Ο αντίπαλός μας είναι {LF}μόνο ο ίδιος ο κορωνοϊός

Λόγω της πανδημίας της COVID-19 η ανθρωπότητα βρήκε μπροστά της πρωτοφανή προβλήματα: υγειονομικά, κοινωνικά, οικονομικά.

Η Ρωσία από την αρχή όχι μόνο κινητοποιήθηκε άμεσα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού εντός της χώρας, αλλά φρόντισε να βοηθήσει τους γείτονες και τους εταίρους της που το είχαν ανάγκη. Θέσαμε στη διάθεσή τους φάρμακα, τεστ, εξοπλισμό απολύμανσης, γιατρούς, κινητά νοσοκομεία κ.λπ.

Τώρα όλοι εναποθέτουμε τις ελπίδες μας στα εμβόλια, που μπορούν να βάλουν ένα οριστικό τέλος στα δεινά της πανδημίας. Η χώρα μας έχει τη μακρά παράδοση στον τομέα αυτόν και κάνει το παν για να συμβάλει στην κοινή επιτυχία και να σωθούν ανθρώπινες ζωές. Σε σύντομο χρονικό διάστημα η επιστημονική κοινότητά μας ανέπτυξε τρία διαφορετικά εμβόλια. Το πρώτο, που καταχωρήθηκε στη Ρωσία τον Αύγουστο του 2020, είναι το Sputnik V. Δημιουργήθηκε από το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Επιδημιολογίας και Μικροβιολογίας του N. Gamaleya, που ιδρύθηκε το 1891. Το δεύτερο, που πιστοποιήθηκε τον Οκτώβριο, είναι το EpiVacCorona του Κρατικού Επιστημονικού Κέντρου Ιολογίας και Βιοτεχνολογίας Vector στο Νοβοσιμπίρσκ (βασισμένο στα συνθετικά αντιγόνα πεπτιδίων – synthetic peptide antigens). Τον Φεβρουάριο – Μάρτιο αναμένεται να πάρει άδεια κυκλοφορίας και το CoviVac του Ομοσπονδιακού Επιστημονικού Κέντρου Ερευνών και Ανάπτυξης Ανοσοβιολογικών Φαρμάκων του M. Chumakov της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, που περιέχει τον «απενεργοποιημένο» κορωνοϊό και αναπαράγει τη φυσιολογική διαδικασία καταπολέμησης της COVID-19 στον οργανισμό του ανθρώπου.

Το κύριο όπλο μας έναντι του ιού παραμένει το Sputnik V, το οποίο πέρασε με επιτυχία όλες τις τρεις φάσεις κλινικών δοκιμών και παράγεται μαζικά. Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήδη εμβολιαστεί. Μόνο στη Ρωσία τουλάχιστον την 1η δόση έλαβαν πάνω από 2,2 εκατ. κάτοικοι και συνολικά στα εμβολιαστικά κέντρα είναι διαθέσιμα 5,5 εκατ. εμβόλια. Μέχρι στιγμής το Sputnik V έχει πάρει έγκριση στις 29 χώρες, μεταξύ των οποίων είναι η Αργεντινή, το Μεξικό, η Ουγγαρία, τα ΗΑΕ. Η λίστα αυτή μεγαλώνει διαρκώς. Το εμβόλιο βασίζεται στη διεξοδικά μελετημένη πλατφόρμα ανθρώπινων αδενοϊών, η μακροπρόθεσμη ασφάλεια της οποίας έχει αποδειχθεί στο πλαίσιο περίπου 250 κλινικών δοκιμών επί δύο δεκαετίες. Στο Sputnik V οι αδενοϊοί, στερημένοι γονιδίου αναπαραγωγής, ως φορείς μεταφέρουν το γενετικό υλικό του κορωνοϊού – τα γονίδια που κωδικοποιούν την S-πρωτεΐνη της ακίδας του.

Το συγκεκριμένο σκεύασμα, όπως επισημαίνουν οι ρώσοι επιστήμονες, διακρίνεται για τη λεγόμενη «ετερογενή ενίσχυση», τη χρήση δύο διαφορετικών φορέων αδενοϊών (Ad26 και Ad5) σε δύο ξεχωριστές δόσεις. Αυτό παρέχει πιο ισχυρή και διαρκή ανοσία – για δύο, ίσως και περισσότερα χρόνια. Οι ερευνητές του Κέντρου του N. Gamaleya αποκάλυψαν ότι οι ίδιοι εμβολιάστηκαν στις 30 Μαρτίου του 2020 και μέχρι τώρα έχουν πολύ υψηλά επίπεδα αντισωμάτων. Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο έγκυρο διεθνές επιστημονικό περιοδικό «The Lancet» από τις 2 Φεβρουαρίου 2021 βάσει τριών φάσεων κλινικών δοκιμών, το Sputnik V έχει αποτελεσματικότητα 91,6%, ενώ προστατεύει κατά 100% από τη δυσμενή πορεία της νόσου. Είναι ένα από τα τρία εμβόλια παγκοσμίως με προστασία άνω του 90%. Διαπιστώθηκε ότι το επίπεδο αντισωμάτων μετά το εμβόλιο είναι κατά 30%-50% υψηλότερο σε σύγκριση με αυτό που κατέχουν τα άτομα τα οποία νόσησαν με COVID-19 και ανέρρωσαν. Μπορεί να φυλάσσεται έως δύο μήνες και να μεταφέρεται σε θερμοκρασίες ψυγείου (+2 +8°C), που διευκολύνει τη διανομή του. Το κόστος μιας δόσης είναι 8 ευρώ (δηλαδή το κόστος εμβολιασμού ενός ατόμου ανέρχεται σε μόνο 16 ευρώ).

Ειδικά για τα κράτη που για διάφορους λόγους δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στα εμβόλια αλλά τα έχουν επείγουσα ανάγκη για την ανάσχεση των εξάρσεων της επιδημίας, αναπτύσσεται η έκδοση Sputnik Light (μία μόνο δόση). Η καταχώρισή της αναμένεται τον Μάρτιο. Επεξεργάζεται επίσης το Sputnik V σε μορφή σκόνης για διάλυμα και ρινικό σπρέι.

Αυτή τη στιγμή προτεραιότητά μας αποτελεί ο εμβολιασμός των ρώσων πολιτών. Μέχρι στιγμής εντός της χώρας έχουν παραχθεί περίπου 10 εκατ. διπλές δόσεις. Μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου η ποσότητα αυτή θα ξεπεράσει τα 30 εκατ. Ο ρυθμός των μαζικών εμβολιασμών αυξάνεται συνεχώς. Στη Μόσχα, λ.χ., λειτουργούν ακόμα και κινητές μονάδες στα εμπορικά κέντρα και στα αεροδρόμια. Ο επίδοξος στόχος είναι να εξασφαλιστεί η ανοσία αγέλης (60%-70% του πληθυσμού) έως τα μέσα του καλοκαιριού. Αυτό αναμφίβολα θα έχει θετικά αποτελέσματα και από την άποψη της τουριστικής κίνησης με την Ελλάδα, που παραδοσιακά αποτελεί έναν από τους αγαπημένους προορισμούς για τους Ρώσους.

Παράλληλα, η χώρα μας είναι απολύτως ανοιχτή στη διεθνή συνεργασία στον τομέα των εμβολίων. Ομως δεν πρέπει να δημιουργείται η λανθασμένη εντύπωση ότι η Ρωσία δήθεν επιβάλλει το εμβόλιό της σε τρίτες χώρες. Δεν υπάρχει έλλειψη ενδιαφερομένων, ισχύει μάλλον το αντίθετο. Πρακτικές συζητήσεις για την προμήθεια του Sputnik V εξελίσσονται με περίπου 50 χώρες. Οι προπαραγγελίες ήδη αφορούν πάνω από 1 δισ. δόσεις. Για να ικανοποιηθεί αυτή η ζήτηση έχουν αναπτυχθεί μέχρι σήμερα 8 παραγωγικές αλυσίδες, εκτός από τη Ρωσία, στην Ινδία, την Κίνα, τη Νότια Κορέα, τη Βραζιλία και άλλες χώρες, με δυνατότητα παραγωγής τουλάχιστον 350 εκατ. διπλών δόσεων ετησίως.

Υπάρχει σοβαρό ενδιαφέρον προς το ρωσικό σκεύασμα και στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Γι’ αυτό ο αρμόδιος ρωσικός φορέας – το Ρωσικό Ιδρυμα Αμεσων Επενδύσεων – κατέθεσε στις 29 Ιανουαρίου 2021 αίτηση στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA). Οι διαδικασίες έγκρισης μπορεί να ολοκληρωθούν εντός Φεβρουαρίου – Μαρτίου 2021. Προκύπτουν ευκαιρίες για τη στενή συνεργασία στον τομέα αυτόν, όχι μόνο με την Ουγγαρία, αλλά και με άλλα κράτη της ΕΕ. Οι προοπτικές συνεργασίας στο θέμα συμπαραγωγής εμβολίων υπάρχουν και με τη Γερμανία.

Οπως έχει δηλώσει ο πρόεδρος Βλ. Πούτιν, στο θέμα των εμβολίων ο ανταγωνισμός μπορεί να φαίνεται αναπόφευκτος, αλλά πρέπει να υπερισχύσουν οι ανθρωπιστικοί λόγοι. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι το μέγεθος της κρίσης υπαγορεύει την ένωση των δυνάμεων ώστε να πλησιάσουμε την ημέρα της νίκης επί του κοινού μας εχθρού – η πανδημία της COVID-19 πλήττει όλους τους λαούς. Αυτό είναι το μήνυμα της Ρωσίας: «Οχι» στην τεχνητή αντιπαράθεση, «Ναι» στη συνεργασία για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων απειλών.

Ο Andrey Maslov είναι πρεσβευτής της Ρωσίας στην Ελλάδα