Σμόκιν… με τάπες βιδωτές

Και το ερώτημα που στέργει αναπάντητο 66 χρόνια μοιάζει παιδαριώδες. Μπορεί ένα ζευγάρι παπούτσια ποδοσφαιρικά να αλλάξουν τη μοίρα μιας χώρας; Κι όσοι δεν ξέρουν χαχανίζουν ειρωνικά. Και κάποιοι ελάχιστοι, που έχουν μνήμη, υπομειδιούν με νόημα. 1954 και στη μακρινή Βέρνη διεξάγεται το 5ο Μουντιάλ. Για πολλούς, το καλύτερο μαζί με το Παγκόσμιο του 1970. Στα προκριματικά συμμετείχαν 35 χώρες. Ανάμεσά τους και η Ελλάδα, που, αφού κέρδισε το Ισραήλ δύο φορές, έχασε το εισιτήριο την τελευταία στιγμή από τη Γιουγκοσλαβία του Στάνκοβιτς, του Τσαϊκόφσκι, του Μπόσκοφ, του Μιλουτίνοβιτς, του Μπόμπεκ και του Μπεάρα. Ενα – μηδέν με το ζόρι και με δύο δοκάρια του Δαρίβα και του Κανάκη. Στις 16 ομάδες των τελικών που ξεχώριζαν ήταν η Ουγγαρία, η Βραζιλία, η Ουρουγουάη, η Αυστρία και φτωχός συγγενής προστέθηκε την τελευταία στιγμή η διαλυμένη και ταπεινωμένη Γερμανία.

Μου περιέγραφε ο Γιώργος ο Ηγομενάκης τη Γερμανία του 1954. Μια χώρα στο πουθενά. Με πόλεις-φαντάσματα. Χωρισμένη στα δύο. Δεν τους γονάτιζε η ήττα. Η ντροπή τους τσάκιζε. Εκατομμύρια απεγνωσμένοι πρόσφυγες, το φθηνότερο πράγμα η γυναικεία σάρκα, για ένα πακέτο, για ένα ζευγάρι κάλτσες, για μισή σοκολάτα, και μοναδική ελπίδα ο αμερικανός φαντάρος. Αυτή η Γερμανία πήρε το εισιτήριο για το Μουντιάλ της Βέρνης. Και μαζί της μια χώρα κοίταζε κλεφτά τον ουρανό. Κανείς δεν την υπολόγιζε. Και μετά την 8άρα που γνώρισαν από τους Ούγγρους, σφραγίσαν τα ραδιόφωνα και θάψαν το τελευταίο τους χαμόγελο. Ολοι, εκτός από τον πεισματάρη Ζεπ Χερμπέργκερ. Η κλήρωση τον μπέρδεψε, αλλά το τελικό αποτέλεσμα τον φόρτωσε ελπίδα. Επικράτησαν 2-0 της μεγάλης αλλά ανοργάνωτης Γιουγκοσλαβίας. Στον ημιτελικό η ελπίδα έγινε βεβαιότητα : 6-1 διέλυσαν την περίφημη Βούντερτιμ.

Μπροστά τους ο μεγάλος τελικός. Μια ανατριχίλα ξύπνησε τη ναρκωμένη Γερμανία. Με κάθε τρόπο, πουλώντας ακόμα και τα ποδήλατά τους, 30.000 Γερμανοί πέρασαν τα σύνορα και μετέτρεψαν το Βανκντόρφ της Βέρνης σε έδρα της Εθνικής τους. Τα εισιτήρια του τελικού βγήκαν στη μαύρη αγορά και πωλούνταν 450 φράγκα, 15 φορές πάνω από την κανονική τους τιμή. Τετάρτη Ιουλίου ο μεγάλος τελικός και το φαβορί ένα και μοναδικό: η αήττητη για 4 χρόνια Ουγγαρία. Ολα συνηγορούσαν για την έκβαση του αγώνα, μόνοι διαφωνούντες ο Χερμπέργκερ και ο καιρός. Ντάλα κατακαλόκαιρο και καιρός χειμωνιάτικος, βροχή με το τουλούμι. Και κοντά σ’ αυτά ένας αστάθμητος παράγων, που ίσως έκρινε το παιχνίδι: ο Αντολφ Ντάσλερ, το αφεντικό της Adidas. Την τελευταία στιγμή έπεισε τον Ζεπ να χρησιμοποιήσει τα καινούργια του παπούτσια. Παπούτσια με τάπες βιδωτές, τα μόνα κατάλληλα για λασπωμένα γήπεδα. Κι εκεί που οι Ούγγροι κάναν πατινάζ, οι Γερμανοί όργωναν το γήπεδο. Το τελικό αποτέλεσμα, η έκπληξη του αιώνα, αλλά απόλυτα φυσιολογικό. Και το τρένο της επιστροφής ξανάφερε το γέλιο, την ξεχασμένη χαρά, την απαξιωμένη περηφάνια. Και μια Γερμανία ολόκληρη κατασκήνωσε στις γραμμές του τρένου για να υποδεχθεί τα παιδιά της νίκης, τους αγγελιοφόρους μιας καινούργιας ζωής. Το είπαν «το θαύμα της Βέρνης». Και όλα τα θαύματα φοράνε σμόκιν. Το συγκεκριμένο μαζί με το σμόκιν δεν φόρεσε λουστρίνι παπούτσι. Φόρεσε ποδοσφαιρικό με βιδωτές τάπες.