Το τσουνάμι της πανδημίας και οι αναδυόμενες αγορές

Το 2020 το τσουνάμι του COVID-19 αναμενόταν ότι θα καταστρέψει τις φτωχές και μεσαίου εισοδήματος χώρες. Το κύμα ήρθε και οι συνέπειές του ήταν οδυνηρές, αλλά λιγότερο από ό,τι αναμενόταν. Σε αντίθεση με τις περισσότερες προβλέψεις, η πλούσια Δυτική Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική υπέστησαν πολύ χειρότερες απώλειες ζωής και οικονομικές ζημιές. Στα τέλη Ιανουαρίου, οι θάνατοι ανά εκατομμύριο στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν διπλάσιοι από τη Νότια Αφρική, 13 φορές υψηλότεροι από ό,τι στην Ινδία και περίπου 30 φορές υψηλότεροι από ό,τι στο Μπανγκλαντές, στο Πακιστάν, στη Συρία και στην Γκάμπια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι λίγο διαφορετικές. Οι χώρες με περισσότερους θανάτους έχουν υποστεί μεγαλύτερες μειώσεις εισοδήματος. Το αναμενόμενο τσουνάμι αύξησης της παγκόσμιας ανισότητας δεν έφτασε.

Η οικονομική συρρίκνωση του 2020 στον μη πλούσιο κόσμο θα καταλήξει να είναι πολύ μικρότερη από ό,τι κάποτε φοβόμασταν. Στην ενημέρωση Ιανουαρίου του 2021 το ΔΝΤ εκτιμά ότι η πτώση του ΑΕΠ ήταν σχεδόν 5% στις προηγμένες οικονομίες και μόνο το μισό από αυτές στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπου η ανάκαμψη του 2021 θα είναι επίσης ταχύτερη. Ακόμη και στη Λατινική Αμερική, όπου οι συνθήκες δημόσιας υγείας και οι περιορισμοί βοηθούν στην εξήγηση μιας μεγάλης συρρίκνωσης 7,4% στην παραγωγή, ο αριθμός είναι λιγότερο ανησυχητικός από την πτώση του 10% που αναμενόταν πριν από λίγους μήνες. Πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει και πόσο εύθραυστη θα είναι η υποκείμενη μακροοικονομική κατάσταση;

Σκεφτείτε τη Βραζιλία. Τα καλά νέα είναι ότι μια έντονη δημοσιονομική και νομισματική απάντηση αντιμετώπισε την ύφεση και την καταστροφή θέσεων εργασίας. Τα κακά νέα είναι ότι το δημόσιο χρέος θα φτάσει σύντομα το 100% του ΑΕΠ. Το χρέος έχει ήδη φτάσει σε αυτό το επίπεδο στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά η καμπύλη απόδοσης σε αυτές τις χώρες είναι επίπεδη, επιτρέποντας στις κυβερνήσεις να δανείζονται με χαμηλά επιτόκια για μεγάλα διαστήματα. Στη Βραζιλία, αντιθέτως, η καμπύλη απόδοσης είναι μία από τις πιο απότομες στον κόσμο, ωθώντας την κυβέρνηση να δανειστεί για ολοένα μικρότερα διαστήματα. Βεβαίως, το χρέος της Βραζιλίας είναι κυρίως σε εγχώριο νόμισμα. Ακόμα κι έτσι, οι συνθήκες είναι ανησυχητικές για το βραζιλιάνικο χρέος. Κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος τι θα γίνει αν θα συμβεί τέτοιος πανικός. Αλλά όλο και περισσότεροι παρατηρητές εκπέμπουν ξανά συναγερμό – και όχι μόνο στη Βραζιλία.

* Ο Αντρέ Βελάσκο είναι πρώην υποψήφιος για την προεδρία και πρώην υπουργός Οικονομικών της Χιλής. Είναι πρύτανης της School of Public Policy στη London School of Economics and Political Science.