Ξεκίνησε και από την ΕΕ η αξιολόγηση του ρωσικού εμβολίου Sputnik V

Αισιόδοξος πως η ΕΕ θα καταφέρει έως το τέλος του καλοκαιριού να εμβολιάσει κατά της COVID-19 όλους τους ευρωπαίους πολίτες «που το χρειάζονται» δήλωσε χθες από τη Ρώμη ο ευρωπαίος επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Τιερί Μπρετόν. Ωστόσο ο χρόνος, και δη τα νέα στελέχη του ιού, πιέζουν: σύμφωνα με τον ΠΟΥ, «έπειτα από μια πολλά υποσχόμενη μείωση επί έξι εβδομάδες», ο αριθμός των νέων κρουσμάτων στην Ευρώπη αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα κατά 9%. Μπροστά στον κίνδυνο ενός τρίτου κύματος, και δεχόμενη σταθερά επικρίσεις για γραφειοκρατικές αντιδράσεις, η ΕΕ στέλνει σημάδια μεγαλύτερης ευελιξίας και αποφασιστικότητας ταυτόχρονα: η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων ανακοίνωσε χθες πως ξεκίνησε την κυλιόμενη αξιολόγηση (rolling review) του ρωσικού εμβολίου Sputnik V· παράλληλα, ευρωπαϊκές πηγές επιβεβαίωσαν πως η Κομισιόν μπλόκαρε την εξαγωγή ενός φορτίου 250.000 δόσεων εμβολίου της AstraZeneca από την Ιταλία προς την Αυστραλία – είναι η πρώτη φορά από όταν τέθηκε σε εφαρμογή ο μηχανισμός ελέγχου των εξαγωγών εμβολίων, στις 30 Ιανουαρίου, που προχωρά σε ένα τέτοιο μέτρο.

Ο μηχανισμός τέθηκε σε εφαρμογή σε μια περίοδο μεγάλης έντασης με την AstraZeneca, λόγω των ανακοινώσεων της τελευταίας πως θα παρέδιδε στην ΕΕ σημαντικά λιγότερα από τα αναμενόμενα εμβόλια τους πρώτους μήνες του έτους. Κανονικά μάλιστα εκπνέει στα τέλη Μαρτίου, αν και η Κομισιόν θέλει σύμφωνα με πληροφορίες να τον παρατείνει έως και τον Ιούνιο. Με βάση το σχήμα αυτό, οι φαρμακοβιομηχανίες πρέπει να ζητούν και να λαμβάνουν άδεια προτού εξάγουν δόσεις εμβολίων παρασκευασμένες στην ΕΕ, και η τελευταία μπορεί να τους αρνηθεί την άδεια εφόσον δεν τηρούν παράλληλα τις δεσμεύσεις τους απέναντι στα ευρωπαϊκά κράτη. Από τις συνολικά 150 άδειες που ζητήθηκαν έως τις 26 Φεβρουαρίου για εξαγωγές εμβολίων σε 29 χώρες, ανάμεσά τους η Βρετανία, τα ΗΑΕ και ο Καναδάς, καμία δεν απορρίφθηκε – μέχρι τα τέλη της περασμένης εβδομάδας, όταν η Ρώμη ενημέρωσε τις Βρυξέλλες πως εμπόδισε την εξαγωγή στην Αυστραλία 250.000 δόσεων εμβολίου της AstraZeneca που είχαν εμφιαλωθεί από ιταλική επιχείρηση στο Ανάνι -με την Κομισιόν να συναινεί στην απόφαση. Οι δόσεις που κατασχέθηκαν θα αναδιανεμηθούν στα κράτη μέλη.

Παρατηρητές συνδέουν την κίνηση αυτή, που αναμένεται να οξύνει τις παγκόσμιες εντάσεις αναφορικά με την προμήθεια εμβολίων κατά της COVID-19, με την ανάληψη της ιταλικής πρωθυπουργίας από τον «σκληρό» Μάριο Ντράγκι, ο οποίος ζήτησε προχθές από την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, «επιτάχυνση» της ευρωπαϊκής απάντησης στην πανδημία, «ειδικά αναφορικά με τα εμβόλια». Η όλη υπόθεση έγινε σε κάθε περίπτωση γνωστή χθες, όταν δύο ακόμα χώρες, η Γερμανία και η Σουηδία, άλλαξαν στάση σχετικά με το εμβόλιο της AstraZeneca (το ίδιο είχαν κάνει τις προηγούμενες ημέρες Γαλλία και Βέλγιο) επιτρέποντας τη χορήγησή του και σε πολίτες άνω των 65 χρόνων. Η Γαλλία μάλιστα ανακοίνωσε χθες πως από τις 15 Μαρτίου, όσοι είναι άνω των 50 χρόνων και έχουν κάποιο υποκείμενο νόσημα θα μπορούν να εμβολιάζονται στα φαρμακεία, με το σκεύασμα της AstraZeneca, χωρίς συνταγή.

H EE έχει εμβολιάσει μέχρι στιγμής με τουλάχιστον μία πρώτη δόση ένα 7% του πληθυσμού της, έναντι 16% στις ΗΠΑ, 31% στο Ηνωμένο Βασίλειο και 56% στο Ισραήλ. Στις 11 Μαρτίου αναμένεται να προσθέσει ένα ακόμα εμβόλιο στη φαρέτρα της, το μονοδοσικό εμβόλιο της Johnson & Johnson. Από χθες όμως προστέθηκε στον κατάλογο των εμβολίων που βρίσκονται σε διαδικασία κυλιόμενης αξιολόγησης από τον EMA, πέραν των εμβολίων της CureVac και της Novavax, και το Sputnik V – ένα εμβόλιο που έχει ήδη εγκριθεί μονομερώς ή αξιολογείται από τρία ευρωπαϊκά κράτη, Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία. Αμέσως μετά τη σχετική ανακοίνωση, η Μόσχα δήλωσε πως θα μπορούσε να παράσχει από τον Ιούνιο εμβόλια επαρκή για 50 εκατομμύρια Ευρωπαίους, σύμφωνα με την Κομισιόν, ωστόσο, δεν διεξάγονται επί του παρόντος συνομιλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο την ένταξη του Sputnik V στο ευρωπαϊκό χαρτοφυλάκιο.