Το φαινόμενο της πεταλούδας

Τις τελευταίες μέρες η αγορά έχει μείνει ακάλυπτη. Οσοι έκοψαν επιταγές μετά την Πρωτοχρονιά του τρέχοντος έτους, ακόμα και από κλάδους όχι απλώς πληττόμενους, αλλά κλειστούς με κρατική εντολή δεν τυγχάνουν τυπικά καμίας προστασίας. Η κυβέρνηση λέει ότι ίσως και σήμερα να ψηφίσει τη διάταξη που θα καλύπτει αναδρομικά από 1/1/2021 και για 75 μέρες την μη εξυπηρέτηση των επιταγών των πληττόμενων επιχειρήσεων. Το πρόβλημα είναι ότι στο μεσοδιάστημα ένα μεγάλο μέρος της αγοράς που λειτουργεί δεν ξέρει πώς να χειριστεί την κατάσταση με αποτέλεσμα να παρατηρείται το εξής φαινόμενο. Οσοι έχουν στα χέρια τους επιταγή που εκδόθηκε εντός του 2021 πηγαίνουν στις τράπεζες για να τις εισπράξουν. Οταν οι τράπεζες ρωτάνε τους εκδότες για την πληρωμή, αυτοί επικαλούνται το γεγονός ότι εντάσσονται στους πληττόμενους. ΦΕΚ όμως που να προστατεύει τους πληττόμενους δεν υπάρχει. Ο σχετικός νόμος δεν έχει ψηφιστεί. Οπότε υπάρχουν δύο επιλογές:

• Η μια να πειστεί ο εκδότης ότι δεν τυγχάνει του προνομίου της αναστολής πληρωμής των 75 ημερών και να την πληρώσει. Προφανώς συμπιέζοντας άλλες του ανάγκες.
• Η δεύτερη να αρνηθεί να την πληρώσει. Οπότε η τράπεζα είναι υποχρεωμένη να τη σφραγίσει. Από εκείνη τη στιγμή ο εκδότης είναι εκτεθειμένος σε νομικές ενέργειες εναντίον του. Επιπλέον, από τη σφράγιση της επιταγής και μετά απαιτούνται 30 ημέρες, προκειμένου να γίνει η αναγγελία της στον Τειρεσία. Οταν αυτό γίνει, αυτόματα ενημερώνεται όλο το τραπεζικό σύστημα και εμμέσως η αγορά, για το γεγονός ότι είναι αφερέγγυος. Επιπλέον κάθε σφραγισμένη επιταγή επιβαρύνεται με τραπεζικά έξοδα 20 ευρώ.

Ολα αυτά λέει η κυβέρνηση ότι με τη διάταξη που θα φέρει αναδρομικά δεν θα ισχύουν. Κατόπιν εορτής δηλαδή, οι επιταγές θα «αποσφραγιστούν», οι αναγγελίες στον Τειρεσία θα ματαιωθούν. Το θέμα είναι ότι εδώ και 35 μέρες οι επιταγές σφραγίζονται και κάποιες λίγες αναγγελίες έχουν ξεκινήσει να γίνονται αυτή την εβδομάδα. Ανθρωποι δηλαδή και επιχειρήσεις στιγματίζονται. Κάποιοι άλλοι κουράστηκαν να περιμένουν και πληρώνουν τις επιταγές. Τα χρήματα αυτά τα έδωσαν από αυτά που δεν είχαν… Από όσα προόριζαν να κρατήσουν προκειμένου να καλύψουν άλλες βασικές τους ανάγκες. Βρέθηκαν αντιμέτωποι δηλαδή με μια «καταιγίδα», απλά γιατί κάπου αλλού μια «πεταλούδα» δεν κούνησε τα φτερά της… Το φαινόμενο της πεταλούδας είναι μια ποιητική μεταφορά, στη θεωρία του χάους. Το απόφθεγμα που το συνοδεύει είναι ότι «αν μια πεταλούδα κινήσει τα φτερά της στον Αμαζόνιο, μπορεί να φέρει βροχή στην Κίνα». Μια απειροελάχιστη, δηλαδή, μεταβολή ή μη μεταβολή στη ροή των γεγονότων οδηγεί, έπειτα από την πάροδο αρκετού χρόνου, σε μια εξέλιξή της δραματικά διαφορετική από εκείνη που θα λάμβανε χώρα, αν δεν είχε συμβεί η μεταβολή.

Στην περίπτωσή μας οι άνθρωποι της αγοράς καλούνται να διαχειριστούν την πρωτοφανή «κεραμίδα» που έχει πέσει στο κεφάλι τους, με την πανδημία. Κάθε επιπλέον βάρος, ακόμα και το πιο μικρό, λειτουργεί σωρευτικά. Φαίνεται «βουνό» και απειλεί την ακεραιότητά τους. Ο πρόσφατος κυβερνητικός χειρισμός για τις επιταγές θα μπορούσε να είναι ένα από αυτά. Δημιουργεί συνθήκες εφαρμογής του φαινομένου της πεταλούδας. Οσο μικρό φαίνεται σε σχέση με τη ζημιά που έχουν υποστεί ολόκληροι κλάδοι, τόσο κρίσιμο είναι για τη διατήρηση των εύρυθμων σχέσεων στην αγορά…