Ολα τα… κέρδη από την πανδημία

Με εξαίρεση όλα όσα επώδυνα και θλιβερά προκάλεσε η πανδημία, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι αυτή η υγειονομική και οικονομική κρίση του 2020 πυροδότησε και ορισμένες πολύ σημαντικές εξελίξεις για τον κόσμο ολόκληρο, για την Ευρώπη και την Ελλάδα ειδικότερα. Αλλαγές τεράστιου βεληνεκούς, οι οποίες αντικατοπτρίζονται στην οικονομία και τη διεθνή συνεργασία, από το νέο υπό διαμόρφωση παραγωγικό μοντέλο και τις επιχειρήσεις, έως την προοπτική των διατλαντικών σχέσεων και την περισσότερο ενωμένη Ευρώπη. Υπάρχουν υπό το πρίσμα αυτό μεγάλα κέρδη.

Κέρδος πρώτο είναι το Ταμείο Ανάκαμψης. Η απόφαση των κρατών-μελών για την ανάληψη κοινού χρέους και ο σχηματισμός του Ταμείου με ένα πολύ γερό κεφάλαιο, αποτελούν το μεγαλύτερο βήμα ενοποίησης που πραγματοποίησε η Ευρώπη έπειτα από το Μάαστριχτ και αυτό ας μην το υποτιμήσουμε καθόλου. Εάν η πολιτική αυτή παγιωθεί μεσοπρόθεσμα, πράγμα που θα εξαρτηθεί από τη στρατηγική συνέπεια που θα επιδείξει η Γερμανία και από την πορεία αναδιάρθρωσης που θα σημειώσει η Ιταλία, τότε μιλάμε για μία δημοσιονομική ένωση, με τις θετικότερες επιδράσεις που μπορεί να έχει στη σταθερότητα και την ανάπτυξη των οικονομιών της Γηραιάς Ηπείρου και του Νότου ειδικότερα.

Κέρδος δεύτερο είναι ότι αυτός ο πακτωλός χρημάτων, του Ταμείου Ανάκαμψης και του αυξημένου κοινοτικού προϋπολογισμού για τα επόμενα χρόνια, θα διοχετευθεί πολύ στοχευμένα στην αναδιάρθρωση και τον εκμοντερνισμό των οικονομιών της Ευρώπης. Αφενός για την επιτυχή τους μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, η οποία αλλάζει άρδην τις ταχύτητες, τα κόστη, την παραγωγικότητα και συνεπώς την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και των οικονομιών και αφετέρου για την πράσινη ανάπτυξη, τον μετασχηματισμό δηλαδή της αγοράς της ενέργειας, η οποία με τη σειρά της αλλάζει τα πάντα, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος. Νέες ανανεώσιμες πηγές και νέα υλικά στην παραγωγή, τις μεταφορές, τις κατασκευές. Νέες δουλειές και δραστηριότητες από την αρχή, νέες θέσεις απασχόλησης, καινοτομίες, πρόσθετες επιδεξιότητες, λιγότερες φυσικές καταστροφές (που κοστίζουν πάρα πολύ), καλύτερη ποιότητα ζωής.

Κέρδος τρίτο είναι ότι διαμορφώνεται μία καταπληκτική ευκαιρία για την Ελλάδα να κλείσει τις πληγές της προηγούμενης δεκαετίας και να αναβαθμίσει την οικονομία της με βάση τα ευρωπαϊκά στάνταρ. Να εκμεταλλευτεί στο έπακρο αυτά τα γενναία κονδύλια που τις προσφέρονται από την Ευρώπη. Αρκεί να τηρήσει τις προϋποθέσεις που τέθηκαν για όλους, δηλαδή αξιόπιστα επενδυτικά προγράμματα, έγκαιρη υποβολή τους, διαφανείς και συντονισμένες κινήσεις μεταξύ της δημόσιας διοίκησης, των τραπεζών και του ιδιωτικού τομέα. Αυτό είναι το δύσκολο. Πώς, τι, γιατί, πόσο, σε τι χρόνο θα απορροφήσεις τα χρήματα. Διαφορετικά τα χρήματα τα χάνεις και πάνε στον Βορρά.

Κέρδος τέταρτο είναι η εκλογική αποτυχία του Τραμπ και η ανάδειξη του Μπάιντεν στη θέση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα αποτελέσματα του Νοεμβρίου έδειξαν ότι εάν δεν είχε μεσολαβήσει η κρίση της πανδημίας, ο Τραμπ θα είχε επανεκλεγεί και αυτό θα καθιστούσε πολύ δυσκολότερη την ανάκαμψη των οικονομιών σε διεθνές επίπεδο. Θα κλιμάκωνε τον εμπορικό πόλεμο και θα επιδείνωνε τις σχέσεις συνεργασίας με την Ευρώπη, για την πανδημία, την κλιματική αλλαγή, τις κεφαλαιαγορές. Το επενδυτικό κλίμα είναι αναμφισβήτητα γονιμότερο.