Το κενό και η ανάταση

Εχει μεγάλο ενδιαφέρον ο ενθουσιασμός, μέχρι υπερβολής, με τον οποίο έγινε από τους πολλούς δεκτή η στάση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια, στην περίφημη πια συνέντευξη με τον κ. Τσαβούλογλου.

Ο κ. Δένδιας ξεδίπλωσε – με σθένος, υπογραμμίστηκε – τις ελληνικές θέσεις, υποστήριξε τις ελληνικές επιλογές και μετέφερε στην τουρκική κοινή γνώμη απερίφραστα, ανεπιφύλακτα και ανεμπόδιστα την ελληνική αντίληψη για τις λεγόμενες ελληνοτουρκικές διαφορές.

Ολα καλά, θα έλεγε κανείς. Και δίπλα στο (παραμελημένο) αυτονόητο, ξεσπά ένας ενθουσιασμός εθνικής υπερηφάνειας. Φωτιά επαίνων στο Διαδίκτυο, έκφραση ανακούφισης, αίσθημα δικαίωσης επιλογών, προσδοκία τελικής δικαίωσης. Ο αντίπαλος ηττήθηκε στην έδρα του, ήταν το πνεύμα του χειροκροτήματος.

Δεν είναι τόσο εδώ η απώλεια του μέτρου. Οσο αυτό που εκφράζει η ένταση του ενθουσιασμού. Που μιλάει για ένα κενό. Το κενό που συνοδεύει τη σύγχρονη πορεία μας. Που καλεί να δούμε από την αρχή την ανάγκη ενός περιεχομένου που μας διέφυγε, ενός προσανατολισμού που πρέπει να ανιχνευθεί από την αρχή.

Το εθνικό μέτωπο είναι κεντρικό και σημασίας ζωτικής. Προσφέρεται όμως και για άκοπη αναπλήρωση του κενού, του κενού νοήματος που συνοδεύει την εποχή και τη συλλογική μας περίσταση.  Μπορεί έτσι εύκολα να γίνει παγίδα. Μιας ψευδοανάτασης, σαν αυτές που συχνά στιγμιαίοι ενθουσιασμοί ανυψώνουν στον ουρανό, πριν από την αναπόδραστη συνάντηση με την πραγματικότητα.

Και όσο και αν δεν συγκινεί η πεζή πραγματικότητα, εκεί αναπτύσσεται το μέτωπο. Κοινωνικό, οικονομικό, εθνικό. Και η απόσταση από αυτό που σκάβει κάθε στιγμιαίος ενθυσιασμός μάς απομακρύνει από τις λύσεις.

Μέσα στις τρέχουσες συνθήκες της πανδημίας, που με τρόπο απρόβλεπτο διαταράσσουν και ανατρέπουν, βγήκε φανερό το πρόσωπο της χώρας, οι  δυνατότητες και οι αδυναμίες μιας κοινότητας ανθρώπων να ανταποκριθούν σε μια συνθήκη απειλών και κινδύνου. Η ενότητά της, η αλληλεγγύη, η συνείδηση της κοινής μοίρας, η αντοχή στην παρατεταμένη δοκιμασία.

Η υπέρμετρη αποδοχή και επιβράβευση της στάσης Δένδια έχει όλη την ευκολία των λόγων. Ο πατριωτισμός που διακηρύσσεται κρύβει μέσα την απαίτηση του πατριωτισμού που καθημερινά θα έπρεπε να «πραγματοποιείται». Δίπλα στις λέξεις, με τα έργα ζυγίζονται τα πράγματα. Εκεί, στην ανάγκη των έργων, βρίσκεται το αίτημα νοήματος σήμερα. Εκεί και η πηγή μιας πιθανής ουσιαστικής ανάτασης.

Ποτέ στο μέτωπο, το αδιαίρετο και αδιάσπατο, δεν ήταν τόσο φανερή η άρρητα διακηρυσσόμενη από τους πολλούς πατριωτική ανάγκη μιας συνολικής ανασύστασης της χώρας.

Ο Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας