Ηχοδύναμα

Γιόζεφ Σίγκετι: οι πλήρεις ηχογραφήσεις στην Κολούμπια, SONY, 17cd

Στα ταξίδια του σε ολόκληρο τον κόσμο κουβαλούσε συχνά μια θήκη όχι για ένα, αλλά για δύο βιολιά. Και αυτά ήταν Γκουαρνέρι. Αλλά πολλές φορές, τελικά, δεν του φαίνονταν χρήσιμα. Οταν επέλεγε με ποιο θα έπαιζε, το άλλο έμενε στα παρασκήνια. Ομως, οι πρώτοι βιολονίστες από ορχήστρες κυρίως της Αμερικής, που τον ήξεραν καλά, συχνά είχαν ένα άλλο έτοιμο βιολί να τον περιμένει για την ώρα που θα έσπαγε μια χορδή από τη δύναμη του παιξίματός του – και έσπαγε συχνά. Αυτός ήταν ο Γιόζεφ Σίγκετι: ένας θρύλος στον καιρό του, θρύλος ακόμα και σήμερα, ένας μεγάλος μουσικός με εντελώς δικό του ερμηνευτικό και ηχητικό αποτύπωμα, που ήταν πάντα διακριτό από την πρώτη στιγμή και που τον είχε φέρει στη διεθνή πρώτη γραμμή, σε μία εποχή πολλών μεγάλων, που ο ανταγωνισμός ήταν τερατώδης. Και που είχε ξεκινήσει την πορεία του από την πατρίδα του την Ουγγαρία, ενώ, όταν βρέθηκε στο Βερολίνο, έφτασε κάποτε στο σημείο να απορρίψει το να γίνει μαθητής του Γιόαχιμ.

Ο Σίγκετι άρχισε να αποκτά την παγκόσμια φήμη του στον Μεσοπόλεμο. Το 1931 άφησε άφωνους του Ιάπωνες, ενώ επέστρεψε πολλές φορές στη χώρα αλλά και δίδαξε πολλούς ιάπωνες βιολονίστες. Το 1939 εγκαταστάθηκε πλέον στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ήδη είχε βρεθεί από τη δεκαετία του ’20, όπως πλήθος άλλοι σπουδαίοι μουσικοί που βρέθηκαν εκεί είτε λόγω της ανόδου του Χίτλερ στη Γερμανία, είτε λόγω, αργότερα, του ξεσπάσματος του Πολέμου. Πριν από αυτά, είχε κατακτήσει την Ευρώπη: την Αγγλία, που ήταν στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων του, αλλά και τη Γαλλία. Στο Παρίσι ο Καζέλα, ο σπουδαίος ιταλός συνθέτης που έζησε για δεκαετίες στη γαλλική πρωτεύουσα, έγραψε το Κοντσέρτο για βιολί για εκείνον. Ο Προκόβιεφ βρήκε στο πρόσωπό του τον πιο αφοσιωμένο ερμηνευτή του δικού του Πρώτου Κοντσέρτου. Ηταν τέτοια η σημασία του Σίγκετι στη διάδοση του έργου, που στα χρόνια του Πολέμου ο Προκόβιεφ του έστειλε από τη Ρωσία στην Αμερική, όπου βρισκόταν πλέον ο Σίγκετι, ο ίδιος τις σονάτες του. Ο Στραβίνσκι έπαιξε και ηχογράφησε μαζί του, όπως και ο Μπάρτοκ – μάλιστα, εδώ περιλαμβάνεται και η θρυλική συνεργασία των δύο με τον Μπένι Γκούντμαν να παίζει κλαρινέτο στα Contrasts του Μπάρτοκ. Ο Χίντεμιτ βρήκε επίσης στον Σίγκετι ένα φανατικό υπερασπιστή της μουσικής του. Παρ’ όλα αυτά, η βάση του ρεπερτορίου του ήταν ο Μπαχ, ο Μπετόβεν και ο Μπραμς, τα «τρία μεγάλα B» της μουσικής. Ο Μητρόπουλος, ο Σελ, ο Ορμαντι, ο Βάλτερ περιλαμβάνονται στους μεγάλους μαέστρους με τους οποίους συνεργάστηκε τόσο σε συναυλίες όσο και στο στούντιο. Το αποτύπωμά του στο βαρύ ρεπερτόριο είναι ανεξίτηλο. Τώρα η SONY συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλες τις ηχογραφήσεις του Σίγκετι στην (προσοχή: αμερικανική) Κολούμπια. Μία εξαιρετική προσθήκη στον κατάλογο, που άργησε πολύ να εμφανιστεί, ενώ ο ήχος της έκδοσης είναι εξαιρετικός, ακόμα και στις ηχογραφήσεις της δεκαετίας του ’40, ή στα τέλη του ’30.