Η οδική ασφάλεια έχει ανάγκη τα δικά της «εμβόλια»

Η 14η Πανελλαδική Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας (15-22 Μαρτίου) και η Πανευρωπαϊκή Ημέρα ευγένειας στον δρόμο αποτελούν δύο δράσεις ευαισθητοποίησης που αναδεικνύουν ακόμα μια χρονιά το πρόβλημα οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα και διεθνώς, δίνοντας έμφαση στην οδηγική συμπεριφορά που αποτελεί τη σημαντικότερη αιτία πρόσκλησης οδικών ατυχημάτων.

Παρά την πρόσφατη πρόοδο στην Ελλάδα (μείωση του αριθμού των νεκρών σε οδικά δυστυχήματα κατά 45% τη δεκαετία 2011-2020), οι επιδόσεις οδικής ασφάλειας και της κυκλοφοριακής παιδείας των ελλήνων οδηγών παραμένουν χαμηλότερες από τον μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η παιδεία οδικής ασφάλειας η οποία αποσκοπεί στη θετική στάση του οδηγού για την οδική ασφάλεια, με απόρριψη των επικίνδυνων συμπεριφορών στην οδήγηση αποτελεί ένα θεμελιώδη στόχο που ακόμα δεν έχει επιτευχθεί στην Ελλάδα, στον βαθμό τουλάχιστον που θα έπρεπε.

Οι κύριες αιτίες πρόκλησης ατυχημάτων εστιάζονται στην οδηγική συμπεριφορά (επιθετική οδήγηση, αλκοόλ, υπέρβαση ορίου ταχύτητας, απόσπαση της προσοχής κ.ά.) και δεν διαφέρουν με την πάροδο του χρόνου.

Αντίστοιχα και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν έχουν αναδειχθεί από τους συγκοινωνιολόγους. Τα «εμβόλια» για την οδική ασφάλεια είναι πολλά και πολυδιάστατα και περιλαμβάνουν βασικούς πυλώνες όπως η εκπαίδευση, η επιμόρφωση, η αστυνόμευση και η ευαισθητοποίηση. Μόνο ο συνδυασμός αυτών μαζί με τη βελτίωση της οδικής υποδομής και της τεχνολογίας των οχημάτων θα καταφέρουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το μείζον αυτό κοινωνικό πρόβλημα.

Η ανάπτυξη του νέου Στρατηγικού Σχεδίου για την Οδική Ασφάλεια αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη, μια αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για τη ραγδαία βελτίωση στην οδική ασφάλεια. Οι συγκοινωνιολόγοι (λειτουργώντας ως οι «γιατροί» για την οδική ασφάλεια) θα καταστρώσουν ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο και πλήρες σχέδιο δράσης το οποίο θα αντιμετωπίζει όλους τους άξονες δράσεων.

Η πολιτεία, ωστόσο, θα κληθεί να εφαρμόσει αυτό το σχέδιο με απόλυτη ακρίβεια και εμπιστοσύνη στους ειδικούς. Μόνο μέσα από θεσμοθετημένες δράσεις, διαρκή έλεγχο και με την αρμονική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων (υπουργείων, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιστημονικών συλλόγων και φορέων) το σχέδιο αυτό θα αποδώσει τα μέγιστα.

Την επόμενη μέρα της πανδημίας η οδική ασφάλεια πρέπει να αποτελέσει βασική προτεραιότητα για το νέο μοντέλο ανάπτυξης της χώρας και οι ανθρώπινες ζωές που χάνονται στους δρόμους να αντιμετωπιστούν ως πανδημία τόσο για την ελληνική πολιτεία όσο και για την κοινωνία. Οι «γιατροί» και τα «εμβόλια» υπάρχουν, απαιτείται εμπιστοσύνη, γρήγορα ανακλαστικά και θαρραλέες αποφάσεις.

Ο Παναγιώτης Παπαντωνίου είναι διδάκτωρ πολιτικός μηχανικός, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων