«Ο βασιλιάς {LF}είναι γυμνός»;

Οτι θα είναι περίεργα τα πράγματα μετά την πανδημία το φανταζόμασταν. Αυτό που είναι δύσκολο να ερμηνευτεί είναι το εύρος των στρεβλώσεων που έχουν δημιουργηθεί και πως θα ξεσπάσουν μετά το άνοιγμα των οικονομιών. Τι δημιούργησε όλη αυτή η συσσωρευμένη πίεση, οι έκτακτες αποφάσεις τόνωσης της ρευστότητας, η ελλιπής εποπτεία των αγορών. Τις τελευταίες μέρες η Wall Street συγκλονίζεται από την κατάρρευση ενός άγνωστου στο ευρύ κοινό επενδυτικού κεφαλαίου, χτυπώντας για πολλούς τα πρώτα καμπανάκια μιας νέας κρίσης. Η πτώση του Archegos οδήγησε σε μεγάλη πτώση τις μετοχές ορισμένων από τις μεγαλύτερες εταιρείες του αμερικανικού χρηματιστηρίου, αιφνιδιάζοντας τους επενδυτές. Αποτελούσε άλλωστε έναν από τους προνομιακούς πελάτες των κορυφαίων χρηματοπιστωτικών οργανισμών παγκοσμίως.

Κι όμως αυτό το τόσο ισχυρό επενδυτικό κεφάλαιο, μια οικογενειακή επιχείρηση όπως έλεγε ο ιδρυτής του και «γνωστός» στις αμερικανικές αρχές Μπιλ Χουάνγκ, κατάφερε να κινείται κάτω από το ραντάρ των εποπτικών αρχών και να μην παρέχει καμία πληροφόρηση στην πανίσχυρη Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ. Εκμεταλλεύονταν μια «τρύπα» του συστήματος που απάλλασσε μια επιχείρηση που υποτίθεται ότι διαχειρίζονταν οικογενειακά χρήματα, από την υποχρέωση ενημέρωσης των εποπτικών αρχών. Εξ’ αυτού του λόγου δρούσε ανεξέλεγκτα.

Τα προβλήματα του εν λόγω επενδυτικού κεφαλαίου, μαθαίνουμε εκ των υστέρων αποτελούσαν κοινό μυστικό το τελευταίο διάστημα στους μεγάλους χρηματοοικονομικούς ομίλους. Το επενδυτικό κοινό δεν το ενημέρωσε κανείς. Ξαφνικά μια πληρωμή δεν έγινε στην ώρα της και το «ηφαίστειο» άρχισε να «εκκρίνει λάβα». Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της αγοράς, το Archegos έφτασε να διαχειρίζεται κεφάλαια 10 δισ. δολαρίων, ένα μέγεθος τεράστιο για εταιρεία διαχείρισης οικογενειακής περιουσίας, τα οποία με τη μόχλευση είχαν φτάσει τα 50 δισ. Κανείς δεν παραξενεύτηκε. Οποιος το αντιλήφθηκε δεν μίλησε.

Η ίδια επαναλαμβανόμενη ιστορία των κρίσεων, ξαναχτυπά την κοιτίδα του καπιταλισμού από ανθρώπους περισσότερο ευυπόληπτους από τον κ. Χουάνγκ. Πολλές φορές αυτές οι μακρινές και «ανώδυνες» καταρρεύσεις αποτελούν απλά τη σπίθα μιας νέας οικονομικής κρίσης. Ενα απότομο γύρισμα της αγοράς είναι αρκετό για να αποκαλύψει ότι ο «βασιλιάς ήταν γυμνός».

Το βασικό ερώτημα μετά την κατάρρευση της Archegos είναι εάν μπορεί να δώσει το έναυσμα για μια ευρύτερη κρίση. Αν δηλαδή η καχυποψία που μοιραία δημιουργείται στην αγορά θα οδηγήσει στην αποκάλυψη και άλλων περιπτώσεων αντίστοιχων της Archegos.

Το άλλο ερώτημα που έχει δημιουργηθεί στις αγορές είναι πώς γίνεται ένας στην πραγματικότητα μικροεπενδυτής για τα δεδομένα των μεγάλων αγορών να εξασφαλίζει τόσο μεγάλη χρηματοδότηση από κολοσσούς των χρηματαγορών. Φανταστείτε ένας απλός επενδυτής να κυκλοφορεί με πιστωτική κάρτα δισεκατομμυρίων χωρίς όριο στη χρήση.

Το τρίτο ερώτημα είναι τι σημαίνει για την παροχή του φτηνού χρήματος παγκοσμίως αυτή η κατάρρευση. Μπορεί να επηρεάσει και την Ελλάδα η οποία ωφελείται σημαντικότατα από την «τσάμπα» ρευστότητα (μηδενικά επιτόκια); Μπορεί να εξελιχθεί σε «χιονοστιβάδα» που θα παρασύρει τις αγορές παγκοσμίως; Για την ώρα επικρατεί ψυχραιμία, αλλά για πολλούς ακόμα είμαστε στην αρχή. Το θέμα είναι ότι μόνο τα πρόσωπα αλλάζουν πριν από κάθε κρίση. Τα μαθήματα είναι κάθε φορά τα ίδια. Μαθαίνουμε ωστόσο μόνο για λίγο από αυτά…