Η ΕΕ πάγωσε την εμπορική συμφωνία με την Κίνα

Σε τροχιά σύγκρουσης βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Πεκίνο. Οι Βρυξέλλες προχώρησαν στο πάγωμα επενδυτικής συμφωνίας με την Κίνα λόγω της κόντρας που έχει δημιουργηθεί για την καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων της μουσουλμανικής κοινότητας των Ουιγούρων. Την ίδια στιγμή όμως η ΕΕ εξακολουθεί να ανησυχεί για την επιρροή μεγάλων κρατικών κινεζικών εταιρειών στην Ευρώπη και θέλει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι εποπτικές της Αρχές να μπορούν να μπλοκάρουν εξαγορές ευρωπαϊκών ομίλων από ξένους.

Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις ανακοίνωσε ότι σταματούν οι πολλές πολιτικές επαφές με το Πεκίνο επειδή οι τρέχουσες σχέσεις με τις Βρυξέλλες δεν ευνοούν την επικύρωση της επενδυτικής συμφωνίας. Η ΕΕ έχει επιβάλει κυρώσεις στην Κίνα για το θέμα και το Πεκίνο έχει απαντήσει με τις δικές του κυρώσεις ακόμη και κατά ευρωβουλευτών, με αποτέλεσμα να έχει δημιουργηθεί εκρηκτική κατάσταση. Ο Ντομπρόβσκις αποκάλυψε ότι το περιβάλλον στις σχέσεις, όπως έχει δημιουργηθεί, δεν είναι το κατάλληλο για την επικύρωση της συμφωνίας και πως όλα θα εξαρτηθούν από το πώς τελικά θα εξελιχθούν οι σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο Ντομπρόβσκις δεν άφησε να εννοηθεί ότι η συμφωνία για επενδύσεις μπορεί τελικά να ακυρωθεί, αλλά έδειξε ότι oι πρόσφατες συγκρούσεις μεταξύ ΕΕ και Κίνας έχουν κάνει τις Βρυξέλλες να διστάζουν να προχωρήσουν.

Οι Ευρωπαίοι όμως έχουν κι άλλη ανησυχία, αυτή που αφορά την προσπάθεια κινεζικών εταιρειών με κρατική υποστήριξη να αποκτήσουν μερίδια ή ακόμη και τον έλεγχο ευρωπαϊκών εταιρειών-φιλέτων. Οι Βρυξέλλες με τη νέα νομοθεσία που θέλουν να περάσουν κι αν αυτή εγκριθεί από τις 27 κυβερνήσεις και το Ευρωκοινοβούλιο, θα μπορούν να βάζουν φρένο στις ορέξεις ξένων εταιρειών που θέλουν να αποκτήσουν ευρωπαϊκές. Ουσιαστικά θα υπάρχει τρόπος να μπορούν νομικά να φέρνουν στο σκαμνί κινεζικές εταιρείες για μονοπωλιακές πρακτικές, όπως ήδη κάνουν οι ευρωπαϊκές Αρχές με αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Apple και η Amazon, σύμφωνα με την «Wall Street Journal». Πρόκειται για σημαντικό εργαλείο το οποίο θα μπορεί να έχει σημαντικές δυνάμεις αποτροπής, σχολίασε η επικεφαλής της αντιμονοπωλιακής Αρχής της ΕΕ Μάργκρεθ Βεστάγκερ στην «Wall Street Journal».

Στις προτάσεις για νέα αντιμονοπωλιακή νομοθεσία της ΕΕ δεν αναφέρεται συγκεκριμένα η Κίνα, αλλά οι πρακτικές της χώρας αυτής θεωρούνται ότι είναι ο βασικός στόχος. Δεν είναι τυχαίο ότι στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν η ΕΕ είχε χαρακτηρίσει την Κίνα «οικονομικό ανταγωνιστή» και «συστημικό αντίπαλο».

Η επενδυτική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Κίνας στα τέλη του 2020 προέβλεπε οι εταιρείες από την ΕΕ να έχουν καλύτερη πρόσβαση τις κινεζικές αγορές, να δουν τους όρους ανταγωνισμού να βελτιώνονται και να προστατευτούν οι ευρωπαϊκές επενδύσεις που έχουν γίνει σε κινεζικό έδαφος. Οι σχετικές συνομιλίες ξεκίνησαν από το 2014, αλλά δεν είχαν προχωρήσει, με τις Βρυξέλλες να κατηγορούν το Πεκίνο ότι εξακολουθεί να έχει σε ισχύ περιορισμούς για τις ξένες εταιρείες.

Στο πλαίσιο μιας τέτοιας συμφωνίας η Κίνα θα επέτρεπε θεωρητικά τουλάχιστον να ανοίξει περισσότερο ο βιομηχανικός της κλάδος και για ευρωπαϊκές εταιρείες. Επίσης θα επιτρεπόταν μεγαλύτερη συμμετοχή ευρωπαϊκών εταιρειών στους τομείς των κατασκευών, της διαφήμισης, των αερομεταφορών, της ναυτιλίας και των τηλεπικοινωνιών.

Ανάμεσα σε όσα είχαν συζητηθεί ήταν να βρεθεί λύση στη δημιουργία κοινών εταιρικών οντοτήτων (Joint ventures) μεταξύ ευρωπαϊκών και κινεζικών εταιρειών στο έδαφος της Κίνας. Επίσης η ΕΕ ήθελε να καταργηθούν περιορισμοί στη μετοχική συμμετοχή Ευρωπαίων σε κινεζικές εταιρείες. Η Κίνα με τη συμφωνία προσδοκά να διασφαλίσει δικαιώματα πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά.