Καλοί, κακοί και καταδικασμένοι

Καλύτερα από όλους περιέγραψε την υπόθεση ο εισαγγελέας Ζαν-Κριστόφ Μουλέρ, λέγοντας πως φέρνει «λίγο σε Σαμπρόλ, με την μπουρζουαζία και τα μυστικά της, λίγο σε Ουελμπέκ, με αυτόν τον θλιβερό και ταυτόχρονα αστείο πίνακα μιας μορφής σεξουαλικής μιζέριας, και λίγο σε Cabu, με αυτή την αποκάλυψη μιας άσκησης της πολιτικής ζωής που νομίζαμε ότι ανήκε οριστικά στο παρελθόν». Λίγες ώρες μετά την αγόρευσή του, το εφετείο του Παρισιού έστειλε προχθές τον Ζορζ Τρον, τον από 26ετίας δήμαρχο του Ντραβέιγ, στη φυλακή για τα επόμενα τρία χρόνια.

Μία κοινότητα 29.000 κατοίκων είναι το Ντραβέιγ, 20 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Παρισιού. Ενας 64χρονος δεξιός πολιτικός είναι ο Τρον, δήμαρχος εκεί από το 1995, βουλευτής από το 1993 έως το 2012 και υφυπουργός Δημόσιας Διοίκησης, επί πρωθυπουργίας Φρανσουά Φιγιόν, επί προεδρίας Νικολά Σαρκοζί, από τον Μάρτιο του 2010 έως τον Μάιο του 2011: αναγκάστηκε να παραιτηθεί από το τελευταίο αυτό πόστο, γιατί εν μέσω του σκανδάλου Ντομινίκ Στρος-Καν, δύο πρώην εργαζόμενες στον Δήμο του Ντραβέιγ, η Βιρζινί Ετέλ και η Εβά Λουμπριέ, κατηγόρησαν τον ίδιο για βιασμούς και σεξουαλικές επιθέσεις και την πρώην αντιδήμαρχο Πολιτισμού Μπριζίτ Γκριέλ για συνενοχή.

Βιρζινί Ετέλ και Εβά Λουμπριέ είχαν προσληφθεί στον δήμο, αμφότερες σε περιόδους δύσκολες της ζωής τους, από τον ίδιο τον Τρον, η πρώτη στην υποδοχή, η δεύτερη στο δανειστικό κέντρο. Κατήγγειλαν λοιπόν τον Τρον πως με άλλοθι κάποιες συνεδρίες ρεφλεξολογίας (ο ίδιος είχε σπουδάσει νομικά, ασχολούνταν όμως ερασιτεχνικά με αυτή τη θεραπευτική τεχνική), και εκμεταλλευόμενος την εξουσία που είχε πάνω τους, τους είχε επιβάλλει σεξουαλικές σχέσεις, παρουσία και με τη συμμετοχή της «μόνιμης ερωμένης του», Μπριζίτ Γκριέλ.

Η υπόθεση τράβηξε χρόνια. Αρχικά, το 2013, εισαγγελία και ανακριτές αποφάσισαν να μην προχωρήσει η δίωξη. Κατόπιν, το 2014, εφετείο του Παρισιού αναίρεσε την απόφασή τους. Τον Νοέμβριο του 2018, το κακουργοδικείο του Σεν-Σαν-Ντενί απάλλαξε και τον Τρον (συνήγορός του ήταν μάλιστα τότε ο νυν υπουργός Δικαιοσύνης) και την Γκριέλ από τις κατηγορίες, κρίνοντας πως ναι μεν «συμμετείχαν σε σεξουαλικά παιχνίδια παρουσία τρίτων σε ένα γενικό κλίμα υπερσεξουαλικότητας» στο δημαρχείο του Ντραβέιγ (τέσσερις ακόμα συνεργάτιδές του δημάρχου αναγνώρισαν πως είχαν σεξουαλικές σχέσεις μαζί του), «ουδέποτε» όμως παρουσιάστηκε ενώπιόν του «η απόδειξη κάποιου καταναγκασμού». Και τελικά, προχθές, το εφετείο του Παρισιού καταδίκασε τον μεν Τρον σε πέντε χρόνια φυλάκιση, τα τρία χωρίς αναστολή, στερώντας του παράλληλα το δικαίωμα του εκλέγεσθαι για έξι χρόνια, τη δε Γκριέλ σε δύο χρόνια φυλάκιση με αναστολή. Αμφότεροι θα εγγραφούν στο μητρώο των σεξουαλικά αδικοπραγούντων – με ό,τι αυτό σημαίνει.

Το μεικτό ορκωτό δικαστήριο δικαίωσε βέβαια επισήμως μόνο τη Βιρζινί Ετέλ και όχι την Εβά Λουμπριέ, διότι η δεύτερη είχε αναγνωρίσει συναινετικές επαφές με τον Τρον και την Γκριέλ σε ένα πρώτο στάδιο. Μεγαλύτερη σημασία και από αυτό έχει όμως η αλλαγή της οπτικής την οποία μαρτυρά η διαφορά ανάμεσα στην πρωτόδικη και τη δευτερόδικη απόφαση, σε ό,τι αφορά τη συναίνεση. Το εφετείο έκρινε πως η εξουσία την οποία ασκούσε ο Τρον, λόγω θέσης, στην Ετέλ στοιχειοθετεί «ηθικό καταναγκασμό». Μία αλλαγή που πιθανόν να μην είναι άσχετη με την εποχή, με την εξέλιξη της κοινωνίας – η Γαλλία βίωσε ένα πρώτο #MeToo ήδη από το 2017, τους τελευταίους μήνες συγκλονίζεται ωστόσο από δύο νέα κύματά του, το #MeTooInceste, που αφορά καταγγελίες αιμομιξίας, καθώς και το #MeTooGay, που αφορά καταγγελίες σεξουαλικής κακοποίησης εντός της κοινότητας των ομοφυλοφίλων.

Μαζί με την κοινωνία, προχωρά αναγκαστικά κάποια στιγμή και ο νόμος – άλλη ελπίδα, άλλωστε, να μην υποκαθιστούν τα μιντιακά δικαστήρια τα πραγματικά, να μη βρέχει στο τέλος της ημέρας επί δικαίους και αδίκους, δεν υπάρχει. Η γαλλική Εθνοσυνέλευση μελετά ήδη από χθες ένα νομοσχέδιο που έχει σκοπό την αυστηροποίηση των ποινών και τον ορισμό ηλικίας συναίνεσης στη (μη αιμομικτική, φυσικά) σεξουαλική επαφή, στα 15 έτη. Είναι όμως σπαρμένος με πολύ πόνο ο δρόμος αυτός, καλό είναι να το θυμόμαστε αυτό στη χώρα μας, τώρα που άρχισε, γιατί μόλις τώρα άρχισε, να σπάει η συνωμοσία της σιωπής.

H Βιρζινί Ετέλ έχει κάνει ήδη δύο απόπειρες αυτοκτονίας. Και πριν από δέκα μέρες, ο Γκιγιόμ Τ., ο 20χρονος φοιτητής που πυροδότησε το κίνημα #MeTooGay, κατηγορώντας μέσω Τwitter έναν δημοτικό σύμβουλο του Κομμουνιστικού Κόμματος στο Παρίσι και τον σύντροφό του πως τον κακοποίησαν σεξουαλικά προ διετίας, εκμεταλλευόμενοι τη «νεότητα», την «αφέλεια» και τα «οικογενειακά προβλήματά» του, το γεγονός ότι δεν είχε «πού να κοιμηθεί», βρέθηκε απαγχονισμένος μέσα στο δωμάτιό του στην πανεπιστημιακή εστία της Ναντέρ. Η οικογένειά του θέλει να διερευνηθούν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες του δημοτικού συμβούλου. Φίλοι του μιλούν για μία συσσώρευση «οικογενειακών, οικονομικών και ψυχολογικών προβλημάτων», με την πανδημία και την απομόνωση να τα κάνει όλα χειρότερα. Ο Γκιγιόμ Τ. δεν άφησε πίσω του ούτε λέξη, το τελευταίο πράγμα που έκανε, ήταν να «μπλοκάρει όλο τον κόσμο στα σόσιαλ μίντια».