«Για τον κορωνοϊό δεν αρκούν μόνο τα εμβόλια»

«Οι εμβολιασμοί είναι σημαντικό κομμάτι της στρατηγικής για την αντιμετώπιση της πανδημίας, αλλά η επικέντρωση μόνο στα εμβόλια για να εξαλειφθεί ο ιός δεν αρκεί», επισημαίνει η κλινική επιδημιολόγος και καθηγήτρια στο Τμήμα Ιατρικής του βρετανικού πανεπιστημίου Queen Mary, Ντίπτι Γκουρντασάνι, μιλώντας στα «ΝΕΑ». «Η πανδημία έχει αποκτήσει πιο επιθετική μορφή, καθώς ο ιός μεταλλάσσεται συνεχώς και έχουμε ήδη πιο μεταδοτικές μεταλλάξεις, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεφεύγουν των εμβολίων, αλλά και της φυσικής ανοσίας», επεξηγεί η ερευνήτρια στο ινστιτούτου William Harvey, η οποία επικεντρώνει την έρευνά της τελευταία στην κατανόηση του αντίκτυπου διαφορετικών παρεμβάσεων, καθώς και περιβαλλοντικών, κοινωνικών και γεωγραφικών παραγόντων, στην πανδημία παγκοσμίως. «Αν επαναπαυθούμε μόνο στα εμβόλια, χωρίς άλλα μέτρα, τότε θα δούμε ακόμη περισσότερες μεταλλάξεις και οι εξελίξεις μπορεί να είναι δυσμενείς. Πρόκειται για πανδημία που διογκώνεται με εκθετικό βαθμό και ο ρυθμός μετάδοσης των νέων στελεχών είναι τώρα πιο γρήγορος».

Θεωρεί απαραίτητη την ανάγκη ύπαρξης ενός συνδυασμού μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, εκτός από τους εμβολιασμούς, για τέσσερις λόγους: «Πρώτον, διότι χρειάζεται μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού να εμβολιαστεί για να μιλάμε για εξάλειψη του ιού, και αφού δεν έχουν εγκριθεί ακόμη εμβόλια για παιδιά, είναι δύσκολη η επίτευξη ανοσίας της αγέλης μέσω εμβολιασμών. Δεύτερον, διότι νέες μεταλλάξεις εμφανίζονται συνεχώς, καθιστώντας περισσότερο πιθανόν ότι θα υπάρξουν στελέχη που διαφεύγουν των εμβολίων. Τρίτον, χρειάζεται χρόνος για να γίνουν οι εμβολιασμοί και εν τω μεταξύ η πανδημία εξαπλώνεται». Θεωρεί, ακόμα, ότι η Χιλή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα προς αποφυγή. «Παρότι έχει εμβολιαστεί με την πρώτη δόση το 40% του χιλιανού πληθυσμού, ακολουθώντας τους ρυθμούς της Βρετανίας, μόλις “άνοιξε” η χώρα, είδαν απότομη αύξηση των κρουσμάτων και τα νοσοκομεία γέμισαν» τονίζει.

Zero-Covid. «Ο μόνος τρόπος για να μεγιστοποιήσουμε το αποτέλεσμα των εμβολιασμών είναι να μεριμνήσουμε ώστε να υπάρχουν επιπλέον μέτρα εξάλειψης του ιού» προσθέτει, παραπέμποντας στην επονομαζόμενη στρατηγική Zero-Covid. Η Γκουρντασάνι ήταν, άλλωστε, ανάμεσα στους πάνω από 300 επιστήμονες που με επιστολή τους κάλεσαν τις ευρωπαϊκές χώρες να συνεργαστούν προς την κατεύθυνση αυτή: «Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των χωρών που επικεντρώθηκαν εξαρχής στην προσπάθεια εξάλειψης του ιού και σε αυτές, που επιχείρησαν να ζήσουν με τον ιό, κάτι που αποδεικνύεται αδύνατον, διότι βλέπουμε νέα κύματα σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Αντίθετα, στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία, που επιδίωξαν εξάλειψη του ιού, η κατάσταση είναι καλύτερη. Οταν λέμε εξάλειψη του ιού δεν εννοούμε εκρίζωση. Ο ιός θα υπάρχει, αλλά μόλις τα κρούσματα αυξάνουν τίθεται σε εφαρμογή επιθετικός έλεγχος για να μειωθούν δραστικά μέχρι σχεδόν να μηδενιστούν».

Κατά την καθηγήτρια του Queen Mary υπάρχουν ήδη 47 χώρες, οι οποίες κατάφεραν να εξαλείψουν τον ιό ή βρίσκονται κοντά σε εξάλειψή του, εφαρμόζοντας στρατηγική, η οποία εμπεριείχε, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή αυστηρών περιοριστικών μέτρων και έγκαιρη απομόνωση των κρουσμάτων, αυστηρά συστήματα ελέγχου και καραντίνας στα σύνορα, τοπικά lockdown μέχρι μηδενισμό των κρουσμάτων σε κοινότητες με έξαρση. «Η εξάλειψη δεν χρειάζεται μεγάλο χρονικό διάστημα, στη Νέα Ζηλανδία χρειάστηκαν έξι εβδομάδες. Μπορεί να διαρκέσει μέχρι τρεις ή τέσσερις μήνες, αν ο αριθμός των κρουσμάτων είναι μεγάλος», εξηγεί.

Εκτιμά, τέλος, ότι ΗΠΑ και Ευρώπη αντιμετωπίζουν την πανδημία θέτοντας βραχυπρόθεσμους στόχους. «Μόλις σημειωθεί κάποια μείωση των κρουσμάτων «ανοίγουν» πάλι. Γίνεται, έτσι, μερικός, αλλά όχι απόλυτος έλεγχος. Είναι σαν μια φωτιά, που δεν σβήνει τελείως, σιγοκαίει και μετά από λίγο ξαναφουντώνει» υπογραμμίζει, σημειώνοντας τον κίνδυνο που εγκυμονούν οι συνεχείς μεταλλάξεις. «Εκτός από τις γνωστές, που προκαλούν σοβαρή ανησυχία, τη βρετανική, τη νοτιοαφρικανική και της Βραζιλίας, υπάρχουν ήδη πολλές μεταλλάξεις σχεδόν παντού, οι οποίες θα μπορούσαν πιθανώς να αλλάξουν προς το χειρότερο την πορεία της πανδημίας, αλλά δεν έχουν ταυτοποιηθεί ακόμη ως σοβαρές, καθώς δεν κατανοούμε ακόμη το αντίκτυπό τους», καταλήγει, προειδοποιώντας ότι σύντομα μπορεί να δούμε την ινδική μετάλλαξη να προστίθεται στη λίστα των εξαιρετικά ανησυχητικών νέων στελεχών του Covid.