Τα σενάρια για την αγορά ακινήτων

Η πανδημία με τα έως τώρα κύματά της είχε σοβαρότατες επιπτώσεις στην οικονομία και φυσικά στα ακίνητα, αλλά με διαφορετικό μέγεθος πλήγματος ανάλογα με την κατηγορία όπου ανήκει το ακίνητο, την τοποθεσία του, το μέγεθός του, την παλαιότητα κ.λπ. Παράλληλα πρέπει να αντιληφθούμε ότι ακόμη βαδίζουμε σε αχαρτογράφητα νερά, όπου βδομάδα τη βδομάδα διαμορφώνονται νέες συνθήκες και όροι λειτουργίας της αγοράς, των υπηρεσιών κ.λπ. Ετσι έχουμε τα ακόλουθα ως πιθανότερα σενάρια για το προσεχές διάστημα:

1. Τα ακίνητα που έχουν πελατεία από τον τουρισμό διανύουν μια πολύ δύσκολη περίοδο, με άγνωστη επί του παρόντος τη διάρκειά της, άρα πιέζονται οι τιμές τους, πλην εξαιρέσεων.

2. Οι κατοικίες θα έχουν κατά το 2021 μια περίοδο στασιμότητας τιμών ή ελαφρών μεταβολών, λόγω του ότι το μέγιστο ποσοστό των δυνητικών αγοραστών έχει δει συμπίεση στα οικονομικά του, ενώ νιώθει και μια ανασφάλεια για τις μελλοντικές εξελίξεις.

3. Στις περιοχές της νέας γραμμής 4 του μετρό θα υπάρξουν ανακατατάξεις και στα επίκαιρα σημεία πλησίον των σταθμών η ζήτηση θα οδηγήσει τις τιμές σε άνοδο.

4. Τα κτίρια γραφείων πρώτης ποιότητας (Grade A) έχουν σταθερή ζήτηση λόγω έλλειψης προϊόντος. Τα άλλα γραφεία θα αισθανθούν πιέσεις στις τιμές και στα μισθώματα.

5. Τα καταστήματα στους δρόμους – μαγνήτες θα έχουν την πιο μικρή επίπτωση από την πανδημία. Ολα τα άλλα θα βρεθούν σε ένα πρόγραμμα αναδιάταξης των μισθωμάτων, κατόπιν διαπραγμάτευσης των δύο μερών. Υπάρχει ορατό το ενδεχόμενο κάποια από τα καταστήματα που λειτουργούσαν προ της πανδημίας να μην ανοίξουν λόγω αδυναμίας των καταστηματαρχών, η οποία επήλθε από την πανδημία. Ενας υποκλάδος, που είναι τα super markets, είδε μέσα σε αυτή την κρίση να αυξάνεται ο τζίρος και άρα εδώ ίσως δούμε μικρές αλλαγές προς τα πάνω.

6. Τα κτίρια logistics βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση και ζητούνται. Αρα έχουμε μια άνοδο τιμών και ενοικίων.

7. Η εξοχική κατοικία βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής.

8. Τα εκτός σχεδίου γεωτεμάχια έχουν έναν μεταβατικό χρόνο για να λάβουν άδεια οικοδομής, ενώ μερικά εξ αυτών, μετά την προθεσμία που έχει τεθεί, δεν θα έχουν τη δυνατότητα έκδοσης οικοδομικής άδειας και άρα θα μειωθούν οι αξίες τους.

Ο τομέας της φορολογίας ακινήτων, επαγγελματιών και επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με τα οικονομικά των νοικοκυριών (τα οποία είναι πολύ συρρικνωμένα λόγω της πανδημίας, της ανεργίας, της μερικής απασχόλησης και της φορολογίας άμεσης και έμμεσης) καθώς και με τα προγράμματα ενισχύσεων της πολιτείας, θα παίξει σημαντικό ρόλο, καθώς οι πολύπλευρες διαστάσεις του φαινομένου έρχονται να επιβεβαιώσουν την άποψη ότι η αγορά των ακινήτων είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη γενικότερη πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Μία είναι η λύση: Κίνητρα (φορολογικά και άλλα) στον Ελληνα να επενδύσει στη χώρα του ώστε να αρχίσει να παράγεται πλούτος. Οι ξένοι έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε πολλές χώρες που έχουν ευνοϊκότερες συνθήκες για την επιχειρηματικότητα. Αν οι Ελληνες επιχειρήσουν στη χώρα, τότε πιο εύκολα θα έλθουν και οι ξένοι…

Ο Μπάμπης Χαραλαμπόπουλος είναι τ. πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Εκτιμητικής, τ. ορκωτός εκτιμητής