Είναι έμφραγμα ή κρίση πανικού;

Η ενόχληση έρχεται αιφνιδιαστικά: το σφίξιμο και ο πόνος στο στήθος, το δυνατό και γρήγορο καρδιοχτύπι, η κομμένη ανάσα και ο κρύος ιδρώτας προκαλούν δυσφορία αλλά και αγωνία για εκείνον που βιώνει τα έντονα αυτά συμπτώματα. Ωστόσο τι συμβαίνει; Είναι έμφραγμα ή κρίση πανικού; Στην πραγματικότητα είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τις διαφορές και ακριβώς αυτή η αβεβαιότητα ανοίγει συχνά έναν… φαύλο κύκλο αγωνίας, εντείνοντας τα ήδη ισχυρά συμπτώματα. Σε κάθε περίπτωση και όπως αναλύει η καρδιολόγος Mistyann-Blue Miller, της παγκοσμίου φήμης κλινικής των ΗΠΑ «Cleveland», και οι δύο ιατρικές καταστάσεις είναι σοβαρές και συνεπώς είναι κρίσιμης σημασίας να μπορεί να τις ξεχωρίσει κανείς, ώστε να πράξει αναλόγως.

Ποια είναι τα συμπτώματα του εμφράγματος;

Το έμφραγμα προκαλείται όταν οι περιοχές της καρδιάς δεν αιματώνονται σωστά, δεν λαμβάνουν δηλαδή όσο αίμα απαιτείται προκειμένου να διεξάγεται ομαλά η λειτουργία της. Και οι εκδηλώσεις είναι οι εξής:

• Πόνος ή/και πίεση στο στήθος.
• Εντονος καρδιακός παλμός.
• Αίσθημα ζάλης ή λιποθυμίας.
• Εφίδρωση ή κρύος ιδρώτας.
• Πόνος ή δυσφορία στον θώρακα που αντανακλάται στο σαγόνι, στον λαιμό, στα χέρια, στους ώμους ή στην πλάτη.
• Δυσκολία στην αναπνοή.
• Ναυτία ή εμετός.

Οπως σημειώνει η ειδικός, η καρδιακή προσβολή μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή, γι’ αυτό και είναι αναγκαίο να ζητήσει κανείς άμεσα ιατρική βοήθεια.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κρίσης πανικού;

Η κρίση πανικού μοιάζει με «επίθεση» υπερβολικού φόβου και άγχους, και παρότι δεν είναι απειλητική για τη ζωή επηρεάζει την ποιότητά της και την ψυχική ηρεμία του πάσχοντα. Οι άνθρωποι που βιώνουν συχνά κρίσεις πανικού πιθανόν να αντιμετωπίζουν διαταραχή άγχους, εντούτοις οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οποιοσδήποτε μπορεί να τη βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή του. Πιο συγκεκριμένα η κρίση πανικού εκδηλώνεται ως εξής:

• Αιφνίδιο αίσθημα έντονου πανικού ή φόβου.
• Πόνος στο στήθος.
• Δυσκολία στην αναπνοή.
• Αίσθημα επικείμενης καταστροφής.
• «Σφυροκόπημα» καρδιάς.
• Εφίδρωση.
• Τρέμουλο.
• Αδυναμία ή ζάλη.
• Πόνος στο στομάχι ή ναυτία.

Μπορεί κάποια από τα συμπτώματα, όπως περιγράφονται παραπάνω, να είναι κοινά και στις δύο περιπτώσεις, όμως η δρ Miller διευκρινίζει ότι υπάρχουν και σημαντικές διαφορές που μπορεί κανείς να διακρίνει.

Κατ’ αρχάς έχει σημασία το σημείο του σώματος όπου εκδηλώνεται η δυσφορία. Ετσι, παρότι ο πόνος στο στήθος είναι κοινός, «στην περίπτωση εμφράγματος, αντανακλάται στο πιγούνι, στα χέρια ή στον λαιμό. Αντιθέτως, όταν κανείς βιώνει κρίση πανικού, ο πόνος δεν διαχέεται αλλά εντοπίζεται μόνο στον θώρακα».

Ο τύπος του πόνου κάνει τη διαφορά. Στο έμφραγμα, όπως εξηγεί η ειδικός, η πίεση που νιώθει κανείς στο στήθος μοιάζει «με έναν ελέφαντα που κάθεται πάνω του». Μάλιστα, η δυσφορία αυτή συνοδεύεται κατά κανόνα από ένα αίσθημα καψίματος.

Αντίθετα, στην περίπτωση της κρίσης πανικού, ο πόνος είναι εστιασμένος και οξύς και ο καρδιακός ρυθμός τόσο έντονος που δύσκολα μπορεί να περιγραφεί.

Επίσης έχει σημασία και η χρονική στιγμή που εκδηλώνονται τα συμπτώματα. «Το έμφραγμα συνήθως συμβαίνει έπειτα από έντονη σωματική άσκηση ή καταπόνηση – στοιχείο που δεν ισχύει στην περίπτωση της κρίσης πανικού. Για παράδειγμα, ύστερα από το ανέβασμα μιας μεγάλης σκάλας» τονίζει η δρ Miller.

Η κατάσταση όμως περιπλέκεται ακόμα περισσότερο όταν τα συμπτώματα «χτυπάνε» μέσα στη νύχτα. «Τα άτομα που βιώνουν νυχτερινές κρίσεις πανικού αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα κατά κανόνα και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Συνεπώς, εάν ξυπνήσετε με πόνο στο στήθος και άλλα συμπτώματα, χωρίς να έχετε ιστορικό με κρίσεις πανικού, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη εμφράγματος» καταλήγει η καρδιολόγος.

Η ειδικός δε προσθέτει ότι σημασία έχει και ο χρόνος διάρκειας των συμπτωμάτων. Πιο συγκεκριμένα σε ό,τι αφορά τις κρίσεις πανικού η δυσφορία κρατά από μερικά λεπτά έως το πολύ μία ώρα. Επειτα οι ενοχλήσεις εξαφανίζονται εντελώς. Ωστόσο η ενόχληση στο έμφραγμα δεν υποχωρεί τόσο εύκολα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις έρχεται σε «κύματα» – δηλαδή υποχωρεί για λίγο και έπειτα επιστρέφει.

«Σε περίπτωση καρδιακής προσβολής ο πόνος είναι τόσο έντονος που στη σχετική κλίμακα βαθμολογείται με 9 ή 10. Επειτα, είναι πιθανόν να υποχωρήσει, πέφτοντας στο 3 ή 4, πριν επιδεινωθεί ξανά. Ο πόνος δηλαδή μπορεί να αλλάζει σε ένταση, όμως δεν φεύγει».