Μαθουσάλας

Στις αγορές τις εκδόσεις μεγάλης διάρκειας – συνήθως άνω των 50 ετών αλλά σε πολλές περιπτώσεις και αυτά των 30 ετών – τις αποκαλούν ομόλογα «μαθουσάλας». Ως γνωστόν το όνομα προέρχεται από τον βιβλικό ήρωα ο οποίος αναφέρεται ότι έζησε 969 έτη. Ως εκ τούτου, λογικό είναι αυτά τα ομόλογα να έχουν και κάτι το μεταφυσικό. Το γνωμικό που τα ακολουθεί είναι ότι τα αγοράζουν αυτοί που προσδοκούν να ζήσουν τόσο πολύ ώστε να δουν την αποπληρωμή τους. Απλά σκεφτείτε ότι το ελληνικό 30ετές που εκδόθηκε χθες θα αποπληρωθεί το 2052… Ως εκ τούτου σε αυτές τις εκδόσεις συμμετέχουν κατά κύριο λόγο μακροχρόνιοι επενδυτές, δηλαδή μεγάλα συνταξιοδοτικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες. Αποτελούν στην ουσία σοβαρή ένδειξη εμπιστοσύνης στην πορεία μιας οικονομίας, την οποία οι επενδυτές αξιολογούν ως φερέγγυα. Θεωρούν δηλαδή ότι θα πάρουν πίσω τα λεφτά τους.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ψήφος εμπιστοσύνης από την έκδοση ενός ομολόγου τόσο μεγάλης διάρκειας, για αυτό σε τέτοιου είδους εκδόσεις προχωρούν συνήθως ισχυρές οικονομίες.

Το σημαντικό για την ελληνική έκδοση είναι ότι γίνεται για πρώτη φορά σε τέτοιου είδους διάρκειες από το 2007. Το ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι γίνεται για πρώτη φορά μετά το PSI, που οδήγησε το 2012 στο «κούρεμα» των ελληνικών κρατικών ομολόγων μεταξύ των οποίων και των ομολόγων μεγάλης διάρκειας. Πριν από ακριβώς 9 χρόνια (12 Μαρτίου 2012) η ανάγκη να συγκρατηθεί η αλματώδης πορεία του ελληνικού δημόσιου χρέους, αλλά και να μειωθεί κατά ένα σημαντικό μέρος, είχε οδηγήσει σε μεγάλες απώλειες τους επενδυτές. Αμεσα είδαν τις περιουσίες τους να μειώνονται κατά 53,5% και όσοι έσπευσαν να πουλήσουν ό,τι τους είχε μείνει, κατέγραψαν μεγαλύτερες απώλειες. Οσοι βέβαια είχαν τις ψυχικές δυνάμεις, είτε να μην πουλήσουν, είτε να αγοράσουν, κατέγραψαν σημαντικά κέρδη. Αλλά αυτή είναι άλλη συζήτηση. Η επενδυτική μνήμη «έγραψε» το 2012 ότι το ελληνικό Δημόσιο σε μια στιγμή της ιστορίας του αθέτησε την υπόσχεση αποπληρωμής των δανείων του.

Εκείνη τη στιγμή το ελληνικό Δημόσιο πάτησε το κουμπί της επανεκκίνησης (reset). Ούτε οι πιο αισιόδοξοι δεν περίμεναν ότι μέσα σε τόσο λίγα χρόνια θα μπορούσε όχι απλά να δημιουργηθεί μια νέα αγορά ελληνικών ομολόγων, αλλά αυτή θα περιλαμβάνει και τόσο μεγάλες σε διάρκεια εκδόσεις. Πίσω από αυτό το μικρό θαύμα κρύβεται προφανώς η συγκυρία των χαμηλών επιτοκίων και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να τροφοδοτεί με άφθονη ρευστότητα την αγορά. Κρύβονται ωστόσο και άνθρωποι. Ελληνες ικανοί οικονομολόγοι. Την αρχή έκανε ο τέως επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ (Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους) Στέλιος Παπαδόπουλος, που έστησε με επιτυχία τις πρώτες εκδόσεις μετά τη χρεωκοπία και είχε να διαχειριστεί και μια κυβέρνηση (ΣΥΡΙΖΑ) που δεν καταλάβαινε πολλά από τις αγορές. Τη σκυτάλη πήρε ο σημερινός επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ Δημήτρης Τσάκωνας, ο αφανής ήρωας πίσω από τις συνεχόμενα επιτυχημένες εκδόσεις των τελευταίων ετών.

Απλά για να γίνει αντιληπτό πόσο κοντά βρίσκεται σε επίπεδο χειρισμών η επιτυχία από την αποτυχία σε αυτές τις εκδόσεις, αρκεί να αναλογιστεί κανείς στη συγκυρία που επελέγη: Λίγες μέρες μετά τις ανακοινώσεις Λαγκάρντ για συνέχιση του προγράμματος αγοράς ομολόγων (καλό νέο) και λίγες μέρες πριν από τη συνεδρίαση της αμερικανικής ομοσπονδιακής τράπεζας, όπου οι επενδυτές αναμένουν «σήμα» για την άνοδο των επιτοκίων (κακό νέο). Αρα επιβάρυνση του κλίματος. Ποιοι άλλοι το αντιλήφθηκαν και έσπευσαν; Οι Γερμανοί με επανέκδοση 30ετούς ομολόγου και το Λουξεμβούργο με 10ετές. Να και μια φορά που είμαστε με τους ισχυρούς…