Δεν εξαφανίστηκαν τα κόκκινα δάνεια

Η πρώτη αύξηση κεφαλαίου από ελληνική τράπεζα, που ανακοίνωσε χθες η Τράπεζα Πειραιώς, μετά τις αλήστου μνήμης ανακεφαλαιοποιήσεις της προηγούμενης δεκαετίας, είναι σημαντική. Είναι και σημαδιακή. Αλλάζει πλήρως ένα σκηνικό αγωνίας που υπήρχε στα χρόνια των Μνημονίων για τους καταθέτες, αργότερα αμφιβολίας για το εάν και κατά πόσο θα κατάφερναν οι τράπεζες να «καθαρίσουν» από τον βραχνά των κόκκινων δανείων και εντέλει σιγουριάς εάν τα σημερινά τραπεζικά ιδρύματα μπορούν να επιστρέψουν στην κανονικότητα. Οποιος νομίζει ότι είναι απλό πράγμα να πετύχει μια αύξηση κεφαλαίου, σε μια εταιρεία που οι μέτοχοι της πριν από 6 χρόνια το 2015 είχαν χάσει το σύνολο σχεδόν των χρημάτων τους είναι γελασμένος. Λέγαμε το 2015 ότι θα χρειαστεί πολύς καιρός για να ξεχαστεί η περιπέτεια που είχε οδηγήσει στην εξαΰλωση 32 δισ. ευρώ. Χρήματα που τότε είχαν χαθεί λόγω χειρισμών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Λέγαμε επίσης ότι θα είναι δύσκολο να σβήσουν ο φόβος και οι δυσάρεστες αναμνήσεις, ώστε ένας νέος κύκλος αισιοδοξίας να ξεκινήσει για τις τράπεζες. Οι τράπεζες όμως τα κατάφεραν. Αντέστρεψαν το κλίμα. Για αυτόν τον λόγο αποτελεί κατόρθωμα η αύξηση κεφαλαίου για τη διοίκηση της Τράπεζας Πειραιώς. Αλλά και οι κινήσεις των διοικήσεων των υπόλοιπων συστημικών τραπεζών, οι οποίες κατάφεραν με άλλα εργαλεία (ομολογιακά, τιτλοποιήσεις κ.λπ.) να μειώσουν το απόθεμα των κόκκινων δανείων που είχαν απομείνει στους ισολογισμούς τους από την μαύρη περίοδο της χρεωκοπίας της χώρας.

Προφανώς δεν είναι όλα ρόδινα, το αντίθετο θα έλεγα. Απλά είναι ελπιδοφόρα. Το καθάρισμα των ισολογισμών των τραπεζών από τα κόκκινα δάνεια (η Πειραιώς είπε χθες ότι θα είναι σύντομα μονοψήφιος, το ίδιο λένε και οι υπόλοιπες) δημιουργεί μια νέα τραπεζική εποχή. Δεν θα έχει όμως καμία σχέση με αυτή της δεκαετίας του 2000. Αρα δεν θα έχει ρισκαδόρικες χρηματοδοτήσεις. Θα διατηρεί τα υψηλά επίπεδα αυστηρής εποπτείας. Θα δίνονται δάνεια μόνο σε φερέγγυους. Θα έχει περισσότερους κανόνες ασφάλειας. Οι τράπεζες θα λειτουργούν με το πατροπαράδοτο μοντέλο του «αντλώ καταθέσεις και χορηγώ δάνεια». Και η συγκυρία για να το καταφέρουν είναι καλή. Η πανδημία δημιούργησε ένα παράδοξο: καταθέσεις περίπου 20 δισ. ευρώ βρέθηκαν μέσα σε έναν χρόνο στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Ολα τα παραπάνω με μοχλό τις τράπεζες μπορούν να οδηγήσουν σε νέους αναπτυξιακούς δρόμους τη χώρα, με μια όμως υποσημείωση: Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μπορεί να φεύγουν από τις τράπεζες, μπορεί να βγαίνουν από τους τραπεζικούς ισολογισμούς, αλλά παραμένουν στην ελληνική οικονομία. Δεν εξαφανίζονται. Ηταν 89 δισ. και παραμένουν 89 δισ. ευρώ. Ο,τι φεύγει από τις τράπεζες πηγαίνει στις εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων. Το ύψος τους ενδεχομένως λόγω της πανδημίας και να αυξάνει. Οι τράπεζες, ενισχυμένες κεφαλαιακά, θα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να χρηματοδοτούν αλλά λόγω των προβλημάτων υπερχρέωσης επιχειρήσεων και νοικοκυριών δεν θα βρίσκουν «κατάλληλους» δανειολήπτες. Αν δεν βρεθεί ένας τρόπος γρήγορου, αξιόπιστου και με πιστή τήρηση των κανόνων του ανταγωνισμού τρόπου διαχείρισης όλων αυτών των βουνών χρέους, ό,τι δυνατότητα νέας χρηματοδότησης θα έχουν οι τράπεζες της χώρας θα είναι δώρο άδωρον για την οικονομία…