Η λογοκρισία του Ζάκερμπεργκ

«Θα αγωνιστούμε ώστε αυτός ο αντιδραστικός κατήφορος που έχουν πάρει τα ΜΜΕ στη χώρα μας να σταματήσει». Θα μπορούσε να είναι άλλη μία από τις εκατοντάδες απόπειρες στοχοποίησης του Τύπου και του θεσμικού του ρόλου, στις οποίες επιδίδεται με θέρμη μέρος του πολιτικού συστήματος. Είναι όμως η καταγγελία που κάνει εναντίον του Facebook η βουλευτής Ραλλία Χρηστίδου. Το τι σχέση έχουν τα εγχώρια ΜΜΕ και η λίστα Πέτσα, την οποία επικαλείται με το αμερικάνικο μέσο κοινωνικής δικτύωσης του Ζάκερµπεργκ, δεν το εξηγεί, αλλά ξιφουλκεί εναντίον του καλώντας τους πολίτες να κατέβουν σε αγώνα.

Λίγες μέρες πριν η ΕΣΗΕΑ, το συνδικαλιστικό όργανο των δημοσιογράφων, καλούσε σε τηλεδιάσκεψη – όχι τον Ζάκερμπεργκ – τους αρμόδιους του Facebook για «να δώσουν απαντήσεις». Είχαν προηγηθεί παράπονα ότι το Facebook λογόκρινε και κατέβαζε αναρτήσεις για τον Δημήτρη Κουφοντίνα. Τότε το μέσο κοινωνικής δικτύωσης είχε απαντήσει ρητά πως «οι τρομοκράτες, οι βίαιες εξτρεμιστικές ομάδες και οι οργανώσεις μίσους δεν έχουν θέση στο Facebook και το Instagram». Την ίδια απάντηση έδωσε ουσιαστικά και τώρα. Συγκεκριμένα, η Hill & Knowlton Strategies, απάντησε ότι «στις 3 Μαρτίου το Facebook προχώρησε σε μια επίσημη δήλωση και κοινοποίησε περαιτέρω πληροφορίες αναφορικά με την πολιτική και τις διαδικασίες του. Σε περίπτωση που επιθυμείτε, μπορούμε να σας τα αποστείλουμε εκ νέου».

Πολλοί έσπευσαν να εξηγήσουν ότι στις περίπου 20 σελίδες που βλέπει ο χρήστης όταν κάνει εγγραφή παρατίθενται αναλυτικά οι όροι χρήσης και πως αν εκεί που πατούν «next, next, next, αποδοχή…» είχαν διαβάσει τι γράφει, θα γνώριζαν ότι έχουν αποδεχθεί ήδη τους όρους. Και πως σε κάθε περίπτωση κανένας δεν υποχρεώνει κανέναν να έχει προφίλ στο Facebook.

Υπάρχει βέβαια και το επιχείρημα που λέει ότι η πλατφόρμα χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο, ένα κοινό αγαθό, άρα πρέπει να υπάρχουν κανόνες. Σύμφωνοι. Το θέμα όμως δεν είναι αυτό. Αλλά πως καταφέραμε πάλι να μιλάμε ακόμα και για το Facebook σαν να είναι παράγων της εγχώριας πολιτικής ζωής.

47 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσαν ερώτηση σε έλληνες υπουργούς ρωτώντας τους «για αφαίρεση αναρτήσεων και “πάγωμα” λογαριασμών, ύστερα από αναρτήσεις που αφορούσαν στην απεργία πείνας του Δημήτρη Κουφοντίνα». Επισημαίνοντας ότι με βάση το άρθρο 14 του ελληνικού Συντάγματος «καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του Τύπου τους στοχασμούς του». Οι βουλευτές ρωτούσαν την κυβέρνηση σε ποιες ενέργειες θα προβεί ώστε να μην επαναληφθούν φαινόμενα λογοκρισίας στην πλατφόρμα του Μαρκ Ζάκερμπεργκ. Στο μεταξύ, ανάμεσα σε αυτούς που οδύρονται για κατέβασμα αναρτήσεων, είναι και κάποιοι που είχαν κάνει χόμπι να καλούν σε μαζικά report σελίδων Μέσων Ενημέρωσης ή αναρτήσεων απλών χρηστών. Βδομάδα παρά βδομάδα βλέπαμε οργανωμένες ομάδες που καλούσαν σε εκστρατείες μαζικών report πετυχαίνοντας να ρίξουν λογαριασμούς, κάτι για το οποίο επαίρονταν μετά με screenshot.

Το κυριότερο όμως είναι το κατά πόσο πρόκειται για καταχρηστική συμπεριφορά με ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Οταν καλείς σε πράξεις βίας, όταν χρησιμοποιείς ρητορική μίσους, όταν εξυμνείς τρομοκρατικές πράξεις όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παγκοσμίως μία πλατφόρμα έχει δικαίωμα – αν όχι υποχρέωση – να θέσει περιορισμούς; Οσον αφορά στο κατά πόσο έχει λόγο η Ελλάδα στο τι όρους έχει βάλει στο Facebook ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ  είναι μία άλλη συζήτηση. Πάντως είναι μάλλον απίθανο να προσπάθησε να «ποδηγετήσει τον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας» όπως κατήγγειλε η Ραλλία Χρηστίδου. Στο μεταξύ όλες αυτές τις καταγγελίες η Ραλλία Χρηστίδου τις έκανε μέσω Facebook.