Καταλήψεις με σημαίες ευκαιρίας

Οι καταλήψεις πανεπιστημίων, σχολών, κτιρίων διοίκησης και άλλων δημόσιων χώρων κάνουν τελευταία την επανεμφάνισή τους ως μέσο δυναμικής διεκδίκησης, «αναμέτρησης με το κράτος», «αντίστασης στον αυταρχισμό της εξουσίας», με διάφορα αιτήματα και αφορμές. Γίνονται σημαίες ευκαιρίας από τις δυνάμεις του λαϊκισμού, που επενδύουν πολιτικά σε αυτές και υιοθετούν την κινηματική δυναμική τους. «Μεγάλη αναταραχή, υπέροχη κατάσταση» για τους μικρούς τιμονιέρηδες του πετροπόλεμου, τους αιώνιους ημιπιτσιρικάδες της μεταπολίτευσης οι οποίοι έμαθαν μία τέχνη και δεν λένε να την εγκαταλείψουν, αφού σε πολλούς εξασφάλισε το πολιτικό ευ ζην και σε άλλους τη μονιμότητα  στο κομματικό απαράτ, δουλειά υπάρχει για όλους. Ετσι, ξαναρχίζουν οι καταλήψεις των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων με κάθε πρόσφορη αιτία και αφορμή, την ασφάλεια στα πανεπιστήμια, την αστυνομική καταστολή, τα δικαιώματα του κρατούμενου τρομοκράτη Κουφοντίνα στην απεργία πείνας, αύριο τα Συμβούλια Ιδρύματος, κάθε τι που δημιουργεί ένα πολιτικό γεγονός αναταραχής.

Σ’ αυτή την αναταραχή επενδύει πολιτικά ο «anti-establishment» ΣΥΡΙΖΑ, ξετινάζοντας τις μνημονιακές στάχτες του κυβερνητικού παρελθόντος του. Με το άγχος της άνυδρης εξόδου του από την πανδημία, κάνει τις καταλήψεις σημαία ευκαιρίας για να ξαναβγεί στο πεζοδρόμιο, με τα δοκιμασμένα διχαστικά μηνύματα και τα παλιά  υλικά του αντισυστημικού εμπορίου. Ωστόσο, υπάρχουν μερικές μικρές και μεγάλες αλλαγές που δεν ευνοούν πια τέτοιες σημαίες ευκαιρίας. Φαίνεται ότι το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας δεν «αγοράζει» πλέον από αυτά τα υλικά, γιατί έχει πεισθεί ότι στη Δημοκρατία οι καταλήψεις, οι βανδαλισμοί, οι βίαιες επιθέσεις με λοστάρια σε πανεπιστημιακούς χώρους δεν είναι κοινωνικό δικαίωμα  κάποιων εξεγερμένων παιδιών, αλλά εγκληματικές πράξεις, οι οποίες τιμωρούνται πλέον με ποινές φυλάκισης. Η ίδια κοινωνία πιστεύει ότι ο πρύτανης που καλεί την Αστυνομία, όταν καταλαμβάνονται πανεπιστημιακά κτίρια και οι καταληψίες επιδίδονται σε βιαιοπραγίες, δεν είναι ο «καταδότης πρύτανης» (όπως τον παρουσίασαν χυδαία δημοσιεύματα και το αναπαρήγαγαν ξεδιάντροπες πολιτικές εκφωνήσεις), αλλά ο υπεύθυνος πρύτανης που οφείλει να προστατεύει το προσωπικό και τις υποδομές του Ιδρύματός του από τη βία.

Οσοι καταγγέλλουν υποκριτικά σήμερα τον «καταδότη πρύτανη», επενδύουν πολιτικά στην αυριανή σύγκρουση, απ’ όπου θα στρατολογούν «αγανακτισμένους», μαζί με τους ακραίους της δυναμικής ρήξης. Πρόκειται για τυφλό τυχοδιωκτισμό, αν δεν είναι σχέδιο. Είναι επίσης η ίδια κοινωνία που δεν εκφοβίζεται από τις απειλές για «τρίτο γύρο με το όπλο παρά πόδα», που εκστομίζουν οι οργισμένοι αλληλέγγυοι του κρατούμενου τρομοκράτη Κουφοντίνα, αν δεν υποχωρήσει το κράτος στα αιτήματά του για να διακόψει την απεργία πείνας. Επειδή οι πολίτες πιστεύουν ότι ο σεβασμός του Κράτους Δικαίου είναι όρος λειτουργίας της Δημοκρατίας και εμπέδωσης της κοινωνικής συνοχής, γι’ αυτό μάλλον  θεωρούν στην πλειονότητά τους ότι ο πολιτικός εκβιασμός δεν εντάσσεται στη δημοκρατική και πολιτικά φιλελεύθερη αντίληψη για την εφαρμογή των νόμων.

Οι καταλήψεις και η πολιτική αντιπαράθεση με τέτοιες σημαίες ευκαιρίας δεν συγκινούν πια τους πολίτες, ούτε διεγείρουν τα πολιτικά αντανακλαστικά τους ή τη δημοκρατική ευαισθησία τους. Αυτή υπάρχει και είναι σε εγρήγορση για τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ήδη η κοινωνία και θα είναι οξύτερες την επόμενη μέρα μετά την έξοδο από την πανδημία, για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή που πρέπει να αναταχθούν, για τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να υλοποιηθούν στην υγεία, στην παιδεία, στην εργασία, στην ανάπτυξη και στην ψηφιακή μετάβαση. Εκεί υπάρχει η ευαισθησία και η αγωνία της δημοκρατικής πλειονότητας του ελληνικού λαού, στο κέντρο της πολιτικής και στην καρδιά των προβλημάτων, πολύ μακριά από τις φαντασιώσεις ανάκτησης της κυριαρχίας του πεζοδρομίου από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο Θεόδωρος Π. Παπαθεοδώρου είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, πρ. υφυπουργός