Ο πρώτος των Κυπρίων

Στην Κύπρο είναι γνωστός για δύο πράγματα: την απόλυτη επιμονή του στη συνέπεια λόγων και έργων και στο πώς πλήρωσε διαχρονικά τη συνέπεια αυτή. Ο Χρήστος Στυλιανίδης ο άνθρωπος ο οποίος επέλεξε τη ρήξη ακόμα και με τον πνευματικό του πατέρα Γλαύκο Κληρίδη και αποχώρησε από το κυβερνητικό σχήμα όταν ο Κληρίδης αρνήθηκε να αποπέμψει τον αργότερα καταδικασθέντα στην Ελλάδα για το σκάνδαλο των Tor-M1 πανίσχυρο υπουργό Εσωτερικών του, Ντίνο Μιχαηλίδη, o άνθρωπος επίσης ο οποίος θυσίασε τον επαναδιορισμό του στη θέση του επιτρόπου της ΕΕ αρνούμενος να στηρίξει την κυβέρνηση Αναστασιάδη στο σκανδαλώδες πρόγραμμα πολιτογραφήσεων της Κύπρου το οποίο έστειλε τελικά το κύρος της χώρας στα Τάρταρα, αυτός λοιπόν ο άνθρωπος είναι πλέον ο πρώτος Κύπριος στα χρονικά ο οποίος ανέλαβε μια διεθνή θέση ειδικού απεσταλμένου. Tην – άμισθη ας σημειωθεί – θέση του ειδικού απεσταλμένου της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την προώθηση της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας των πεποιθήσεων εκτός ΕΕ. Μέχρι τον διορισμό του οι θέσεις αυτές ήταν «απρόσιτες» σε υποψηφίους από την Κύπρο – και μάλλον έτσι παραμένουν -, αφού κανείς διεθνώς δεν ήθελε να μπει σε διαδικασία σύγκρουσης με την Τουρκία η οποία θα προέβαλλε αντιρρήσεις στην αναγνώριση ενός διαμεσολαβητή από την Κυπριακή Δημοκρατία με άλυτο το Κυπριακό.

Μέρος όμως της επιτυχίας του Χρήστου Στυλιανίδη στα πέντε χρόνια της θητείας του ως επιτρόπου Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Διαχείρισης Κρίσεων αλλά και ευρωπαίου συντονιστή για τον Εμπολα ήταν ότι κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη όλων, ως αποτέλεσμα του έργου το οποίο παρήγαγε ο κυπριακής καταγωγής επίτροπος της ΕΕ.

Αυτή ακριβώς η επιτυχία του μαζί με το υπόλοιπο έργο του ειδικά στο θέμα της εκπαίδευσης σε περιοχές κρίσεων, το οποίο συνέβαλε και στη συμφιλίωση θρησκευτικών κοινοτήτων, είναι που οδήγησε το Κολέγιο των Επιτρόπων στην απόφαση να του αναθέσει έναν εξαιρετικά ευαίσθητο τομέα σε μια μάλιστα περίοδο κατά την οποία οι θρησκευτικές ελευθερίες και οι ελευθερίες των πεποιθήσεων δεν βρίσκονται και στην καλύτερή τους κατάσταση παγκοσμίως. Και με τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει σε αυτές η επόμενη μέρα της πανδημίας να παραμένει απρόβλεπτος και ασαφής. Σε μια περίοδο όπου σε πολλά μέρη του κόσμου υπάρχει μια «σύγκρουση θρησκειών» και οι θρησκευτικές και άλλες ελευθερίες απειλούνται, το πόστο του ειδικού απεσταλμένου με τον Χρήστο Στυλιανίδη στο τιμόνι αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο άσκησης πολιτικής για να καλλιεργηθεί η συμφιλίωση, το κρίσιμο διακύβευμα σε πολλές περιοχές όπου υπάρχουν θρησκευτικές συγκρούσεις.

Η επιτυχία του Χρήστου Στυλιανίδη είναι χειροπιαστή. Με δική του πρωτοβουλία ο προϋπολογισμός του χαρτοφυλακίου της ανθρωπιστικής βοήθειας για την εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δεκαπλασιάστηκε. Από 1% το 2015 σε 10% σήμερα. Η δουλειά του έτυχε διεθνούς αναγνώρισης, ο ίδιος χαρακτηρίστηκε το «ανθρωπιστικό πρόσωπο της Ευρώπης» και έλαβε διεθνή βραβεία για τις πρωτοβουλίες του ειδικά στον τομέα της εκπαίδευσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, σε περιοχές δηλαδή οι οποίες έχουν πληγεί είτε από πολέμους και εμφύλιες διαμάχες είτε από φυσικές καταστροφές. Ηταν ο πρώτος ευρωπαίος επίτροπος ο οποίος επισκέφθηκε προσωπικά τους μουσουλμάνους Ροχίγκια στην περιοχή τους στη Μιανμάρ αναδεικνύοντας έτσι την τραγική αυτή ιστορία ενώ εξαιρετικής σημασίας στη διαθρησκευτική συνεννόηση και συνεργασία ήταν η προώθηση και με τη δική του επιτόπια επίβλεψη των πρότζεκτ για την εκπαίδευση και την παροχή υγείας στη Μουσούλη του Ιράκ, η οποία έγινε κατορθωτή με την εδραίωση της συνεργασίας χριστιανών και μουσουλμάνων εκεί. Αυτά αλλά και πολλά άλλα παρόμοια επιτυχημένα πρότζεκτ σε ολόκληρο τον κόσμο, από τις Φιλιππίνες μέχρι την Ουγκάντα και την Κολομβία, εδραίωσαν τον κύπριο επίτροπο ως αξιόπιστο διαχειριστή της ανθρωπιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ενωσης – του μεγαλύτερου ας σημειωθεί παρόχου ανθρωπιστικής βοήθειας παγκοσμίως – αλλά και ως διαμεσολαβητή σε ζητήματα ευαίσθητα και σύνθετα από τα οποία περνά αναπόφευκτα η επάνοδος στην ομαλότητα σε ταραγμένες περιοχές του πλανήτη, όπως η θρησκευτική ελευθερία και ο διάλογος. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι στο σκεπτικό του διορισμού του το Κολέγιο των Επιτρόπων τονίζει πως έχει αποδείξει επανειλημμένα την αφοσίωσή του στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη θρησκευτική ελευθερία και πως η ισχυρή πείρα και οι ικανότητές του τον καθιστούν ειδικά κατάλληλο για αυτόν τον ρόλο.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Κύπρος βιώνει μια πρωτόγνωρη κρίση ανυποληψίας ειδικά έναντι των ευρωπαίων εταίρων της αλλά και όχι μόνο, ο διορισμός ενός Κυπρίου – και μάλιστα του πρώτου στα χρονικά – σε μια τέτοια θέση συνιστά διπλή επιτυχία αλλά μαζί και μια σπάνια ευχάριστη είδηση για την κυπριακή κοινή γνώμη. Το πολιτικό κεφάλαιο και η αξιοπιστία που έχτισε ο Χρήστος Στυλιανίδης ως πολιτικός και κατά τη διάρκεια της θητείας του ως επιτρόπου τον καθιστά αξιόπιστο συνομιλητή σε όλον τον κόσμο για τόσο ευαίσθητα θέματα όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θρησκευτικές ελευθερίες.