Πυρετοί και δαίμονες

Εγραφα το προηγούμενο Σάββατο για τις περιπέτειες που είχαν κατά τη μεταφορά τους στα ελληνικά ορισμένοι κινηματογραφικοί τίτλοι, και ειδικότερα αυτοί των ταινιών του Χίτσκοκ. Εννοείται πως το φαινόμενο είχε πολύ ευρύτερες διαστάσεις, καλύπτοντας κάθε είδους και κάθε προέλευσης ταινίες. Και πάλι ενδεικτικά, θα αναφερθώ σε κάποιες τέτοιες περιπτώσεις, που αφορούν μάλιστα ταινίες ιδιαίτερα διάσημες και δημοφιλείς.

Το «Splendor in the grass» (1961) του Καζάν (ο τίτλος προέρχεται από στίχο του Γουέρντσγουερθ), με τη Νάταλι Γουντ και τον Ουόρεν Μπίτι στα ντουζένια τους, έγινε στα ελληνικά «Πυρετός στο αίμα». Οσο για τη θρυλική ταινία του Μπίλι Ουάιλντερ «Double indemnity» (1944), της οποίας ο τίτλος αναφέρεται στο double indemnity clause που υπάρχει στο συμβόλαιο ασφάλειας ζωής του θύματος (διπλή αποζημίωση σε περίπτωση βίαιου θανάτου), από απροσεξία, αμηχανία ή απλώς για να «γράψει» ο τίτλος στα ελληνικά, έγινε «Με διπλή ταυτότητα». Ελα, μωρέ! Τι indemnity, τι identity; Ακόμα πάντως και ο τίτλος «Κολασμένη αγάπη», με τον οποίο πρωτοπαίχτηκε η ταινία στην Ελλάδα, πιο κοντά στην υπόθεση ήταν απ’ ό,τι το «Με διπλή ταυτότητα».

Επίσης, αξίζει να σημειωθεί πως δυο διάσημες γαλλικές ταινίες είχαν και αυτές τις περιπέτειές τους ως προς τον ελληνικό τους τίτλο. Ετσι, το «Les quatre cents coups» (1959) του Τριφό (τότε Τρυφφώ) αποδόθηκε κατά λέξη («Τα 400 χτυπήματα»), αν και πουθενά δεν προκύπτει από την ταινία γιατί χτυπήματα και γιατί 400 (και όχι, ας πούμε, 300 ή 500). Κάπου προφανώς «χάθηκε στη μετάφραση» το νόημα του τίτλου, που είναι «Οι σκανταλιές», «Οι παιδικές αταξίες», ή κάτι τέτοιο τελοσπάντων. Ασε πια το «Pierrot le fou» (1965) του Γκοντάρ, που έγινε στα ελληνικά «Ο δαίμων της ενδεκάτης ώρας»! Τώρα, γιατί όχι της δεκάτης ή της δωδεκάτης, θα σας γελάσω.

Και από τους τίτλους ταινιών, σε ονόματα πρωταγωνιστών. Οταν στη δεκαετία του 1960 πρωτοείδαμε ταινίες με τον Τζέιμς Μποντ, αλλά και για αρκετά χρόνια έπειτα, ο Σον Κόνερι λεγόταν παρ’ ημίν Σην Κόνερι (για την ακρίβεια, Κόννερυ). Επίσης, ο διάσημος την εποχή εκείνη Charlton Heston είχε μετατραπεί (αυτός για μάλλον προφανή λόγο) από Χέστον σε Ηστον. Αλλά και άλλοι αστέρες του παγκόσμιου κινηματογράφου είχαν ψιλοκακοπάθει κατά τη μεταφορά των ονομάτων τους στα ελληνικά. Ετσι, η Μέριλιν Μονρό είχε γίνει Μονρόε, η Ντέμπρα Καρ είχε γίνει Ντέμπορα Κερ, ο Ρίτσαρντ Μπέρτον είχε γίνει Μπάρτον, κ.λπ. κ.λπ.

Επιδόρπιο

Η Μέι Γουέστ, ντίβα και σεξοβόμβα της δεκαετίας του 1930, γνωστή και για τις «μαγκιές» που ξεστόμιζε, έλεγε: «Δυο πράγματα μπορεί να κάνει κάποιος όταν βρέχει, κι εγώ δεν παίζω χαρτιά».