«Δεν ήταν κανένας άγγελος», ήταν άνθρωπος

Το ρολόι έδειχνε μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα, το ημερολόγιο 16 Μαρτίου του 2000. Ο Πάτρικ Μόουζις Ντόρισμοντ, ένας 26χρονος Αφροαμερικανός που εργαζόταν ως φύλακας ασφαλείας, πατέρας δύο παιδιών, περίμενε ταξί έξω από το Wakamba Coctail Lounge, ένα μπαρ στην 8η Λεωφόρο της Νέας Υόρκης, μαζί με έναν φίλο του, τον Κέβιν Κέιζερ, όταν τους προσέγγισαν δύο μυστικοί αστυνομικοί της δίωξης ναρκωτικών, ο Αντονι Βάσκες και ο Αντερσον Μόραν. Ρώτησαν τον Ντόρισμοντ πού μπορούσαν να αγοράσουν μαριχουάνα. Εκείνος εξοργίστηκε, άρχισε να φωνάζει ότι δεν είναι ναρκέμπορος. Δευτερόλεπτα αργότερα, έπεσε νεκρός από τα πυρά του Βάσκες.

Οι εκδοχές, φυσικά, διαφέρουν. Οι μυστικοί αστυνομικοί υποστήριξαν πως την πρώτη μπουνιά την έριξε ο Ντόρισμοντ, ότι τον καβγά τον ξεκίνησε εκείνος μαζί με τον φίλο του, ότι ο Βάσκες δήλωσε αμέσως πως είναι αστυνομικός μόλις τράβηξε το όπλο του, αλλά ο Ντόρισμοντ προσπάθησε παρ’ όλ’ αυτά να το αρπάξει και το όπλο εκπυρσοκρότησε. Ο φίλος του νεαρού Αφροαμερικανού, πάλι, ο Κέβιν Κέιζερ, υποστήριξε πως ο πρώτος μυστικός αστυνομικός που προσέγγισε τον Ντόρισμοντ ήταν επιθετικός και «σπαστικός», ότι εκείνος ήταν που ξεκίνησε τον καβγά, χτυπώντας τον Ντόρισμοντ στο πρόσωπο, και ότι ο Βάσκες δεν αποκάλυψε εγκαίρως την πραγματική του ταυτότητα.

Βίντεο δεν υπήρχε και τελικά, στις 27 Ιουλίου του 2000, ένα σώμα ενόρκων αρνήθηκε να απαγγείλει κατηγορίες εις βάρος του αστυνομικού Βάσκες για τον θάνατο του Ντόρισμοντ, κρίνοντας τον πυροβολισμό ακούσιο. Νωρίτερα, βέβαια, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, ο σκληρός Ρούντι Τζουλιάνι, που προσπαθούσε την περίοδο εκείνη να εκλεγεί στην αμερικανική Γερουσία, είχε δώσει στη δημοσιότητα το σφραγισμένο ποινικό μητρώο του Μόουζις Ντόρισμοντ από την περίοδο που ήταν ανήλικος. Μπροστά στον σάλο, ο Τζουλιάνι επιχειρηματολόγησε πως ήθελε απλώς να δείξει πως δεν ήταν κανένα «παπαδοπαίδι». Από μία ειρωνεία της τύχης, όμως, αποδείχθηκε πως ο Πάτρικ Μόουζις Ντόρισμοντ ήταν πράγματι παπαδοπαίδι, και μάλιστα στο ίδιο καθολικό σχολείο όπου είχε φοιτήσει και ο μετέπειτα δικηγόρος του Ντόναλντ Τραμπ. Το 2003, ο Δήμος της Νέας Υόρκης συμφώνησε να καταβάλει, στο πλαίσιο εξωδικαστικού διακανονισμού, αποζημίωση ύψους 2,25 εκατομμυρίων δολαρίων στην οικογένειά του.

Πέρασαν τόσα χρόνια αλλά η ρητορική τύπου «δεν ήταν κανένας άγγελος» εξακολουθεί να επιστρατεύεται στις ΗΠΑ (και εκτός ΗΠΑ…) για τα θύματα αστυνομικής βίας – και δη, για τους Αφροαμερικανούς, τα συνηθέστερα θύματά της. Από τότε που πέθανε ο Τζορτζ Φλόιντ, με το γόνατο του Ντέρεκ Σόβιν πάνω στον σβέρκο του, και καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης του δεύτερου, τα (ακρο)δεξιά αμερικανικά μίντια συνέχισαν να δικάζουν τον πρώτο, δίνοντας έμφαση στα παλαιότερα προβλήματά του με τη Δικαιοσύνη, καθώς και τα επίπεδα οπιοειδών και μεταμφεταμίνης που βρέθηκαν στο αίμα του μετά τον θάνατό του, αδυνατώντας να κάνουν τον στοιχειώδη διαχωρισμό μεταξύ σωστού και λάθους που έκανε μέσα σε μόλις μια στιγμή ένα 17χρονο κορίτσι, η Νταρνέλα Φρέιζιερ, υψώνοντας την 25η Μαΐου του 2020 το κινητό της προκειμένου να τραβήξει το βίντεο που μετέτρεψε, τελικά, τον Τζορτζ Φλόιντ σε σύμβολο ενός παγκόσμιου κινήματος. Γιατί αυτό που έβλεπε να γίνεται μπροστά της «δεν ήταν σωστό». Τόσο απλά.

Τα είπε όμως όλα ο γενικός εισαγγελέας της Μινεσότα, ο Κιθ Ελισον, λίγο μετά την ανάγνωση της ετυμηγορίας: «O Τζορτζ Φλόιντ ήταν σημαντικός. Ο θάνατός του σοκάρισε τη συνείδηση της κοινότητάς μας, της χώρας μας, ολόκληρου του κόσμου. Η οικογένεια και οι φίλοι του τον αγαπούσαν – αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που ήταν σημαντικός. Ηταν σημαντικός γιατί ήταν ένα ανθρώπινο πλάσμα. Και δεν υπάρχει τρόπος να κλείσουμε τα μάτια σε αυτή την πραγματικότητα. Οι άνθρωποι που σταμάτησαν και ύψωσαν τη φωνή τους στις 25 Μαΐου του 2020 ήταν ένα μπουκέτο ανθρωπιάς – μια φράση που έκλεψα από τον φίλο μου Τζέρι Μπλάκγουελ. Ενα μπουκέτο ανθρωπιάς, γέροι, νέοι, άνδρες και γυναίκες, μαύροι και λευκοί. Ενας άνδρας από τη γειτονιά που απλώς πήγαινε να πάρει κάτι να πιει. Ενα παιδί που πήγαινε να αγοράσει κάποιο σνακ μαζί με την ξαδέλφη της. Μία πυροσβέστρια εκτός υπηρεσίας που πήγαινε στο πάρκο. Θαρραλέες νέες γυναίκες – έφηβοι – που πάτησαν καταγραφή στα κινητά τους. Γιατί σταμάτησαν; Δεν γνώριζαν τον Τζορτζ Φλόιντ. Δεν ήξεραν ότι είχε μια όμορφη οικογένεια. Δεν ήξεραν ότι είχε υπάρξει ένας σπουδαίος αθλητής. Και δεν ήξεραν ότι ήταν ένας υπερήφανος πατέρας, ή ότι είχε ανθρώπους στη ζωή του που τον αγαπούσαν. Σταμάτησαν και ύψωσαν τις φωνές τους, έφτασαν να αμφισβητήσουν την εξουσία, γιατί ήξεραν πως αυτό που έβλεπαν ήταν λάθος. Δεν χρειαζόταν να είναι επαγγελματίες του ιατρικού κλάδου ή ειδικοί στη χρήση βίας. Ηξεραν ότι ήταν λάθος. Και είχαν δίκιο».

Ακόμα και ο 19χρονος ταμίας του μίνι μάρκετ που κατήγγειλε τον Τζορτζ Φλόιντ για το πλαστό 20δόλαρο, αυτός από τον οποίο ξεκίνησαν όλα, κατέθεσε στη δίκη πως τον τρώνε οι τύψεις, ενώ δεν φταίει ουσιαστικά για τίποτα. Ανθρωπιά λέγεται. Τόσο απλά.