση της εποχής, ο Μιτεράν ήταν ο μόνος που μπορούσε να οδηγήσει την Αριστερά στην εξουσία και ενδεχομένως να την παρακινήσει να συσπειρωθεί» λέει ο 95χρονος σήμερα Ζακ Ντελόρ στο γαλλικό περιοδικό «L’Obs». «Γι’ αυτό και, παρότι ήμουν πολύ πιο κοντά στον Μισέλ Ροκάρ, είχα πει στον Μισέλ πως ο Μιτεράν είναι μια ευκαιρία για την Αριστερά». Μια ευκαιρία να κερδίσει τις γαλλικές προεδρικές εκλογές. Ο Ντελόρ είχε δίκιο.

Αμέσως μετά την εκλογή του ο Μιτεράν τον διόρισε υπουργό Οικονομικών. Αντίθετα με άλλους, δεν εναντιώθηκε στην άφιξη κομμουνιστών υπουργών στην κυβέρνηση. «Για μένα, ήταν αναπόφευκτο. Το ΚΚ είχε ταχθεί επισήμως υπέρ του Μιτεράν. Θεωρώ πως ήταν απαραίτητο και επιπλέον είχα καλές σχέσεις μαζί τους» σημειώνει. Περισσότερο τον προβλημάτιζαν κάποιες προεκλογικές υποσχέσεις, ορισμένες από τις διάσημες «110 Προτάσεις για τη Γαλλία», ιδίως η σύνταξη στα 60 (από τα 65) ή οι εθνικοποιήσεις. «Βρισκόμουν λίγο στην αντιπολίτευση» ομολογεί. «Αρχισα να σημαίνω συναγερμό από το πρώτο εξάμηνο». Η οικονομική και νομισματική κατάσταση της Γαλλίας χειροτέρευε, το φράγκο δεχόταν επιθέσεις – ο Ντελόρ θεωρούσε πως η εφαρμογή του σοσιαλιστικού προγράμματος προχωρούσε υπερβολικά γρήγορα και πήγαινε υπερβολικά μακριά. Τον Νοέμβριο του 1981 ζήτησε δημοσίως, από το ραδιόφωνο του RTL, «μια παύση στην ανακοίνωση των μεταρρυθμίσεων». Πολλοί τού το χρέωσαν. «Ο Μιτεράν δεν με κατηγόρησε ποτέ για αυτό».

Τον κράτησε στη θέση του, αγνόησε εκείνους που τάσσονταν υπέρ της εξόδου από το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα, επέλεξε την Ευρώπη, έκανε – τον Μάρτιο του 1983 – τη «στροφή της λιτότητας», του (μισο)πρότεινε μάλιστα το πόστο του πρωθυπουργού αλλά ο Ντελόρ έθεσε ως προϋπόθεση να αποφασίζει εκείνος για την οικονομική πολιτική και τελικά παρέμεινε υπουργός Οικονομικών μέχρι τον Ιούλιο του 1984, για να αναλάβει λίγους μήνες αργότερα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Καθ’ όλη τη δεκαετία που παρέμεινε στις Βρυξέλλες, μπορούσε πάντα να υπολογίζει στη στήριξη του γάλλου προέδρου. «Ο Μιτεράν ήταν πραγματικά Ευρωπαίος, χωρίς καμία αμφιβολία. Ηταν έτοιμος να κάνει θυσίες για αυτό· και έκανε θυσίες» λέει. «Στα ευρωπαϊκά συμβούλια στα οποία παριστάμην, δεν χτυπούσε το χέρι στο τραπέζι. Ελεγε: “Δεν νομίζετε ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε αυτό ή εκείνο;”. Ηταν πραγματικά Ευρωπαίος και ήταν αρεστός, γιατί δεν έδινε μαθήματα».

Σαράντα χρόνια μετά την εκλογή του Φρανσουά Μιτεράν, ο 95χρονος Ζακ Ντελόρ μιλάει πάντα με θαυμασμό για τον πρόεδρο που υπηρέτησε: «Ηταν ένας πρώτης τάξεως πολιτικός αναλυτής. Είχε μια μεγάλη κουλτούρα. Και μια σπουδαία αίσθηση της τακτικής στο διεθνές επίπεδο. Θαύμαζα τον τρόπο με τον οποίο ενεργούσε. Ο Μιτεράν ήταν ένας σπουδαίος πρόεδρος. Τις παλιές μανίες της Αριστεράς τις ικανοποίησε αρχικά και έπειτα μεταπήδησε σε έναν αξιέπαινο ρεαλισμό. Στο διεθνές επίπεδο, στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, τον αραβικό κόσμο, είχε καταλάβει τα πάντα. Είχε σπουδαία πολιτική κουλτούρα και μεγάλο ρεαλισμό. Στο ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, δεν υπήρξε ανώτερός του. Οταν έφυγε, η Γαλλία είχε το κεφάλι ψηλότερα από ό,τι όταν είχε φτάσει».