Αρση των μέτρων: προκλήσεις και προβληματισμοί

Η πανδημική κρίση άλλαξε τη κοινωνική και οικονομική ζωή των κρατών προκαλώντας σημαντικά προβλήματα σε διάφορες πτυχές της καθημερινότητας. Η κυβέρνηση με απόφασή της θεωρεί ότι το Πάσχα θα είναι το τελευταίο στάδιο του σημερινού lockdown. Μετά το Πάσχα θα ανοίξουν διάφορες δραστηριότητες που σχετίζονται με την εστίαση, την εκπαίδευση και τον τουρισμό. Θα απελευθερωθούν οι μετακινήσεις και πιθανά θα σταματήσουν τα sms. Πόσο ασφαλή είναι όλα αυτά τα ανοίγματα σε μια περίοδο που τα ημερήσια περιστατικά δεν φαίνεται να μειώνονται και η πίεση στις ΜΕΘ παραμένει σταθερή; Μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε μια ήπια ανοσία της αγέλης που ως φυσική ανοσία θα προστεθεί στην τεχνητή ανοσία των εμβολίων;

Ξεκινώντας από το δεύτερο ερώτημα πρέπει να παραδεχτούμε ότι στο πρώτο εξάμηνο της πανδημίας ο αριθμός των επιβεβαιωμένων περιστατικών ήταν σχετικά χαμηλός. Από τον Οκτώβριο του 2020 υπάρχει σαφής αύξηση των ημερήσιων περιστατικών. Το ποσοστό όμως των συνολικά καταγεγραμμένων περιστατικών δεν συμβάλει σε ικανό ποσοστό στη φυσική ανοσία. Αν όμως συνεχίζουμε να βλέπουμε συμπεριφορές που αγνοούν την προστασία του κοινωνικού συνόλου τότε θα δούμε πιθανά μια πιο στατιστικά σημαντική φυσική ανοσία. Αυτό δεν πρέπει να το αφήσουμε να γίνει ανεξέλεγκτο και κυρίως πρέπει να το περιφρουρήσουμε ενισχύοντας την τεχνητή ανοσία με τους εμβολιασμούς. Ο αυξανόμενος ρυθμός του εμβολιαστικού προγράμματος και η προσπάθεια θωράκισης όχι μόνο των ευπαθών ομάδων αλλά και των ανθρώπων της καθημερινότητας και της οικονομικής ζωής αποτελεί το μεγάλο στοίχημα του επόμενου διμήνου με σκοπό να χτίσουμε ένα ανοσιακό τείχος σε διαφορετικά ηλικιακά πεδία.

Η θέση του κάθε υπεύθυνου πολίτη και του προσωπικού των δομών υγείας είναι θετική στο άνοιγμα. Θα βοηθήσει την κόπωση του πληθυσμού και θα δώσει ένα τόνο αισιοδοξίας που χρειαζόμαστε όλοι. Είναι όμως αυτά αρκετά για να μην αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω αυτό που λέγεται δημόσια υγεία; Σαφέστατα όχι. Χρειαζόμαστε στενή επιδημιολογική επιτήρηση όλων των δομών με συχνά self tests και φυσικά έγκαιρη απομόνωση επί θετικών ευρημάτων. Γνωρίζουμε ότι τα self tests δεν έχουν την απόλυτη στατιστική αξιοπιστία αλλά η προσθήκη τους στην επιδημιολογική παρατήρηση είναι ένα θετικό πρόσημο.

Παράλληλα με την επιδημιολογική επιτήρηση δεν πρέπει να ξεχνάμε την ατομική ευθύνη του καθενός που αφορά τον καθένα προσωπικά αλλά και τον σεβασμό του κοινωνικού συνόλου. Οι δύο παράμετροι που καθορίζουν αυτή την ευθύνη είναι η έγκαιρη ταυτοποίηση σε ύπαρξη έστω και ελάχιστων συμπτωμάτων καθώς και η πιστή εφαρμογή των μέτρων προστασίας. Αλλωστε είτε μιλάμε για την εκπαίδευση είτε για τις λειτουργίες του λιανεμπορίου και της εστίασης πρέπει να σκεφτούμε ότι όλοι εμπλεκόμενοι φορείς σε αυτές τις δραστηριότητες πρέπει να είναι οι πρώτοι που θα τις προστατέψουν. Οταν αποζητάς σαν εργαζόμενος ή σαν λειτουργός το άνοιγμα των δραστηριοτήτων πρέπει ταυτόχρονα να κάνεις τον εαυτό σου κοινωνό της προστασίας και της επιδημιολογικής ανίχνευσης.

Ο Στέλιος Λουκίδης είναι καθηγητής Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας