Αγνωστος θησαυρός {LF}τα πλωτά αιολικά πάρκα

Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο παύουν σταδιακά να είναι η επιλογή του μέλλοντος. Η Ελλάδα – ακόμη κι αν ανακαλυφθούν μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου ή πετρελαίου και συμφωνηθεί η αξιοποίησή τους με γειτονικές χώρες και πολυεθνικές εταιρείες – είναι και θα παραμείνει για δεκαετίες ενεργειακά εξαρτημένη. Κι αυτό, σε μια περίοδο που όλος ο υπόλοιπος ανεπτυγμένος κόσμος θα εγκαταλείπει τους υδρογονάνθρακες. Ωστόσο η χώρα είναι προικισμένη με ενεργειακούς πόρους που δεν θα εκλείψουν, δεν θα λιγοστέψουν, δεν θα ρυπάνουν και κυρίως δεν θα αμφισβητηθούν. Διαθέτει ήλιο και κυρίως άνεμο.

Τα αιολικά συστήματα παραγωγής ενέργειας είναι πολύ πιο αποτελεσματικά όταν είναι εγκατεστημένα στη θάλασσα, όπου το ανάγλυφο δεν επιδρά στην ανάπτυξη του ανέμου. Ωστόσο η εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων σταθερής θεμελίωσης θεωρείται ότι έχει περιορισμένες δυνατότητες λόγω του έντονου αναγλύφου του βυθού αλλά και των σχετικά λίγων περιοχών με μικρά βάθη (<50 μέτρων) κοντά στις ακτές. Η οπτική όχληση και η αλληλεπίδραση με άλλες χρήσεις (όπως η αλιεία και η ναυσιπλοΐα) είναι ένα επιπλέον πρόβλημα.

Μπορεί η Ελλάδα να κατασκευάσει τεχνητά νησιά στα διεθνή ύδατα του Αιγαίου – όπως η Δανία στη Βόρεια Θάλασσα; Η απάντηση είναι προφανώς «όχι» – μέχρι τουλάχιστον να καθοριστούν τα όρια μιας Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης που προϋποθέτει φυσικά την επίλυση της σχετικής ελληνοτουρκικής διαφοράς. Υπάρχει άλλη λύση; Η απάντηση είναι «οι πλωτές ανεμογεννήτριες»! Δεν είναι μόνο μια λύση που θα συμβάλει στην απολιγνιτοποίηση της Ελλάδας και που θα συμβαδίζει απολύτως με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Τα πλωτά αιολικά πάρκα μπορεί να συμβάλουν αποτελεσματικά στην περαιτέρω ενίσχυση των ελληνικών θέσεων για τα κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο. Οι πλωτές ανεμογεννήτριες μπορούν ακόμη να δημιουργήσουν και σημαντικές ευκαιρίες για συνεργασίες με γειτονικές χώρες.

Ωστόσο στην Ελλάδα δεν υπάρχει το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός καθυστερεί πολύ. Η ελληνική διοίκηση συνηθίζει να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον που οργανώνεται με βάση ώριμες διαδικασίες και καθεστηκυίες νομοθετικές πρακτικές. Υπό αυτή την εκδοχή, η θέσπιση ενός αξιόπιστου και ασφαλούς νομοθετικού πλαισίου για την εγκατάσταση και αδειοδότηση των πλωτών θαλάσσιων αιολικών πάρκων πρέπει να λάβει υπόψη ζητήματα προστασίας ενάλιων αρχαιοτήτων, εθνικής άμυνας, ναυσιπλοΐας και προστασίας φυσικού περιβάλλοντος, έτσι ώστε να μπορούν οι επενδυτές να δεσμεύουν κεφάλαια και να έχουν πραγματική εικόνα για την απόδοση του έργου που διεκδικούν.

Ωστόσο η χωροθέτηση των πλωτών αιολικών πάρκων θα μπορούσε να ενταχθεί στην υφιστάμενη νομοθεσία, γεγονός που θα διευκόλυνε τη συνοχή του συνολικού χωρικού σχεδιασμού και θα συνέτρεχε καθοριστικά στην απρόσκοπτη επιτάχυνση της εγκατάστασης και της λειτουργίας τους.

Ο Δημήτρης Μέλισσας είναι καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Από τις εκδόσεις Σάκκουλα κυκλοφορεί το βιβλίο του «Πλωτά αιολικά πάρκα» (2021)

Ο Αστέρης Χουλιάρας είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου