Το Facebook πυροβόλησε τα πόδια του

Αν υπάρχει κάτι το οποίο σίγουρα κατάφερε το Facebook με την απόφασή του να κάνει «unlike» την Αυστραλία, αποκλείοντας την πρόσβαση των 11 εκατομμυρίων χρηστών στη χώρα (σε πληθυσμό 25 εκατ.) από την πρόσβαση στην ειδησεογραφία, είναι αυτό: Να ενώσει τον πολιτικό κόσμο, τις επιχειρήσεις (κυρίως των μίντια, αλλά όχι μόνο) και την κοινωνία απέναντί του. Ταυτόχρονα, όπως σχολίασε η Μπελίντα Μπαρνέτ μέσω της «Guardian», πέτυχε «να πυροβολήσει τα πόδια του» – ενώ σύμφωνα με τον διευθυντή του Κέντρου για την Υπεύθυνη Τεχνολογία του Αυστραλιανού Ινστιτούτου, Πίτερ Λιούις, «κατέστρεψε την κοινωνική άδεια λειτουργίας του».

Η αντίδραση του πρωθυπουργού της χώρας, Σκοτ Μόρισον, ήταν επίσης ενδεικτική του κλίματος που επικρατεί. Η ενέργεια του Facebook, είπε, που «απέκλεισε την πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας πληροφορίες και υπηρεσίες που έχουν σχέση με την υγεία και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ήταν αλαζονική και ταυτόχρονα απογοητευτική. Τέτοιου είδους ενέργειες έρχονται απλώς να επιβεβαιώσουν τις ανησυχίες που διατυπώνει ένας αυξανόμενος αριθμός χωρών αναφορικά με τη συμπεριφορά των εταιρειών Big Tech, που νομίζουν ότι είναι μεγαλύτερες από τις κυβερνήσεις και ότι οι κανόνες δεν πρέπει να εφαρμόζονται γι’ αυτές».

Στην πραγματικότητα, βεβαίως, είναι ότι δεν αντέδρασαν όλοι οι «γίγαντες» της τεχνολογίας με τον ίδιο τρόπο απέναντι στον νέο νόμο που προωθεί η κυβέρνηση, τον αποκαλούμενο Media Bargaining Code. Η Google και η μητρική της Alphabet, για παράδειγμα – που μέχρι πρόσφατα συντόνιζαν τις κινήσεις τους με το Facebook απέναντι στις προσπάθειες διάφορων κυβερνήσεων και εποπτικών αρχών να επιβάλλουν ένα ρυθμιστικό πλαίσιο στη λειτουργία τους, αλλά και να καταβάλλουν «δικαιώματα» – έχουν δείξει πρόθεση συμβιβασμού και με τις αρχές της Αυστραλίας. Και μάλιστα, όπως αναφέρει το σχετικό ρεπορτάζ, με πιο ευνοϊκούς όρους σε σύγκριση με την περίπτωση της Γαλλίας, όπου πρόσφατα υπογράφηκε συμφωνία με την εθνική ένωση εκδοτών, η οποία με τη σειρά της ενδέχεται να αποτελέσει «οδηγό» και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σε κάθε περίπτωση, αφενός η κρίση των παραδοσιακών επιχειρήσεων ΜΜΕ και, αφετέρου, η ανάγκη περιορισμού της παντοδυναμίας των Big Tech και των παρόχων του Διαδικτύου, προαναγγέλλουν μια μακρά περίοδο αντιπαράθεσης, μέχρις ότου διαμορφωθεί το νέο πλαίσιο – εάν, φυσικά, διαμορφωθεί. Τόσο διεθνώς όσο και ειδικά για την Αυστραλία όπου, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, σε κάθε 100 δολάρια διαφημιστικής δαπάνης, περίπου το ένα τρίτο κατευθύνεται προς το Facebook και την Google, με το πρώτο να απορροφά το μεγαλύτερο ποσοστό.

Αποκαλυπτικά για τον ρόλο των συγκεκριμένων επιχειρήσεων είναι, επίσης, τα ευρήματα έρευνας την οποία διεξήγαγε το 2020 το πανεπιστήμιο της Καμπέρα. Οπως φαίνεται σε αυτήν, το 21% των Αυστραλών χρησιμοποιεί πλέον τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως πρωταρχική πηγή πληροφόρησης, ενώ το 39% χρησιμοποιεί – συχνά ή πιο αραιά – το Facebook για να ενημερώνεται.

Η αλήθεια είναι ότι χθες το βράδυ, το Facebook δήλωνε πως είχε αποκαταστήσει την πρόσβαση σε πληροφορίες και υπηρεσίες ζωτικής σημασίας για τους πολίτες – όπως αυτές που έχουν σχέση με τους μαζικούς εμβολιασμούς, οι οποίοι ξεκινούν αυτή την εβδομάδα. Ομως, το κακό έχει ήδη γίνει.

Ζήτημα δημοκρατίας, έχουν ρόλο οι κυβερνήσεις
«Είμαστε εξαιρετικά ανήσυχοι για την απόφαση της Facebook να αφαιρέσει την ειδησεογραφία από την πλατφόρμα της στην Αυστραλία, κάτι που ανοίγει τον δρόμο στη διάδοση της παραπληροφόρησης, σε μια περίοδο που τα γεγονότα και η σαφήνεια αποτελούν αδήριτη ανάγκη», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο εκπρόσωπος του ομίλου της «Guardian». Σημείωσε, επίσης, ότι «η δημοσιογραφία που ασκείται για το δημόσιο συμφέρον πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερα προσβάσιμη, έτσι ώστε να έχουμε μια λειτουργική δημοκρατία». Επανέλαβε δε τη θέση ότι «οι κυβερνήσεις πρέπει να παίζουν ρόλο όταν πρόκειται για την καθιέρωση ενός δίκαιου και διαφανούς ρυθμιστικού πλαισίου για τις διαδικτυακές πλατφόρμες».