Χωρίς κυρώσεις για την Τουρκία, αλλά με προειδοποιήσεις

Ενα ξεκάθαρο κείμενο, χωρίς θολά σημεία και αστερίσκους, που θα αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών σε σχέση με την Τουρκία, είναι ο στόχος της Αθήνας όσον αφορά τη Σύνοδο Κορυφής που ξεκινά αύριο με θέμα τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Τόσο στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, όπου συμμετείχε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, στις Βρυξέλλες, όσο και στην τηλεδιάσκεψη του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, όπου συμμετείχε ο αναπληρωτής υπουργός Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, μέσω τηλεδιάσκεψης, το κλίμα για την Τουρκία καταγράφηκε «βαρύ», με έμφαση στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ακόμα όμως και αν η αποχώρηση Ερντογάν από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης που αφορά τη βία κατά των γυναικών είχε σαν αποτέλεσμα την έντονη κριτική στην Αγκυρα και μια διάχυτη δυσαρέσκεια, ωστόσο τα συμφέροντα και οι ισορροπίες παραμένουν.

Για την Αθήνα στόχος είναι να αξιοποιηθεί το «μομέντουμ», καθώς η έκθεση Μπορέλ, αν και έχει αδυναμίες, χαρακτηρίζεται «αρκετά ισορροπημένη». Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι για την ελληνική πλευρά οι κυρώσεις δεν είναι αυτοσκοπός αλλά εργαλείο και με αυτή τη γραμμή θα κινηθεί η Αθήνα στη Σύνοδο. Επιμένοντας στη διττή προσέγγιση, με την απειλή συγκεκριμένων μέτρων απέναντι στην Αγκυρα να είναι στο τραπέζι, η ελληνική πλευρά θα επιχειρήσει κάποιες διορθώσεις προς το αυστηρότερο, έστω και αν επί του παρόντος δεν τίθεται θέμα λήψης αποφάσεων επιβολής μέτρων απέναντι στην Τουρκία. Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, μόνο αν η Τουρκία αποδείξει με συνέπεια την ευρωπαϊκή της πορεία και απέχει από προκλητικές ενέργειες μπορεί να υπάρξει θετική ατζέντα και αυτή να μη θεωρηθεί επιβράβευση της Αγκυρας.

Το κείμενο της δήλωσης στο οποίο θα καταλήξουν οι «27» παραμένει υπό διαπραγμάτευση μέχρι το τέλος της Συνόδου Κορυφής, με Αθήνα και Λευκωσία να θέλουν σαφή μηνύματα, απαλλαγμένα από οτιδήποτε θα μπορούσε να φέρει αμφισβήτηση. Την έκθεση της Κομισιόν για τις ευρωτουρκικές σχέσεις συζήτησαν το βράδυ της Δευτέρας ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ και ο τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος επέμεινε στη θετική ατζέντα και στις πάγιες διεκδικήσεις της Τουρκίας για την τελωνειακή ένωση, τις visa αλλά και το Μεταναστευτικό. Ο Μπορέλ έδωσε έμφαση στις διερευνητικές Ελλάδας – Τουρκίας, στο Κυπριακό, στις περιφερειακές συγκρούσεις, με τον τόνο στη Λιβύη, αλλά και στην εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΝΑΤΟ. Ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο και των ευρύτερων εξελίξεων έχει για την ελληνική διπλωματία η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον αμερικανό ομόλογό του Αντονι Μπλίνκεν χθες στις Βρυξέλλες στο περιθώριο της Συνόδου των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση υψηλού επιπέδου με τη νέα ομάδα της κυβέρνησης Μπάιντεν, η οποία, αν και σύντομη, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, έδωσε την ευκαιρία για τη γνωριμία και μία πρώτη εκ του σύνεγγυς ανταλλαγή απόψεων των δύο υπουργών, τη στιγμή που οι σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ χαρακτηρίζονται πιο στενές από ποτέ.

Με τους ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ να έχουν στο επίκεντρο της ατζέντας τους το μέλλον της Συμμαχίας και την ατζέντα 2030, ο Δένδιας είχε την ευκαιρία να στηλιτεύσει εκ νέου την παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας, υπογραμμίζοντας ότι «το ΝΑΤΟ είναι μια συμμαχία χωρών που βασίζονται στη Δημοκρατία, στο διεθνές δίκαιο. Και συμπεριφορές που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο στην πραγματικότητα αδυνατίζουν τη Συμμαχία, τη συνοχή της και αντιστρατεύονται τα συμφέροντά της».

Στο θέμα της Τουρκίας αναφέρθηκε και ο Μπλίνκεν, σε συζήτηση που είχε με τον Γενς Στόλτενμπεργκ πριν από την έναρξη της Συνόδου, υπογραμμίζοντας τη σημασία της παραμονής της Αγκυρας στο ΝΑΤΟ τόσο για τη Συμμαχία όσο και για την ίδια τη χώρα. Οπως είπε, «δεν είναι μυστικό ότι έχουμε διαφορές με την Τουρκία για την αγορά των S-400 και την Ανατολική Μεσόγειο», σημειώνοντας ωστόσο ότι η Αγκυρα είναι παλαιός και πολύτιμος σύμμαχος. Του μηχανισμού αποκλιμάκωσης και της συνεργασίας στην πλατφόρμα του ΝΑΤΟ υπεραμύνθηκε ο Στόλτενμπεργκ, σημειώνοντας επίσης τις ανησυχίες περί S-400. Επισημαίνεται ότι ο Μπλίνκεν αναμενόταν να έχει τετ α τετ στις Βρυξέλλες και με τον Τσαβούσογλου. Χθες το βράδυ, εξάλλου, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε διαδοχικές τηλεφωνικές συνομιλίες με τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ και τον Ιταλό πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι, ζητώντας να ανοίξει νέος κύκλος διαλόγου για τις ευρωτουρκικές σχέσεις.