Η ώρα της αλήθειας για το Κυπριακό

Αρχίζει σήμερα στο Παλάτι των Εθνών, την έδρα του ΟΗΕ στη Γενεύη, η άτυπη «5+1» Πενταμερής για το Κυπριακό. Οι αντιπροσωπείες έφτασαν χθες το μεσημέρι στην ελβετική πόλη, στην οποία ισχύουν ακόμη αυστηροί περιορισμοί παρά τις χαλαρώσεις, ενδεικτικό των οποίων είναι πως πέραν των επισήμων ούτε οι δημοσιογράφοι πέρασαν από το κτίριο του αεροδρομίου αλλά μεταφέρθηκαν κατευθείαν από το αεροπλάνο με ειδικό λεωφορείο στο ξενοδοχείο τους όπου ισχύει απαγόρευση εξόδου, εκτός αν κάποιος έχει ειδική άδεια των ελβετικών Αρχών, σε εξαιρετικές και μόνο περιπτώσεις.

Η πρώτη μέρα είχε προπαρασκευαστικό χαρακτήρα με τις διαβουλεύσεις να περιορίζονται εντός των αντιπροσωπειών. Το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου επρόκειτο να συνεδριάσει χθες βράδυ την παρουσία των νομικών που συνοδεύουν την αποστολή για μια πρώτη εκτίμηση των δεδομένων στη βάση των όσων συζήτησε το Σώμα την περασμένη εβδομάδα.

Οι δηλώσεις των δύο ηγετών, Αναστασιάδη και Τατάρ, χθες, ήταν ενδεικτικές όχι μόνο των χαμηλών προσδοκιών αλλά και της τακτικής με την οποία τα δύο μέρη προσεγγίζουν τη συνάντηση. Ο Ερσίν Τατάρ φρόντισε να ξεκαθαρίσει για άλλη μια φορά ότι ο διάλογος για ομοσπονδία είναι χάσιμο χρόνου και τόνισε την ανάγκη για ειρηνική συνύπαρξη δύο γειτνιαζόντων κρατών, όπως είπε. Αντίθετα ο Νίκος Αναστασιάδης κινήθηκε σε ένα… δραματικότερο από το συνηθισμένο του, σίγουρα πιο εποικοδομητικό όμως στη διατύπωση ύφος. Μίλησε για κρίσιμη διάσκεψη και υπογράμμισε την ανάγκη να επαναρχίσει ουσιαστική διαπραγμάτευση ενώ, παράλληλα, κάλεσε την άλλη πλευρά να συνειδητοποιήσει πως η οποιαδήποτε εκτροπή, κατά την έκφρασή του, είναι εις βάρος και των Τουρκοκυπρίων.

Τακτικισμοί

Πίσω από τις λέξεις, ωστόσο, είναι φανερό πως η τουρκοκυπριακή πλευρά, επί της ουσίας η τουρκική πλέον μετά την εκλογή Τατάρ, συνεχίζει να τραβά τα όρια του διαλόγου σε όσο πιο ακραίες θέσεις μπορεί προκειμένου να μετατοπίσει το σημείο εκκίνησης της διαπραγμάτευσης. Η δε ελληνοκυπριακή, ακόμα κι αν κάποιος απορρίψει κατηγορηματικά τις αναφορές ότι ο Νίκος Αναστασιάδης εμφανίστηκε πρόθυμος να συζητήσει «εναλλακτικά» σενάρια λύσης – υπενθυμίζεται ότι ο ΟΗΕ δεν έχει αποκλείσει κάτι τέτοιο και το έχει αφήσει στα δύο μέρη – προσπαθεί με κάθε τρόπο να παρουσιάζεται όσο πιο υποβοηθητική στο έργο του γ.γ. του ΟΗΕ μπορεί. Αυτό ως τακτική, έναντι και της αδιαλλαξίας της τουρκοκυπριακής πλευράς στο θέμα της ομοσπονδίας, είναι φανερό ότι εντάσσεται και στην προσπάθεια της ελληνοκυπριακής να πείσει ότι εκείνη θέλει πάση θυσία την αίσια κατάληξη της Συνόδου και του διαλόγου εν όλω. Στην καλύτερη των περιπτώσεων η επιδίωξη αυτή είναι όντως πρόθεση και μάλιστα η μοναδική. Σε ένα όχι τόσο αθώο σενάριο, είναι μια ασφαλιστική δικλίδα ή και μια ασφαλιστική δικλίδα για τη μη επίρριψη ευθύνης στην ελληνοκυπριακή πλευρά σε περίπτωση που τα πράγματα οδηγηθούν σε ναυάγιο. Ενα ναυάγιο το οποίο εκτιμάται ότι θα παγώσει το Κυπριακό για πολύ μεγαλύτερο διάστημα από εκείνο που παρήλθε από το Κραν Μοντανά το 2017.

Συνέπειες

Τα Ηνωμένα Εθνη είναι πάντως αποφασισμένα να μην αφήσουν να επαναληφθεί η εικόνα που καταγράφηκε, ούτε και να χάσουν τον χρόνο τους για να προκύψει άλλο ένα blame game, ένα παιχνίδι επίρριψης ευθυνών. Η προειδοποίηση Αναστασιάδη ότι ένα αδιέξοδο θα πλήξει και τους Τουρκοκυπρίους είναι απολύτως ρεαλιστική και η τουρκοκυπριακή κοινότητα γνωρίζει καλά πως μια τέτοια εξέλιξη θα τη δέσει οριστικά στο άρμα της δημοκρατορίας του Ερντογάν με ορατό τον κίνδυνο οικονομικής και δημογραφικής αφομοίωσής της σε πολύ μικρό πια χρονικό διάστημα από την Τουρκία. Από την άλλη όμως, δεν εμπιστεύεται και δεν έχει κάποιον λόγο να εμπιστευθεί προς το παρόν την ελληνοκυπριακή πλευρά και ειδικά τον Νίκο Αναστασιάδη ότι ειλικρινά ενδιαφέρεται και για το δικό της μέλλον. Κι αυτή είναι μια πραγματικότητα.

Για την ελληνοκυπριακή πλευρά όμως τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα στην περίπτωση ναυαγίου: το Κυπριακό μπαίνει στο ψυγείο εις το διηνεκές, η Τουρκία πλέον θεωρεί ότι δεν δεσμεύεται σε σχέση με τον φυσικό πλούτο της Κύπρου και ξαναρχίζει τις γεωτρήσεις και μέρα με τη μέρα η Κύπρος αποκτά ένα σύνορο με την ίδια την Τουρκία με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην απώλεια της ασφάλειας και της όποιος σταθερότητας. Και υπό αυτό το δεδομένο, δεν είναι μόνο το μέλλον των Τουρκοκυπρίων που διακυβεύεται αλλά πρωτίστως το δικό της.