Κλονίζεται η κυβέρνηση Σάντσεθ μετά τη συντριβή

Θα αντέξει η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ μετά τη συντριβή που υπέστη στην περιφέρεια της Μαδρίτης στις εκλογές της Τρίτης; Αυτό είναι πλέον το βασικό πολιτικό ερώτημα που κυριαρχεί στην Ισπανία, στον απόηχο του θριάμβου του Λαϊκού Κόμματος στην πρωτεύουσα της Ισπανίας. Και μάλιστα, υπό την ηγεσία της Ισαμπέλ Ντιάθ Αγιούσο – μιας 42χρονης πολιτικού την οποία αρκετοί παρομοιάζουν με «θηλυκό Τραμπ» εξαιτίας των θέσεών της, η οποία πρακτικά προκάλεσε αυτή την αναμέτρηση.

Οχι άδικα. Ως επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης από το 2019 άλλωστε, σε μια περίοδο που αντικειμενικά σφραγίστηκε από την πανδημία, η Αγιούσο δεν δίστασε να έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση με την κεντρική κυβέρνηση, να αμφισβητήσει την ορθότητα των περιοριστικών μέτρων και των εισηγήσεων των επιδημιολόγων και να τα εφαρμόσει όσο πιο χαλαρά μπορούσε, ειδικά όσον αφορά τη λειτουργία της οικονομίας (εξού και η μαζική στήριξή της από τα μικρομεσαία στρώματα). Δεν είναι τυχαίο επίσης ότι το βασικό της προεκλογικό σύνθημα ήταν «ελευθερία» και το συνέδεσε ευθέως με την έξοδο από το τούνελ της πανδημίας και τον τερματισμό της αποτυχημένης, όπως ισχυρίστηκε, κυβερνητικής πολιτικής.

Οι ημέρες του Σάντσεθ στην κυβέρνηση «είναι μετρημένες», δήλωσε στην επινίκια ομιλία της η Αγιούσο, ενώ ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, Πάμπλο Κασάδο, πρόσθεσε: «Σήμερα η ελευθερία νίκησε στη Μαδρίτη, αύριο θα νικήσει σε όλη την Ισπανία». Πράγματι, για τον Κασάδο η αναμέτρηση της Τρίτης ήταν μια μεγάλη ανάσα, καθώς ήρθε ύστερα από αλλεπάλληλες αποτυχίες: το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία του κόμματος στις βουλευτικές εκλογές του 2019, το ταπεινωτικό 4% στις εκλογές της Καταλονίας τον περασμένο Φεβρουάριο και μια σειρά απογοητευτικά ευρήματα στις δημοσκοπήσεις.

Δύο πράγματα πρέπει να θεωρούνται πλέον σίγουρα για την επόμενη ημέρα: Το πρώτο είναι πως το Λαϊκό Κόμμα – που κατάφερε να συγκεντρώσει μόνο του μεγαλύτερο ποσοστό και περισσότερες έδρες από το σύνολο των κομμάτων της Κεντροαριστεράς – θα συνεχίσει να κυβερνά τη Μαδρίτη, διευρύνοντας μια παράδοση 26 ετών.

Για να το καταφέρει, φυσικά, θα χρειαστεί τη βοήθεια του ακροδεξιού Vox, που αύξησε τους βουλευτές του σε 13 (από 12) και το ποσοστό του σε 9,1% (από 8,9%). Πρόκειται για το κόμμα που στήριζε και την απερχόμενη κυβέρνηση της Αγιούσο (με την οποία άλλωστε δεν έχει και ιδιαίτερες διαφορές σε επίπεδο πολιτικών θέσεων…), ενώ συμμετέχει και στην τοπική κυβέρνηση της Ανδαλουσίας, μαζί με το Λαϊκό Κόμμα και τους Ciudadanos.

Πλέον, είναι φανερό ότι η Ακροδεξιά στην Ισπανία νομιμοποιεί την παρουσία της και βάζει πλώρη ακόμα και για την κεντρική κυβέρνηση. Κάτι που, όπως είναι προφανές, θα προκαλέσει πολιτικό σεισμό όχι μόνο στην ίδια τη χώρα αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με τον Σαλβίνι να στηρίζει την κυβέρνηση του Μάριο Ντράγκι στην Ιταλία, τις κάλπες στη Γερμανία να ανοίγουν τον Σεπτέμβριο και να έπεται η Γαλλία, την άνοιξη του 2022, η υπόθεση αποκτά πολύ ανησυχητικά χαρακτηριστικά. Ειδικά μετά και τις διεργασίες που διεξάγονται σε επίπεδο Ευρωβουλής. Το δεύτερο δεδομένο είναι ότι ο Σάντσεθ καλείται να σκεφτεί πολύ προσεκτικά τις επόμενες κινήσεις του ως πρωθυπουργού, μετά την απώλεια όχι μόνο 10 ποσοστιαίων μονάδων και 13 εδρών, αλλά και της δεύτερης θέσης (όσον αφορά τις ψήφους), η οποία ανήκει πλέον στο σχήμα «Περισσότερη Μαδρίτη», στο οποίο συμμετείχαν στο παρελθόν και οι Podemos.

Ηδη στους πολιτικούς… διαδρόμους ακούγονται αρκετά σενάρια, κάποια από τα οποία παραπέμπουν στο παράδειγμα της Ιταλίας και του Μάριο Ντράγκι. Είναι γνωστό άλλωστε ότι η Ισπανία αναμένει κάπου 140 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης – 70 δισ. ευρώ με τη μορφή επιχορηγήσεων και άλλα τόσα ως δάνεια με ευνοϊκούς όρους -, τα οποία θεωρούνται καθοριστικά για να προωθηθούν «τομές» στην οικονομία και στο κράτος.

Ετσι, το τελευταίο που θα ήθελε η πολιτική και επιχειρηματική ελίτ είναι η διαχείρισή τους να ανατεθεί σε μια κυβέρνηση χωρίς ισχυρή λαϊκή εντολή και κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στοιχεία, δηλαδή, που μετά το εκλογικό αποτέλεσμα και την αποχώρηση του Πάμπλο Ιγκλέσιας από την ενεργό πολιτική αμφισβητούνται έντονα.

Το «αντίο» του Ιγκλέσιας

«Εγκαταλείπω όλα τα καθήκοντά μου. Εγκαταλείπω την πολιτική, με την κομματική και θεσμική της μορφή. Θα συνεχίσω να είμαι αφοσιωμένος στη χώρα μου, αλλά δεν θα σταθώ εμπόδιο στην ανανέωση σε επίπεδο ηγεσίας». Με αυτά τα λόγια, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας – ο καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και τηλεπαρουσιαστής που ηγήθηκε των Podemos (Μπορούμε) από την ίδρυσή τους, τον Ιανουάριο του 2014 – ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την ενεργό πολιτική. Ανέλαβε, έτσι, και την πολιτική ευθύνη για το κάθε άλλο παρά επιτυχές εκλογικό αποτέλεσμα στη Μαδρίτη, καθώς το κόμμα το οποίο γεννήθηκε από το κίνημα των ισπανικών «πλατειών» μπορεί να ενισχύθηκε ελαφρώς, όπως έμεινε σαφώς πίσω και από το πολιτικά ανταγωνιστικό «Περισσότερη Μαδρίτη», αλλά και από το ακροδεξιό Vox. «Αποτύχαμε» εκτίμησε ο Ιγκλέσιας στις αποχαιρετιστήριες δηλώσεις του, αναφερόμενος στο σύνολο της Αριστεράς, κάνοντας λόγο για ένα αποτέλεσμα που – κατά τη γνώμη του – ισοδυναμεί με «τραγωδία για την Υγεία, την Παιδεία και τις δημόσιες υπηρεσίες».