Η κομβικής σημασίας αύξηση κεφαλαίου

Η ιστορία της ανακεφαλαιοποίησης του 2015, μετά τη σύναψη του αχρείαστου τρίτου Μνημονίου, έχει γραφτεί. Οι αποφάσεις της τότε κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ οδήγησαν στην εξαΰλωση 33 δισ. ευρώ από την αξία των τραπεζών. Ανακεφαλαιοποιήθηκαν βιαίως οδηγώντας σε απώλειες των τότε μετόχων και μικρομετόχων κατά 99,4%. Ως «κερασάκι στην τούρτα» οι μέτοχοί τους, πριν από τις αυξήσεις του 2015, δεν είχαν κανένα δικαίωμα να υπερασπιστούν έστω τη μετοχική τους θέση στην τράπεζα. Κατά το κοινώς λεγόμενο, όπως λέγαμε παλιά, όταν οι μετοχές ήταν σε χάρτινη μορφή, «τις κόλλησαν στον τοίχο και τις έκαναν ταπετσαρία». Αυτή ήταν η μοναδική τους χρησιμότητα.

Τα χρόνια πέρασαν, το χρηματοπιστωτικό περιβάλλον αποκαταστάθηκε σε μεγάλο βαθμό. Η ανασφάλεια που υπήρχε για τους καταθέτες τους, εκμηδενίστηκε. Οι τράπεζες όμως συνέχιζαν να έχουν τεράστιο πρόβλημα, που τους «ροκάνιζε» τα κεφάλαιά τους. Τα κόκκινα δάνεια. Τα δάνεια που δεν εξυπηρετούσαν οι πολίτες συνέχιζαν να αυξάνονται, απειλώντας την ακεραιότητα των τραπεζών, αλλά και την επένδυση των «ηρωικών» νέων μετόχων τους, μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2015. Φανταζόταν κανείς ότι ως ελάχιστο αντάλλαγμα προς τους – επαναλαμβάνω – «ηρωικούς» επενδυτές, η κυβέρνηση που τους προσκάλεσε θα προσπαθούσε να επιστρέψει μέρος της εμπιστοσύνης που της έδειξαν, εξαλείφοντας τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την επένδυσή τους. Φυσικά και δεν το έκανε. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ειδικά τα πρώτα χρόνια της θητείας της, λες και το έκανε επίτηδες, σαμποτάριζε κάθε προσπάθεια ελέγχου των προβληματικών δανείων. Συνέχισε επί της ουσίας να σιγοντάρει πλέον υπογείως, καθώς αυτό το κομμάτι είχε επισήμως αποσχιστεί, μορφές διαμαρτυρίας και κινημάτων τύπου «δεν πληρώνω». Παράλληλα διατηρούσε με διάφορα τεχνάσματα κάθε είδους στρέβλωση στη διαχείριση του προβλήματος, όπως ο νόμος Κατσέλη, οι συνεχείς παρατάσεις στην έναρξη των πλειστηριασμών, η καθυστέρηση εφαρμογής ενός νέου Πτωχευτικού, ακόμα και η δυνατότητα πώλησης προβληματικών δανείων σε εταιρείες διαχείρισης. Τα περισσότερα τελικά και υπό την πίεση της τρόικας, τα έκανε, αλλά δεν τα εφάρμοσε.

Οι τράπεζες το 2015 ανακεφαλαιοποιήθηκαν υποτίθεται για να κάνουν μια νέα αρχή, αλλά αυτή η αρχή βασίστηκε μόνο στις δικές τους δυνάμεις. Το κράτος, η τότε κυβέρνηση δεν ακολούθησε. Αποτέλεσμα, το πρόβλημα να παραμείνει. Η οικονομία να μην μπορεί λόγω του προβλήματος να χρηματοδοτηθεί από το χρηματοπιστωτικό της σύστημα.

Από τις αυξήσεις κεφαλαίου του 2015 γνωρίζαμε ότι το μεγαλύτερο βάρος λόγω των πολλών συγχωνεύσεων με τράπεζες που οδηγήθηκαν σε εκκαθάριση όπως η παλιά Αγροτική Τράπεζα, το κουβαλούσε η Τράπεζα Πειραιώς, η οποία είχε αναδειχτεί βάσει μεγεθών στη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας. Ομως όσο πιο μεγάλος σε μέγεθος, τόσο κουβαλάς και περισσότερα κόκκινα δάνεια. Το πρόβλημα με την αφαίμαξη κεφαλαίων εξ αυτού του λόγου σε αυτήν, ήταν μεγαλύτερο. Ολοι γνώριζαν ότι έπρεπε να αντιμετωπιστεί με διαφορετικό τρόπο από τις άλλες τράπεζες. Δεν αρκούσαν οι έμμεσες κεφαλαιακές ενισχύσεις. Χρειαζόταν κάτι πιο μεγάλο. Μια αύξηση κεφαλαίου. Το θέμα είναι ότι αυτοί που δρομολόγησαν τις λύσεις με τις μεγαλύτερες απώλειες για κάθε είδους μετόχων των τραπεζών το 2015. Αυτοί που δεν έκαναν τίποτα για να λύσουν το μεγαλύτερο πρόβλημα των τραπεζών που προκάλεσε νέες ελλείψεις κεφαλαίων. Αυτοί από τους οποίους διέρρεαν οι κίνδυνοι να μην τα καταφέρει η τράπεζα. Αυτοί μιλούν σήμερα για την αύξηση κεφαλαίου της Πειραιώς και την αποκαλούν σκάνδαλο. Προφανώς γιατί στους σχεδιασμούς τους ήταν να «ξεγελάσουν» τους ιδιώτες επενδυτές (μικρούς και μεγάλους) και να μετατρέψουν την Πειραιώς σε κρατική τράπεζα. Δεν τους βγήκε και φωνάζουν. Για όσους αναρωτιούνται τι θα γίνει με τα λεφτά που έβαλε το Δημόσιο στην τράπεζα το 2015, η απάντηση είναι ότι και αυτά προστίθεται στον λογαριασμό της ζημιάς ΣΥΡΙΖΑ στην οικονομία. Είχε τη δυνατότητα να μεγιστοποιήσει εκείνη την επένδυση, διευκολύνοντας τις κινήσεις της διοίκησης της τράπεζας, αλλά απέτυχε. Η Πειραιώς και μαζί η χώρα όμως προχωράει. Βρίσκεται μπροστά σε μια κομβική αλλαγή. Αλλάζει η μοίρα της και μαζί αυτή των ελληνικών τραπεζών. Παράλληλα με την αύξηση 1 δισ. που θα καλυφθεί από ιδιώτες επενδυτές μεταξύ των οποίων και αμερικανοί πολυεκατομμυριούχοι – γνωστοί στον ΣΥΡΙΖΑ – «τρέχει» και ένα επιθετικό πρόγραμμα μείωσης κόκκινων δανείων, το οποίο σε έναν χρόνο από τώρα θα τα έχει μειώσει σε μονοψήφιο ποσοστό από άνω του 40% σήμερα.